Τραμπ: Περιθώριο για διαπραγματεύσεις με Ιράν

Ο πρεσβευτής των Ηνωμένων Πολιτειών στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών, Μάικ Γουόλτς, δήλωσε ότι ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επιδιώκει να δημιουργήσει τον απαραίτητο χώρο για την έναρξη διαπραγματεύσεων με το Ιράν. Η δήλωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί έχουν ανασταλεί, γεγονός που έχει ήδη επηρεάσει θετικά τις διεθνείς αγορές πετρελαίου, οδηγώντας τις τιμές σε πτωτική τροχιά.

Μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, ο Γουόλτς υπογράμμισε ότι οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε εξέλιξη, ωστόσο διευκρίνισε πως ο Αμερικανός ηγέτης δεν έχει λάβει οριστική απόφαση να αποφύγει μια νέα κλιμάκωση της βίας. Αντιθέτως, διατηρεί όλες τις διαθέσιμες επιλογές ανοιχτές, συμπεριλαμβανομένης της πιθανότητας ανάληψης περαιτέρω στρατιωτικής δράσης εναντίον της Τεχεράνης.

Η απόφαση για την αναστολή των βομβαρδισμών ελήφθη το βράδυ της Παρασκευής, έπειτα από δύο εβδομάδες εντατικών και άνευ προηγουμένου πληγμάτων, που ακολούθησαν την εκεχειρία του Απριλίου. Από την πλευρά του, το Ιράν δεν έχει προχωρήσει σε καμία επιθετική ενέργεια εναντίον αμερικανικών βάσεων που βρίσκονται σε συμμαχικά κράτη του Κόλπου, με αποτέλεσμα να μην έχει σημάνει κανένας νυχτερινός συναγερμός στην περιοχή.

Εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού, ο Μοχαμάντ Ακραμινιά, σχολίασε ότι η Τεχεράνη, ακολουθώντας μια στρατηγική που βασίζεται στην ανταπόδοση, έχει επίσης διακόψει τις επιχειρήσεις της. Αυτή η αμοιβαία αποκλιμάκωση φαίνεται να έχει κατευνάσει προσωρινά τα πνεύματα, με τις χρηματαγορές να αντιδρούν θετικά. Ενδεικτικά, οι τιμές του πετρελαίου υποχώρησαν σημαντικά, με το βαρέλι του Brent να σημειώνει πτώση σχεδόν 5% και να διαμορφώνεται γύρω στα 92 δολάρια, ενώ για λίγο έφτασε ακόμα και κάτω από τα 90 δολάρια. Αντίστοιχη ήταν η πορεία και για το αμερικανικό αργό West Texas Intermediate (WTI), το οποίο υποχώρησε περίπου στα 84 δολάρια.

Καθώς ο πόλεμος πλησιάζει στη συμπλήρωση πέντε μηνών, ο αμερικανικός Τύπος κάνει λόγο για σοβαρές ελλείψεις σε κρίσιμα πυρομαχικά. Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, το οποίο επικαλείται δύο καλά ενημερωμένες πηγές, η κυβέρνηση Τραμπ ανησυχεί έντονα για τη μείωση των αποθεμάτων πυραύλων για τα αντιαεροπορικά συστήματα Patriot, καθώς και για άλλα συστήματα αντιπυραυλικής άμυνας που προστατεύουν κράτη της Μέσης Ανατολής. Ο Μάικ Γουόλτς, ωστόσο, αντέτεινε ότι ο αμερικανικός στρατός διαθέτει όλα τα απαραίτητα μέσα για να διεξαγάγει την εκστρατεία με την απαιτούμενη αποτελεσματικότητα, προσθέτοντας ότι αναπτύσσονται περαιτέρω πόροι στην περιοχή.

Προειδοποιήσεις και διπλωματικές κινήσεις

Από την οπτική γωνία της Τεχεράνης, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρίσκονται σε μια δύσκολη και ασταθή κατάσταση και πιθανότατα αναζητούν μια νέα στρατηγική, όπως ανέφερε ο Μοχαμάντ Ακραμινιά. Δύο ημέρες πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψη του Μπενιαμίν Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον, ο οποίος παραδοσιακά υποστηρίζει μια σκληρή γραμμή απέναντι στο Ιράν, ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού προειδοποίησε τους Αμερικανούς. Τόνισε ότι αν επιτρέψουν στον εαυτό τους να εξαπατηθούν ξανά από τον Ισραηλινό πρωθυπουργό και επιμείνουν στη συνέχιση του πολέμου, ειδικά μέσω αεροπορικών πληγμάτων, η σύρραξη θα επεκταθεί γεωγραφικά.

Από την πλευρά του, ο Νετανιάχου δήλωσε ότι υποστηρίζει πλήρως τις προσπάθειες του Ντόναλντ Τραμπ να τερματίσει τις υποτιθέμενες φιλοδοξίες της Τεχεράνης για απόκτηση πυρηνικού οπλοστασίου, κάτι που το Ιράν διαψεύδει εδώ και δεκαετίες. Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός εξέφρασε την ελπίδα ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί ένας στόχος χωρίς μάχες υψηλής έντασης, μιλώντας στο Fox News. Στην Τεχεράνη, η οποία γενικά δεν έχει υποστεί βομβαρδισμούς μετά την επανέναρξη των εχθροπραξιών στις αρχές Ιουλίου, η ζωή φαίνεται να επιστρέφει σε πιο φυσιολογικούς ρυθμούς, με τα συνηθισμένα μποτιλιαρίσματα και τη ζέστη να ταλαιπωρούν τους κατοίκους, όπως διαπίστωσε το Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αμερικανοϊσραηλινούς βομβαρδισμούς εναντίον του Ιράν και έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στην Ισλαμική Δημοκρατία και τον Λίβανο. Παράλληλα, έχει κλονίσει την παγκόσμια οικονομία λόγω της διακοπής της κυκλοφορίας πλοίων στο στενό του Ορμούζ, από όπου διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται παγκοσμίως. Η Τεχεράνη, η οποία έχει κλείσει το στρατηγικής σημασίας θαλάσσιο πέρασμα και σκοπεύει να επιβάλει τέλη διέλευσης, ανακοίνωσε ότι διεξήγαγε νέες συνομιλίες με το Ομάν για τη μελλοντική διαχείρισή του.

Κατάρρευση της συμφωνίας και νέο μέτωπο

Η αρχική συμφωνία, γνωστή ως μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ, η οποία υπεγράφη στις 17 Ιουνίου μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και προέβλεπε έναν κύκλο ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων 60 ημερών, κατέρρευσε πριν συμπληρωθεί ένας μήνας από την εφαρμογή της. Το στενό του Ορμούζ, το οποίο είχε ανοίξει για λίγες ημέρες χάρη στη συμφωνία, ανακοινώθηκε από το Ιράν ότι είναι εκ νέου κλειστό. Έξι πλοία που επιχείρησαν να το διασχίσουν χωρίς άδεια σταμάτησαν, ενώ οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών στον Κόλπο.

Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Defa Press μετέδωσε ότι ένα πετρελαιοφόρο δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από νάρκη, αφού απέκλινε από την επιτρεπόμενη πορεία, μια πληροφορία που δεν έχει ακόμη επιβεβαιωθεί από άλλες πηγές. Παράλληλα, οι εχθροπραξίες εντάθηκαν σε ένα νέο μέτωπο, αυτό μεταξύ της Σαουδικής Αραβίας και των ανταρτών Χούθι της Υεμένης, οι οποίοι πρόσκεινται στο Ιράν. Η ένταση ξεκίνησε όταν η Τεχεράνη έστειλε αεροσκάφος με αντιπροσωπεία των ανταρτών στη Σανάα χωρίς άδεια από το Ριάντ, οδηγώντας σε βομβαρδισμούς στο αεροδρόμιο της υεμενίτικης πρωτεύουσας. Σε αντίποινα, οι Χούθι κήρυξαν ναυτικό αποκλεισμό της Σαουδικής Αραβίας και επιτέθηκαν σε πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του βασιλείου.