Τσίπρας στη ΔΕΘ με σχέδιο ανατροπής: Οι τρεις πυλώνες απέναντι στη 7ετία Μητσοτάκη

Με ένα συνολικό σχέδιο που φιλοδοξεί να αποτελέσει την εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης απέναντι στη Νέα Δημοκρατία προσέρχεται ο Αλέξης Τσίπρας στη Θεσσαλονίκη, όπου στις 2 Σεπτεμβρίου θα παρουσιάσει το οικονομικό και παραγωγικό πρόγραμμα της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛ.Α.Σ.).

Στον πυρήνα της πρότασης βρίσκεται η επιδίωξη πραγματικής σύγκλισης της Ελλάδας με την Ευρώπη, όχι μόνο στους δημοσιονομικούς δείκτες, αλλά στο εισόδημα, στις αμοιβές, στην παραγωγικότητα, στη δημόσια Υγεία και Παιδεία, στη στέγη, στο κράτος δικαίου και συνολικά στην ποιότητα ζωής.

Το πολιτικό τρίπτυχο που προβάλλει ο Αλέξης Τσίπρας συνοψίζεται στις έννοιες «έντιμη διακυβέρνηση, δίκαιη ανάπτυξη, παραγωγική ανασυγκρότηση», ενώ το οικονομικό σχέδιο αποτυπώνεται στο μήνυμα: «να παράγουμε περισσότερα, να μοιράζουμε δικαιότερα, να ζούμε καλύτερα».

Η παρουσίαση στη Θεσσαλονίκη αναμένεται να συνοδευτεί από μετωπική επίθεση στη Νέα Δημοκρατία και στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Στη συνεδρίαση των τομεαρχών της ΕΛ.Α.Σ. ο πρώην πρωθυπουργός έδωσε ήδη το στίγμα, υποστηρίζοντας ότι μετά από επτά χρόνια διακυβέρνησης η κυβέρνηση δεν μπορεί πλέον να εμφανίζεται ως η δύναμη που θα θεραπεύσει προβλήματα τα οποία, κατά την αντιπολιτευτική του θέση, εντάθηκαν επί των ημερών της.

Οι αριθμοί που θα βάλει απέναντι στο κυβερνητικό αφήγημα

Ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να στηρίξει μεγάλο μέρος της κριτικής του σε επίσημα ευρωπαϊκά στοιχεία, επιχειρώντας να αμφισβητήσει την κυβερνητική εικόνα περί ισχυρής οικονομικής σύγκλισης.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ της Ελλάδας σε μονάδες αγοραστικής δύναμης αντιστοιχεί περίπου στο 68% του μέσου όρου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επισημαίνει παράλληλα ότι, παρά τους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης των τελευταίων ετών, το εισοδηματικό χάσμα με την Ευρώπη κλείνει με αργούς ρυθμούς.

Ιδιαίτερο βάρος θα δοθεί και στους κοινωνικούς δείκτες. Το 27,5% του ελληνικού πληθυσμού βρισκόταν το 2025 σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού, έναντι 20,9% στην ΕΕ, ποσοστό που κατατάσσει την Ελλάδα μεταξύ των χωρών με τις χειρότερες επιδόσεις στην Ένωση.

Ακόμη πιο πιεστική είναι η εικόνα στη στέγαση. Τα ελληνικά νοικοκυριά δαπανούσαν κατά μέσο όρο περίπου 36% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στεγαστικές ανάγκες, όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος ήταν 19%. Πρόκειται για το υψηλότερο σχετικό βάρος στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πάνω σε αυτά τα στοιχεία ο Αλέξης Τσίπρας αναμένεται να οικοδομήσει το βασικό πολιτικό του επιχείρημα: ότι η χώρα χρειάζεται αλλαγή πορείας και ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να αξιολογείται μόνο από το ΑΕΠ, τις επενδυτικές βαθμίδες, τον τουριστικό τζίρο ή τις τιμές των ακινήτων, όταν σημαντικό τμήμα της κοινωνίας δυσκολεύεται να καλύψει βασικές ανάγκες.

Στο πρόγραμμα της ΕΛ.Α.Σ. ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο μοντέλο διακυβέρνησης. Ο πρώην πρωθυπουργός αναμένεται να προτάξει τη διαφάνεια, την ανεξαρτησία των ελεγκτικών μηχανισμών, τη λογοδοσία στις μεγάλες δημόσιες δαπάνες και την ενίσχυση των θεσμών ως βασική προϋπόθεση μιας νέας προοδευτικής διακυβέρνησης.

Η επίθεση προς την κυβέρνηση αναμένεται να είναι ιδιαίτερα σκληρή στα θέματα διαφθοράς και θεσμικής λειτουργίας, με τον Αλέξη Τσίπρα να υποστηρίζει ότι η οικονομική ανάπτυξη χωρίς ισχυρό κράτος δικαίου και πραγματικό δημόσιο έλεγχο δεν μπορεί να αποτελέσει βιώσιμο μοντέλο.

Παραγωγή, επενδύσεις και αναδιανομή στους τρεις μεγάλους πυλώνες

Το οικονομικό σχέδιο θα στηρίζεται σε τρεις βασικούς άξονες. Ο πρώτος αφορά τη δημιουργία νέας παραγωγικής βάσης, με επενδύσεις στη βιομηχανία, την τεχνολογία, την καινοτομία, τις εξαγωγές και τις υποδομές.

Η φιλοσοφία του σχεδίου είναι ότι η ελληνική οικονομία δεν μπορεί να εξαρτάται υπέρμετρα από την κατανάλωση, τον τουρισμό και την άνοδο των τιμών των ακινήτων. Στόχος που θα παρουσιαστεί είναι μια οικονομία που παράγει περισσότερο, εξάγει περισσότερο και αυξάνει την παραγωγικότητα της εργασίας.

Όπως έχει ήδη υποστηρίξει ο Αλέξης Τσίπρας, η επιδίωξη δεν μπορεί να είναι να εργάζονται οι ίδιοι άνθρωποι περισσότερες ώρες για μικρότερη πραγματική ανταμοιβή, αλλά η ίδια η εργασία να γίνεται παραγωγικότερη και καλύτερα αμειβόμενη.

Στο πλαίσιο αυτό αναμένονται προτάσεις για βιομηχανική πολιτική, χρηματοδότηση παραγωγικών επενδύσεων, νέες τεχνολογίες και έργα που θα κατευθύνουν ιδιωτικά και δημόσια κεφάλαια προς δραστηριότητες με υψηλότερη προστιθέμενη αξία.

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά τη φορολογική δικαιοσύνη και την αναδιανομή. Η ΕΛ.Α.Σ. προαναγγέλλει μικρότερο φορολογικό βάρος για τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδήματα και μεγαλύτερη συνεισφορά από όσους διαθέτουν αυξημένη οικονομική δυνατότητα.

Παράλληλα, κεντρικό ρόλο αναμένεται να έχουν οι νέοι, με παρεμβάσεις στις σπουδές, την πρώτη εργασία, τη στέγη και τη δημιουργία προϋποθέσεων ώστε η νέα γενιά να μπορεί να παραμείνει και να δημιουργήσει στην Ελλάδα.

Ο τρίτος πυλώνας αφορά το κόστος ζωής και τα δημόσια αγαθά. Στέγαση, δημόσια Υγεία, Παιδεία, ενέργεια, νερό και μεταφορές εντάσσονται στο ίδιο πλαίσιο, με την ΕΛ.Α.Σ. να υποστηρίζει ότι οι βασικές υποδομές δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά με όρους αγοράς.

Στο πρόγραμμα αναμένεται να ενταχθεί ειδική πολιτική για την προσιτή κατοικία, ενίσχυση των δημόσιων υποδομών και της ασφάλειας στις μεταφορές, καθώς και παρεμβάσεις για τον αγροδιατροφικό τομέα.

Η αποκέντρωση θα αποτελέσει επίσης βασικό τμήμα της πρότασης. Ο σχεδιασμός προβλέπει μεγαλύτερη κατεύθυνση επενδύσεων και παραγωγικών δραστηριοτήτων προς την περιφέρεια, ώστε η οικονομική ανάπτυξη να μην συγκεντρώνεται αποκλειστικά στα μεγάλα αστικά κέντρα.

Στην καρδιά της πρότασης τοποθετούνται ακόμη η ενίσχυση της δημόσιας Παιδείας και Υγείας, η στήριξη της οικογένειας, των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων και η δημιουργία ενός σταθερότερου πλαισίου κοινωνικής προστασίας.

Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί παράλληλα να προλάβει την κυβερνητική κριτική περί «παροχολογίας». Η θέση που έχει διατυπωθεί είναι ότι καμία μόνιμη δαπάνη δεν θα χρηματοδοτείται από έκτακτο έσοδο και καμία εξαγγελία δεν θα παρουσιάζεται χωρίς σταθερή πηγή χρηματοδότησης.

Το πρόγραμμα δηλώνει σεβασμό στους ευρωπαϊκούς δημοσιονομικούς κανόνες, επιχειρώντας όμως να διαχωρίσει τη δημοσιονομική αξιοπιστία από τη λιτότητα και την κοινωνική ακινησία.

Η παρουσίαση της 2ας Σεπτεμβρίου αποκτά έτσι χαρακτήρα πολύ μεγαλύτερο από μια συνηθισμένη οικονομική ομιλία. Ο Αλέξης Τσίπρας και η ΕΛ.Α.Σ. επιχειρούν να εμφανιστούν ως έτοιμη εναλλακτική κυβερνητική πρόταση απέναντι στη Νέα Δημοκρατία, με συγκεκριμένο τετραετές σχέδιο και καθαρό διαχωρισμό από το σημερινό οικονομικό μοντέλο.

Το πολιτικό μήνυμα που θα επιχειρήσει να εκπέμψει από τη Θεσσαλονίκη είναι σαφές: μια Ελλάδα που εξακολουθεί να βρίσκεται στο 68% του ευρωπαϊκού μέσου όρου στο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, με σχεδόν τρεις στους δέκα πολίτες σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού και με τη στέγη να καταπίνει περισσότερο από το ένα τρίτο του διαθέσιμου εισοδήματος, δεν μπορεί να αρκεστεί στη διαχείριση της σημερινής πορείας. Η ΕΛ.Α.Σ. θα επιχειρήσει να παρουσιάσει τη δική της απάντηση με στόχο μια χώρα που, όπως συνοψίζει ο Τσίπρας, θα παράγει περισσότερο, θα μοιράζει δικαιότερα και θα ζει καλύτερα.