Τσίπρας: Ο σιωπηλός σκηνοθέτης της διάλυσης Κασσελάκη;

Η πολιτική ιστορία του Στέφανου Κασσελάκη είναι αναμφίβολα από τις πλέον ασυνήθιστες της Μεταπολίτευσης: ένας άνθρωπος εκτός παραδοσιακού πολιτικού συστήματος βρέθηκε ξαφνικά επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ, ενός από τα δύο μεγάλα κόμματα εξουσίας, έχοντας –κατά γενική εκτίμηση– τη σιωπηρή, αν όχι ενεργή, στήριξη του προκατόχου του, Αλέξη Τσίπρα.

Σήμερα, λιγότερο από έναν χρόνο από εκείνη την ανατροπή, οι σχέσεις των δύο ανδρών δεν θυμίζουν σε τίποτα την αρχική τους φάση. Αντιθέτως, όπως παραδέχονται και στενοί συνεργάτες τους, έχουν μετατραπεί σε «πολιτική βεντέτα» με αλληλοκαρφώματα, δημόσιες αιχμές και υπόγειες επιθέσεις.

Η ανάδειξη Κασσελάκη στην ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ το φθινόπωρο του 2023 δεν θα είχε καταστεί εφικτή χωρίς την έμμεση στήριξη του ίδιου του Τσίπρα, ο οποίος, χωρίς να πάρει ανοιχτή θέση, αποδέχτηκε σιωπηρά την αλλαγή σελίδας. Ωστόσο, η ρήξη φάνηκε να έρχεται όταν ο Κασσελάκης άρχισε να επιρρίπτει ευθύνες στην προηγούμενη ηγεσία για τη διαχείριση των οικονομικών και για τη λειτουργία παρασκηνιακών μηχανισμών εντός του κόμματος.

Τα δημόσια σχόλιά του περί «μαύρων ταμείων», επί πληρωμή τρολ και ανάγκης «ξεριζώματος της Συριζίλας», όπως την αποκάλεσε ο ίδιος, κατέστησαν σαφές πως η σύγκρουση ήταν πλέον ανοιχτή – και μη αναστρέψιμη.

Στο πλαίσιο αυτής της σύγκρουσης, η πλευρά Κασσελάκη θεωρεί πως έχει τεθεί σε εφαρμογή σχέδιο αποδόμησής του, με αιχμή του δόρατος την ομαδική αποχώρηση 31 στελεχών από το Κίνημα Δημοκρατίας. Μεταξύ αυτών βρίσκονται μέλη του Εθνικού Συμβουλίου και πρόσωπα που είχαν ταχθεί αρχικά στο πλευρό του, τα οποία πλέον καταγγέλλουν αυταρχισμό, αποκλεισμούς και απομάκρυνση από τις ιδρυτικές αξίες.

Οι ίδιοι υποστηρίζουν ότι αποχωρούν όχι για λόγους προσωπικούς ή κομματικής σκοπιμότητας, αλλά από ευθύνη και πολιτική αξιοπρέπεια. Χαρακτηρίζουν το εγχείρημα ως μια χαμένη ευκαιρία, που διολίσθησε σε μηχανισμό συγκεντρωτισμού, μακριά από την αρχική υπόσχεση συμμετοχικότητας και δημοκρατικής λειτουργίας.

Ο Τσίπρας και το νέο πολιτικό του σχέδιο

Εν τω μεταξύ, ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος μέχρι σήμερα κρατά επισήμως σιγή ασυρμάτου, σύμφωνα με πληροφορίες οργανώνει την πολιτική του επιστροφή. Στελέχη που βρίσκονταν κοντά του στον ΣΥΡΙΖΑ ή στο ξεκίνημα του Κινήματος Δημοκρατίας, φαίνεται να ανασυντάσσονται, ενδεχομένως με φόντο τη δημιουργία νέου φορέα.

Η αποστασιοποίηση από την ηγεσία Κασσελάκη μπορεί να λειτουργεί ως προθέρμανση για μια οργανωμένη μετακίνηση σε άλλο πολιτικό σχηματισμό, χωρίς ωστόσο να «χρεωθεί» στον ίδιο τον Τσίπρα η αποσύνθεση του Κινήματος Δημοκρατίας.

Στις τελευταίες δημοσκοπήσεις, το κόμμα του Στέφανου Κασσελάκη φαίνεται να κινείται κοντά στο όριο του 3%, προκαλώντας ανησυχία τόσο εντός του ίδιου του σχηματισμού όσο και σε πρώην συνοδοιπόρους του. Στελέχη της ομάδας Κασσελάκη πιστεύουν ότι η υποχώρηση της δυναμικής του οφείλεται σε συντονισμένες ενέργειες του «παλαιού ΣΥΡΙΖΑ», ενδεχομένως σε μια προσπάθεια να καθαρίσει το πολιτικό τοπίο πριν από τη νέα κίνηση του Τσίπρα.

Το σενάριο μετεκλογικής συνεργασίας του Κασσελάκη με άλλο κόμμα –ίσως ως εναλλακτική για τη διατήρηση πολιτικής παρουσίας ή ακόμα και ασυλίας– δεν φαντάζει πλέον απίθανο, ειδικά αν η εκλογική του επιβίωση τίθεται εν αμφιβόλω.

Η διάσπαση που παρακολουθούμε σε πραγματικό χρόνο στον χώρο της πρώην Κουμουνδούρου επιβεβαιώνει μια ιστορική αδυναμία του ελληνικού κεντροαριστερού χώρου: την αποτυχία να συνυπάρξουν διαφορετικές πολιτικές κουλτούρες υπό ενιαία κομματική στέγη. Όποια κι αν είναι η έκβαση της αντιπαράθεσης Κασσελάκη–Τσίπρα, το πολιτικό τοπίο αναδιαμορφώνεται, με ανοιχτό το ενδεχόμενο για νέα κόμματα, συμμαχίες ή και επιστροφές.

Το βέβαιο είναι ότι η μάχη για την ηγεμονία στον χώρο του αριστερού και προοδευτικού πόλου μόλις ξεκίνησε – και οι παίκτες της δεν έχουν ακόμη αποκαλύψει όλα τα χαρτιά τους.