Vanguard, BlackRock, State Street: Οι κολοσσοί που καθορίζουν τις τύχες και τις ζωές μας

Η συγκέντρωση εξουσίας στον χρηματοπιστωτικό τομέα έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα, με την επιρροή των εταιρειών Vanguard, BlackRock και State Street να ξεπερνά κάθε προηγούμενο.

Αυτοί οι γίγαντες διαχειρίζονται τεράστια χρηματικά κεφάλαια και έχουν τον έλεγχο επενδύσεων και εταιρικών αποφάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο σημερινό τοπίο, οι αποφάσεις των διοικητικών ομάδων τους έχουν μεγαλύτερη επιρροή από ό,τι είχε ποτέ το Πολιτικό Γραφείο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Σοβιετικής Ένωσης στο απόγειο της δύναμής του.

Αναλυτές τονίζουν ότι το στενό αυτό δίκτυο ιδιοκτησίας και ελέγχου πρέπει να εξεταστεί λεπτομερώς. Ενδεχομένως, θα πρέπει να διαλυθεί εν μέρει ή πλήρως για να ενισχυθεί η οικονομική διαφοροποίηση και η αυτονομία των αγορών. Η ιδέα της “εθνικοποίησης” ή της “απαλλοτρίωσης” μοιάζει ανέφικτη, καθώς οι τρεις εταιρείες συνδέονται σε ένα στενό και αλληλένδετο δίκτυο, το οποίο τους εξασφαλίζει αποκλειστική πρόσβαση σε πόρους.

Το δίκτυο ενδιάμεσων οικονομικών παικτών

Εταιρείες όπως JP Morgan, Citibank και HSBC μπορεί να φαίνονται ισχυρές, αλλά στην πραγματικότητα αποτελούν μόνο ένα μεσαίο επίπεδο στο δίκτυο ελέγχου και ιδιοκτησίας. Στην κορυφή της πυραμίδας βρίσκονται οι Vanguard Group, BlackRock και State Street, μαζί με άλλους χρηματοοικονομικούς παίκτες, όπως Fidelity Management & Research και Capital Research & Management. Όταν αναλύεται η ιδιοκτησία στις μεγαλύτερες εταιρείες των ΗΠΑ ή της Αυστραλίας, οι περισσότερες από αυτές καταλήγουν σε αυτούς τους ίδιους κολοσσούς.

Η σύνδεση με τη βιομηχανία όπλων και τα κέρδη από πολεμικές συγκρούσεις

Οι BlackRock, Vanguard και State Street έχουν εξασφαλίσει σημαντικά μερίδια σε αμυντικές βιομηχανίες όπως οι Lockheed Martin, Boeing, Raytheon και General Dynamics, που προμηθεύουν τον αμερικανικό στρατό. Αυτές οι εταιρείες κερδίζουν τεράστια ποσά από εξοπλισμούς, με αυξημένες πωλήσεις όπλων λόγω των συγκρούσεων στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Τα κέρδη από αυτές τις συγκρούσεις καταλήγουν, εν μέρει, στα χέρια των τριών κολοσσών, καθώς είναι βασικοί θεσμικοί επενδυτές αυτών των αμυντικών βιομηχανιών.

Μελέτη του 2017: Ανάδειξη της εξουσίας των “Τριών Μεγάλων” στις αμερικανικές αγορές

Το 2017, οι Fichtner, Heemskerk και Garcia-Bernardo δημοσίευσαν μια μελέτη που ανέλυσε τη μετατόπιση από ενεργητικές σε παθητικές επενδύσεις, τάση που κυριαρχεί στον χρηματοπιστωτικό τομέα και υποστηρίζεται από τους BlackRock, Vanguard και State Street. Αυτοί οι διαχειριστές κεφαλαίων ελέγχουν περίπου το 40% όλων των εισηγμένων εταιρειών στις ΗΠΑ και το 88% των εταιρειών του δείκτη S&P 500. Έτσι, δημιουργούν μια άτυπη, σταθερή δομή διοίκησης για την πλειοψηφία των κορυφαίων αμερικανικών επιχειρήσεων, με ετήσια έσοδα 9,1 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και περιουσιακά στοιχεία αξίας 23,8 τρισεκατομμυρίων.

Η δομή και το μέγεθος των Τριών Μεγάλων

Η BlackRock, η μεγαλύτερη από τις τρεις εταιρείες, διαχειρίζεται περιουσιακά στοιχεία ύψους 11,5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων και είναι εισηγμένη στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης. Η Vanguard, με περιουσιακά στοιχεία 8,6 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη και έχει μια μοναδική εταιρική δομή που καθιστά δύσκολο τον καθορισμό μιας τελικής αρχής διοίκησης. Η State Street, με 4 τρισεκατομμύρια δολάρια υπό διαχείριση, είναι η μικρότερη από τις τρεις αλλά παραμένει ένας από τους κορυφαίους διαχειριστές κεφαλαίων παγκοσμίως.

Τα μυστικά των ιδιοκτησιακών δομών και οι άγνωστες σχέσεις εξουσίας

Η Vanguard, η BlackRock και η State Street, μαζί με εταιρείες όπως Fidelity και Capital Research, έχουν χτίσει μια πυκνή και περίπλοκη δομή ιδιοκτησίας και διακυβέρνησης που τους δίνει ισχυρό έλεγχο. Η Vanguard, συγκεκριμένα, έχει αναπτύξει μια sui generis οργανωτική δομή, ενώ η BlackRock και η State Street είναι εισηγμένες εταιρείες με δημόσιους μετόχους. Παρά την τεράστια δύναμη που συσσωρεύουν, παραμένει ασαφές ποια ακριβώς άτομα και συμφέροντα βρίσκονται στο παρασκήνιο αυτών των εταιρειών, ενώ παρατηρείται ότι η επιρροή τους συνεχώς αυξάνεται και επεκτείνεται.

Εταιρικά Προφίλ: Η διαδρομή προς την εξουσία

The Vanguard Group, Inc.: Ιδρύθηκε το 1975 από τον John Bogle και εδρεύει στην Πενσυλβάνια. Διαχειρίζεται πάνω από 8,6 τρισεκατομμύρια δολάρια μέσω επενδυτικών κεφαλαίων και συνταξιοδοτικών προϊόντων, προσφέροντας χρηματοοικονομικές υπηρεσίες σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ιδιότυπη δομή της επιτρέπει ευέλικτη στρατηγική και επεκτατική ανάπτυξη.

BlackRock, Inc.: Ιδρυμένη το 1988, έχει έδρα στη Νέα Υόρκη και διαχειρίζεται 11,5 τρισεκατομμύρια δολάρια, αποτελώντας τον μεγαλύτερο διαχειριστή περιουσιακών στοιχείων στον κόσμο. Η εξαγορά της Barclays Global Investors το 2009 την εκτόξευσε σε ηγετική θέση στον τομέα.

State Street Corporation: Με έτος ίδρυσης το 1792 και έδρα στη Βοστώνη, διαθέτει περιουσιακά στοιχεία ύψους 4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Είναι εισηγμένη στο χρηματιστήριο και παρέχει επενδυτικές υπηρεσίες σε παγκόσμια κλίμακα.

Αυτές οι τρεις εταιρείες έχουν διαμορφώσει το χρηματοπιστωτικό τοπίο, ενώ η αυξανόμενη επιρροή τους προκαλεί ανησυχίες για τη διαφάνεια και την ανισότητα στην κατανομή εξουσίας. Η ανάγκη για περισσότερη έρευνα και πιθανά μέτρα ελέγχου των μεγάλων χρηματοοικονομικών δυνάμεων είναι πιο επιτακτική από ποτέ.