Χατζηδάκης πανηγυρίζει για 5,3 δισ. – Η Κομισιόν μετρά 4,77 δισ. και πληρωμές από το 2027

Σε πανηγυρικούς τόνους παρουσίασε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης την έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή του ελληνικού σχεδίου για το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, προβάλλοντας ένα πακέτο παρεμβάσεων για κατοικίες, ενεργειακή αναβάθμιση και μεταφορές.

Με τη φράση «Δεν έτυχε… πέτυχε!», ο κ. Χατζηδάκης επιχείρησε να πιστώσει στην κυβέρνηση την ευρωπαϊκή έγκριση, υποστηρίζοντας ότι το ελληνικό σχέδιο ήταν από τα πρώτα και το μεγαλύτερο που είχε εγκριθεί μέχρι εκείνη τη στιγμή.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιβεβαιώνει ότι το ελληνικό σχέδιο είναι πράγματι το πέμπτο και μεγαλύτερο εθνικό πρόγραμμα που έχει εγκριθεί έως σήμερα στο πλαίσιο του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου. Υπάρχει, ωστόσο, μια κρίσιμη αριθμητική διευκρίνιση: η Κομισιόν αποτιμά τον συνολικό προϋπολογισμό του σχεδίου σε 4,77 δισ. ευρώ. Από αυτά, 3,58 δισ. ευρώ, δηλαδή το 75%, θα προέλθουν από ευρωπαϊκούς πόρους και περίπου 1,19 δισ. ευρώ από εθνική συμμετοχή. Το ποσό των 5,3 δισ. ευρώ που προβάλλει η κυβέρνηση αντιστοιχεί στον ευρύτερο προϋπολογισμό των δράσεων, με συνυπολογισμό επιβαρύνσεων όπως ο ΦΠΑ.

«Εξοικονομώ», κοινωνική κατοικία και καθαρές μεταφορές

Στην καρδιά του σχεδίου βρίσκεται ένα νέο και ιδιαίτερα διευρυμένο «Εξοικονομώ», με στόχο την ενεργειακή αναβάθμιση περίπου 62.000 κατοικιών. Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει επίσης πρόγραμμα ενεργειακής αναβάθμισης για περίπου 10.000 πολύ μικρές επιχειρήσεις.

Στον τομέα της κοινωνικής κατοικίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει συνολικά 2.800 κατοικίες: 2.350 νέες κατοικίες μηδενικών εκπομπών και ακόμη 450 που θα προκύψουν μέσω ανακαίνισης δημόσιων κτιρίων. Οι παρεμβάσεις εκτιμάται ότι θα ωφελήσουν περίπου 11.500 πολίτες.

Προβλέπονται επίσης μεγάλης κλίμακας παρεμβάσεις για αντικατάσταση παλαιών ενεργοβόρων συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και ηλιακά συστήματα. Η ελληνική κυβερνητική παρουσίαση είχε θέσει ως στόχο 280.000 εγκαταστάσεις, ενώ η επίσημη σύνοψη της Κομισιόν αναφέρεται σε τουλάχιστον 200.000 ενεργειακά αποδοτικές συσκευές.

Στις δράσεις περιλαμβάνονται ακόμη ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, ηλεκτρικά λεωφορεία, αύξηση της δυναμικότητας των συρμών του Μετρό, κοινωνικό leasing ηλεκτρικών οχημάτων για ευάλωτα νοικοκυριά και ενισχύσεις για καθαρότερες μετακινήσεις μικρών επιχειρήσεων.

Οι πανηγυρισμοί πριν από την πρώτη πληρωμή

Η κυβερνητική επικοινωνία, πάντως, προηγείται της πραγματικής εκταμίευσης των πόρων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διευκρινίζει ότι η Ελλάδα θα μπορεί να ζητήσει την πρώτη πληρωμή το πρώτο τρίμηνο του 2027, αφού προηγουμένως ξεκινήσει η εφαρμογή του σχεδίου και επιτευχθούν τα πρώτα προβλεπόμενα αποτελέσματα.

Το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, επίσης, δεν αποτελεί ένα ανεξάρτητο «δώρο» των Βρυξελλών. Χρηματοδοτείται από τα έσοδα της ευρωπαϊκής τιμολόγησης άνθρακα και έχει δημιουργηθεί ακριβώς για να περιορίσει τις κοινωνικές επιπτώσεις του νέου συστήματος ETS2 σε κτίρια και οδικές μεταφορές, το οποίο αναμένεται να επιβαρύνει το κόστος των ορυκτών καυσίμων.

Η ίδια η Κομισιόν υπολογίζει ότι στην Ελλάδα περισσότερο από 1,7 εκατομμύρια νοικοκυριά και περίπου 1,4 εκατομμύρια χρήστες μεταφορών κινδυνεύουν να επηρεαστούν σημαντικά από το νέο σύστημα τιμολόγησης άνθρακα.

Η έγκριση του σχεδίου αποτελεί αναμφίβολα σημαντική εξέλιξη. Οι πανηγυρισμοί του «δεν έτυχε, πέτυχε», όμως, θα δοκιμαστούν όταν αρχίσουν οι πραγματικές πληρωμές, οι αιτήσεις των νοικοκυριών και η υλοποίηση των έργων. Το πολιτικό αποτέλεσμα δεν θα κριθεί από τα δισεκατομμύρια που γράφονται στις ανακοινώσεις, αλλά από το πόσα ευάλωτα νοικοκυριά θα καταφέρουν τελικά να μειώσουν τους λογαριασμούς και το ενεργειακό τους κόστος.