Τουρκία: Αβάσιμες οι κατηγορίες Ισραήλ για ανάπτυξη στρατού στη Συρία

Η διπλωματική αντιπαράθεση ανάμεσα στην Άγκυρα και το Τελ Αβίβ κλιμακώνεται επικίνδυνα, μετά τους ισχυρισμούς του Ισραήλ ότι η Τουρκία σχεδιάζει να αναπτύξει στρατιωτικές δυνάμεις στο συριακό έδαφος. Η τουρκική κυβέρνηση απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις, χαρακτηρίζοντάς τες ανυπόστατες και επισημαίνοντας ότι στόχος τους είναι να προσδώσουν νομιμοποίηση στις παράνομες αεροπορικές επιδρομές του Ισραήλ, οι οποίες πλήττουν την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας.

Το θερμό επεισόδιο ξεκίνησε με τον ισραηλινό βομβαρδισμό της αεροπορικής βάσης Αμπού Ντούχουρ, που βρίσκεται στην επαρχία Ιντλίμπ. Το Ισραήλ, χωρίς να αναλάβει ρητά την ευθύνη, προχώρησε σε αυτή την επιδρομή, υποστηρίζοντας ότι η πιθανή τουρκική στρατιωτική παρουσία στη βάση θα αποτελούσε άμεση απειλή για την ασφάλειά του. Το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρει ότι είχε προειδοποιήσει επανειλημμένα τη Συρία για τις συνέπειες μιας τέτοιας εξέλιξης, τονίζοντας ότι οι προειδοποιήσεις αγνοήθηκαν.

Ωστόσο, η στάση των Ηνωμένων Πολιτειών προσθέτει μια ακόμη διάσταση στην κρίση. Η Ουάσιγκτον, παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ αποτελεί τον πιο στενό σύμμαχό της στην περιοχή, καταδίκασε ανοιχτά την επιδρομή. Ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου για τη Συρία και πρεσβευτής των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπαράκ, εξέφρασε τη βαθιά ανησυχία της αμερικανικής κυβέρνησης για τα επιβεβαιωμένα πλήγματα, κάνοντας λόγο για μια αχρείαστη κλιμάκωση που υπονομεύει την περιφερειακή σταθερότητα. Η αμερικανική αντίδραση αναδεικνύει μια σπάνια ρήξη ανάμεσα στις δύο χώρες, καθώς οι ΗΠΑ επιδιώκουν να στηρίξουν τη νέα συριακή κυβέρνηση, η οποία βρίσκεται υπό την επιρροή της Τουρκίας.

Η θέση της Άγκυρας και η καταδίκη της Δαμασκού

Η τουρκική κυβέρνηση, μέσω ανακοίνωσης που μεταδόθηκε από το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, διέψευσε κατηγορηματικά την ύπαρξη οποιουδήποτε σχεδίου για ανάπτυξη στρατευμάτων στη Συρία. Οι κατηγορίες του Ισραήλ χαρακτηρίστηκαν ως προσπάθεια συγκάλυψης των δικών του παράνομων ενεργειών. Από την πλευρά της, η Δαμασκός καταδίκασε με τον πιο έντονο τρόπο την αδικαιολόγητη επίθεση, ενώ το συριακό κρατικό τηλεοπτικό δίκτυο μετέδωσε ότι πραγματοποιήθηκαν οκτώ πλήγματα στη βάση, τα οποία προκάλεσαν υλικές ζημιές, χωρίς να γίνει αναφορά σε θύματα.

Η ένταση αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια μακρά περίοδο τεταμένων σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Ιστορικά, η Τουρκία ήταν η πρώτη χώρα με μουσουλμανική πλειοψηφία που αναγνώρισε το κράτος του Ισραήλ, ωστόσο η διμερής σχέση έχει περάσει από πολλές κρίσεις κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης Ερντογάν. Ο Τούρκος πρόεδρος, με έντονο πολιτικό ισλάμ προφίλ, έχει επανειλημμένα καταγγείλει το Ισραήλ, ιδιαίτερα για τον καταστροφικό πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας.

Το παρασκήνιο της επίθεσης και η στρατηγική σημασία της βάσης

Σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί έλαβαν χώρα μετά από επίσκεψη τουρκικής στρατιωτικής αντιπροσωπείας στο αεροδρόμιο, στο πλαίσιο προσπαθειών για την επαναλειτουργία του. Η βάση Αμπού Ντούχουρ, η οποία είχε υποστεί εκτεταμένες ζημιές κατά τη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου και είχε σταματήσει να λειτουργεί από το 2012, φυλάσσεται πλέον από δυνάμεις του συριακού υπουργείου Άμυνας. Η στρατηγική της σημασία είναι μεγάλη, καθώς μετά την πτώση του καθεστώτος Άσαντ τον Δεκέμβριο του 2024, οι νέες ισλαμιστικές αρχές πήραν τον έλεγχό της, ενώ παράλληλα έχουν την υποστήριξη του διεθνούς συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ στον αγώνα κατά του Ισλαμικού Κράτους.

Η ισραηλινή πολεμική αεροπορία έχει εξαπολύσει εκατοντάδες πλήγματα σε συριακό έδαφος μετά την ανατροπή του Άσαντ, ενώ έχει αναπτύξει στρατεύματα σε ουδέτερη ζώνη υπό την επιτήρηση του ΟΗΕ στο υψίπεδο του Γκολάν, δημιουργώντας αυτοαποκαλούμενη ζώνη ασφαλείας από την οποία δηλώνει ότι δεν προτίθεται να αποχωρήσει. Παρά τις εντάσεις, Ισραήλ και οι νέες συριακές αρχές έχουν διεξαγάγει αρκετούς γύρους άμεσων συνομιλιών, καταλήγοντας ακόμη και στη δημιουργία μηχανισμού ανταλλαγής πληροφοριών. Ενδεικτικό της πολυπλοκότητας της κατάστασης είναι ότι η Δαμασκός ανακοίνωσε τη σύλληψη ενός ανώτερου στελέχους του ΙΚ στο βόρειο τμήμα της χώρας, την ίδια στιγμή που το Ισραήλ συνεχίζει να βλέπει με καχυποψία τις εξελίξεις στη γειτονική χώρα.