Θέουτα στις φλόγες: Κάτοικοι έκαψαν καταυλισμό μεταναστών – Εκρηκτική η κατάσταση

Στα άκρα οδηγήθηκε η ένταση στη Θέουτα, τον ισπανικό θύλακο στη βόρεια Αφρική, όπου διαδήλωση κατοίκων κατά της μεταναστευτικής κρίσης κατέληξε σε επεισόδια, καταστροφές και φωτιές σε αυτοσχέδιες εγκαταστάσεις μεταναστών στις παραλίες της πόλης.

Τα επεισόδια σημειώθηκαν την Πέμπτη 27 Αυγούστου, σχεδόν έναν μήνα μετά τη μαζική είσοδο δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων από το Μαρόκο, η οποία έχει προκαλέσει τεράστια πίεση στις υποδομές, στις υπηρεσίες ασφαλείας και στο πολιτικό σύστημα της Ισπανίας.

Στην παραλία Μπενίτεθ, ομάδα διαδηλωτών πέρασε τον αστυνομικό κλοιό και εισήλθε στον χώρο όπου είχαν δημιουργηθεί πρόχειρα καταλύματα μεταναστών. Καταστράφηκαν αντικείμενα και αυτοσχέδιες εγκαταστάσεις, ενώ ορισμένα από αυτά παραδόθηκαν στις φλόγες. Η ισπανική δημόσια τηλεόραση και το EFE κατέγραψαν φωτιά σε τουλάχιστον δύο κατασκευές από άχυρο και επεισόδια που οδήγησαν σε επέμβαση της αστυνομίας.

Οι αστυνομικές δυνάμεις παρενέβησαν προκειμένου να αποτρέψουν άμεση σύγκρουση ανάμεσα στους διαδηλωτές και τους μετανάστες, οι οποίοι απομακρύνθηκαν προς ασφαλέστερα σημεία της παραλιακής ζώνης.

Νωρίτερα, περίπου εκατό κάτοικοι είχαν σχηματίσει ανθρώπινο φράγμα επιχειρώντας να εμποδίσουν οχήματα του Ισπανικού Ερυθρού Σταυρού να μεταφέρουν τρόφιμα και νερό σε μετανάστες που παραμένουν στην παραλία Τραμπολίν. Η ένταση κλιμακώθηκε όταν οι διαδηλωτές κινήθηκαν προς τους αυτοσχέδιους καταυλισμούς.

Δεκάδες χιλιάδες πέρασαν τα σύνορα μέσα σε δύο ημέρες

Η σημερινή έκρηξη έχει τις ρίζες της στα γεγονότα της 30ής και 31ης Ιουλίου, όταν η Θέουτα βρέθηκε αντιμέτωπη με μία πρωτοφανή μαζική είσοδο μεταναστών από το Μαρόκο.

Η ισπανική κυβέρνηση ανέβασε αργότερα την εκτίμησή της σε περίπου 80.000 ανθρώπους που πέρασαν στον θύλακο μέσα σε εκείνο το διήμερο, πολλοί από αυτούς κολυμπώντας ή επιχειρώντας να παρακάμψουν τα χερσαία σύνορα. Άλλες διεθνείς πηγές κάνουν λόγο για περισσότερους από 72.000, γεγονός που δείχνει ότι οι τελικοί αριθμοί εξακολουθούν να διαφοροποιούνται ανάλογα με την καταγραφή.

Η ανθρώπινη τραγωδία υπήρξε τεράστια. Τα στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί έως την περασμένη εβδομάδα έκαναν λόγο για περίπου 82 νεκρούς στην ισπανική πλευρά και ακόμη 14 που είχαν επιβεβαιωθεί από το Μαρόκο, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό κοντά στους 96 ανθρώπους. Πολλά από τα θύματα δεν είχαν ακόμη ταυτοποιηθεί.

Η πλειονότητα όσων πέρασαν επέστρεψε στο Μαρόκο μέσα στις επόμενες ημέρες. Χιλιάδες, όμως, εξακολουθούν να βρίσκονται στη Θέουτα. Η κεντρική κυβέρνηση έχει μιλήσει για περίπου 5.000 ανθρώπους, ενώ τοπικές εκτιμήσεις ανεβάζουν τον αριθμό ακόμη και στις 8.000 με 10.000.

Η κατάσταση έχει επιβαρύνει δραματικά έναν θύλακο με πληθυσμό περίπου 84.000 κατοίκων, προκαλώντας έντονη κοινωνική πίεση και αυξανόμενα προβλήματα δημόσιας τάξης. Η κυβέρνηση καλείται πλέον να διαχειριστεί ταυτόχρονα την ανθρωπιστική κρίση, τις απαιτήσεις των κατοίκων για ασφάλεια και τις νομικές υποχρεώσεις της χώρας απέναντι στους αιτούντες άσυλο και τους ανήλικους.

Χιλιάδες ανήλικοι και σφοδρή πολιτική σύγκρουση στη Μαδρίτη

Ιδιαίτερα κρίσιμη είναι η κατάσταση των ασυνόδευτων ανηλίκων. Οι αριθμοί μεταβάλλονται συνεχώς καθώς προχωρούν οι καταγραφές. Μέχρι τις 23 Αυγούστου το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών είχε ταυτοποιήσει περίπου 2.500 ανήλικους, ενώ οργανώσεις προστασίας παιδιών είχαν προειδοποιήσει νωρίτερα ότι χιλιάδες ακόμη μπορεί να βρίσκονται εκτός των επίσημων δομών.

Η κυβέρνηση έχει ήδη σχεδιάσει τη μεταφορά περίπου 500 ιδιαίτερα ευάλωτων ανηλίκων στην ηπειρωτική Ισπανία, με προτεραιότητα σε κορίτσια και παιδιά που χρειάζονται αυξημένη προστασία.

Το μεταναστευτικό έχει εξελιχθεί ταυτόχρονα σε μείζονα πολιτική κρίση για τον πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ. Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα και ιδιαίτερα το Vox έχουν υιοθετήσει εξαιρετικά σκληρή γραμμή, κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι έχασε τον έλεγχο των συνόρων και άφησε τη Θέουτα να σηκώσει μόνη της το βάρος της κρίσης.

Η αντιπολίτευση ζητά επιτάχυνση των επιστροφών προς το Μαρόκο, ενώ η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πολύ πιο σύνθετο νομικό πλαίσιο. Οι διαδικασίες επαναπροώθησης δεν μπορούν να εφαρμοστούν αδιακρίτως σε όλες τις περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αιτήματα ασύλου ή ασυνόδευτοι ανήλικοι που υπάγονται σε ειδικό καθεστώς προστασίας.

Πολιτική αντιπαράθεση έχει προκαλέσει και το ερώτημα εάν η κυβέρνηση γνώριζε εγκαίρως τι επρόκειτο να συμβεί στα τέλη Ιουλίου. Η υπουργός Άμυνας Μαργαρίτα Ρόμπλες έχει αναφέρει ότι η ισπανική υπηρεσία πληροφοριών CNI είχε προειδοποιήσει πριν από τη μαζική είσοδο, ενώ κυβερνητικά στελέχη έχουν υποστηρίξει ότι δεν υπήρχε σαφής προειδοποίηση για το πραγματικό μέγεθος του κύματος.

Οι αντιφατικές αυτές τοποθετήσεις έχουν αυξήσει την πίεση προς τη Μαδρίτη, καθώς η αντιπολίτευση ζητά απαντήσεις για το εάν υπήρξε αποτυχία των υπηρεσιών ή πολιτική αδράνεια.

Την ίδια ώρα, η κατάσταση στους δρόμους της Θέουτα γίνεται ολοένα πιο εκρηκτική. Τα επεισόδια της Πέμπτης δείχνουν ότι η μεταναστευτική κρίση έχει πλέον εξελιχθεί και σε κρίση κοινωνικής συνοχής και δημόσιας τάξης, με κατοίκους, μετανάστες και δυνάμεις ασφαλείας να βρίσκονται σε ένα περιβάλλον εξαιρετικά υψηλής έντασης.

Η Θέουτα βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια επικίνδυνη ισορροπία: μια πόλη σχεδόν 84.000 κατοίκων καλείται να διαχειριστεί τις συνέπειες μιας μεταναστευτικής εισροής αντίστοιχης με το μέγεθος ολόκληρου του πληθυσμού της, ενώ η κυβέρνηση Σάντσεθ δέχεται πυρά επειδή δεν κατάφερε μέχρι σήμερα να δώσει μια καθαρή και αποτελεσματική απάντηση στην κρίση.