Χούθι απειλούν τον έλεγχο της Ερυθράς Θάλασσας

Η προέλαση των υποστηριζόμενων από το Ιράν μαχητών των Χούθι προς το νησί Περίμ, το οποίο δεσπόζει στο μέσο των Στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ, έχει μεταβάλει άρδην το στρατηγικό τοπίο στην ευρύτερη περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας. Η εξέλιξη αυτή, που σηματοδοτεί μια κλιμάκωση της επιρροής της οργάνωσης στην είσοδο του ζωτικού θαλάσσιου διαύλου, εγείρει σοβαρές ανησυχίες για την ασφάλεια της διεθνούς ναυσιπλοΐας και προκαλεί νέες γεωπολιτικές πιέσεις, με επίκεντρο τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ριάντ.

Η ταχεία προέλαση των Χούθι κατά μήκος των νότιων ακτών της Υεμένης τούς καθιστά ικανούς να αμφισβητήσουν ευθέως τον έλεγχο των Στενών Μπαμπ ελ Μαντέμπ, ενός περάσματος που ιστορικά έχει χαρακτηριστεί ως η «Πύλη των Δακρύων» λόγω της επικινδυνότητάς του. Η παρουσία τους στο νησί Περίμ, το οποίο βρίσκεται στρατηγικά τοποθετημένο μεταξύ της Υεμένης και της αφρικανικής ακτής, αποτελεί πλέον μια άμεση απειλή για τη ροή του παγκόσμιου εμπορίου. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα πολύπλοκο πρόβλημα για τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος καλείται να διαχειριστεί μια κρίση που εξελίσσεται ραγδαία.

Ο κίνδυνος να βρεθούν υπό απειλή δύο κρίσιμα ενεργειακά περάσματα

Η σημασία της συγκεκριμένης εξέλιξης στην Υεμένη εντείνεται δραματικά αν αναλογιστεί κανείς το ευρύτερο πλαίσιο των ενεργειακών αναταράξεων. Ο πόλεμος με το Ιράν έχει ήδη προκαλέσει σοβαρές διαταραχές στις διεθνείς ενεργειακές μεταφορές, με την Τεχεράνη να απαντά στις αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις διαταράσσοντας τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Πριν από την κλιμάκωση της σύγκρουσης, από τα Στενά του Ορμούζ διερχόταν περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου, γεγονός που καθιστά την οποιαδήποτε αποσταθεροποίηση εκεί εξαιρετικά επικίνδυνη για την παγκόσμια οικονομία.

Εάν οι Χούθι καταφέρουν να κλείσουν ή να καταστήσουν ουσιαστικά μη ασφαλή τη διέλευση από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, θα δημιουργηθεί ένα δεύτερο σοβαρό σημείο συμφόρησης στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα. Σύμφωνα με αναλυτές που μίλησαν στο Reuters, το συγκεκριμένο πέρασμα συνδέεται με περίπου 7% των παγκόσμιων πετρελαϊκών ροών και περίπου 12% του παγκόσμιου εμπορίου. Ο Ντέιβιντ Σένκερ, πρώην βοηθός υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για θέματα Εγγύς Ανατολής, δήλωσε χαρακτηριστικά ότι «αυτό ήταν πάντα το χειρότερο σενάριο: οι Ιρανοί να ασκούν έλεγχο όχι μόνο στα Στενά του Ορμούζ, αλλά και στο Μπαμπ ελ Μαντέμπ, δύο από τα σημαντικότερα ενεργειακά σημεία στρατηγικής πίεσης στον κόσμο».

Ο Τραμπ δεν θέλει να εμπλακεί άμεσα

Η Ουάσιγκτον βρίσκεται πλέον μπροστά σε μια εξαιρετικά δύσκολη επιλογή, καθώς οι ΗΠΑ δεν μπορούν να επιτρέψουν εύκολα το κλείσιμο του Μπαμπ ελ Μαντέμπ. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να εκτοξεύσει περαιτέρω τις τιμές της ενέργειας και να προκαλέσει νέες διαταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο, πλήττοντας άμεσα τα αμερικανικά συμφέροντα. Από την άλλη πλευρά, μια νέα στρατιωτική επιχείρηση εναντίον των Χούθι θα αποτελούσε ένα ακόμη μέτωπο για τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις, οι οποίες ήδη έχουν επιβαρυνθεί από τη σύγκρουση με το Ιράν.

Ο διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, τηλεφώνησε την Πέμπτη στον Τραμπ και ζήτησε αμερικανική στρατιωτική βοήθεια για την αντιμετώπιση των Χούθι, σύμφωνα με τρεις πηγές του Reuters. Ωστόσο, η Ουάσιγκτον φέρεται να ξεκαθάρισε ότι δεν θα προχωρήσει προς το παρόν σε άμεση στρατιωτική επέμβαση, αλλά θα προσφέρει στη Σαουδική Αραβία πληροφορίες και δεδομένα από τις υπηρεσίες πληροφοριών. Ο ίδιος ο Τραμπ επιβεβαίωσε το Σάββατο ότι είχε συνομιλήσει με τον Σαουδάραβα διάδοχο, αναφέροντας επίσης ότι οι ίδιοι οι Χούθι είχαν επικοινωνήσει με την αμερικανική κυβέρνηση ζητώντας από την Ουάσιγκτον να μην εμπλακεί άμεσα στη σύγκρουση.

Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι προτεραιότητά της είναι η προστασία των εθνικών συμφερόντων και, μεταξύ άλλων, η ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ επιδιώκει να αφήσει τους περιφερειακούς συμμάχους να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην αντιμετώπιση των περιφερειακών απειλών.

Οι Χούθι έχουν ήδη αποδειχθεί δύσκολος αντίπαλος

Το ενδεχόμενο αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης είναι ιδιαίτερα περίπλοκο επειδή οι Χούθι έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά ανθεκτικοί σε προηγούμενες στρατιωτικές επιχειρήσεις. Οι Χούθι κατέλαβαν την πρωτεύουσα της Υεμένης, Σαναά, πριν από 12 χρόνια, και η στρατιωτική επέμβαση υπό τη Σαουδική Αραβία που ακολούθησε δεν κατάφερε να τους εκτοπίσει. Μια νέα αμερικανική επίθεση θα μπορούσε επίσης να ακυρώσει ουσιαστικά τη συμφωνία που είχε επιτευχθεί πέρυσι, βάσει της οποίας οι ΗΠΑ σταμάτησαν τους βομβαρδισμούς εναντίον των Χούθι με αντάλλαγμα τον τερματισμό των επιθέσεων κατά εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα.

Η επιστροφή των αμερικανικών δυνάμεων σε άμεσες επιχειρήσεις θα μπορούσε να εκθέσει εκ νέου αμερικανικά πλοία και αεροσκάφη σε πυραυλικές επιθέσεις και επιθέσεις με drones από την Υεμένη, αυξάνοντας τον κίνδυνο απωλειών και κλιμάκωσης.

Τι θα σήμαινε μια επιχείρηση από τις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις

Μια στρατιωτική επιχείρηση κατά των Χούθι θα απαιτούσε σημαντικές ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις, καθώς και την αξιοποίηση αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών για τον εντοπισμό θέσεων των Χούθι, οι οποίες έχουν μεταβληθεί από την προηγούμενη χρονιά. Παράλληλα, η κατάρριψη drones και πυραύλων από αμερικανικά πολεμικά πλοία και αεροσκάφη θα μπορούσε να επιβαρύνει περαιτέρω τα ήδη περιορισμένα αποθέματα πυρομαχικών και αναχαιτιστών αεράμυνας των ΗΠΑ.

Αμερικανός ανώτερος αξιωματούχος, πάντως, απέρριψε την εκτίμηση ότι οι αμερικανικές δυνάμεις κινδυνεύουν να υπερφορτωθούν, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν επαρκή αποθέματα για την επίτευξη όλων των στρατηγικών στόχων που έχει θέσει ο πρόεδρος.

«Η Υεμένη μπορεί να μας χαλάσει τα σχέδια»

Ο πρώην ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για την Υεμένη, Τιμ Λέντερκινγκ, εκτίμησε ότι, από τη στιγμή που ο Τραμπ δείχνει απροθυμία να εμπλακεί άμεσα στρατιωτικά εναντίον των Χούθι, η Ουάσιγκτον θα πρέπει να ενισχύσει την ανταλλαγή πληροφοριών με τη Σαουδική Αραβία, αλλά και τη διπλωματική και υλική στήριξη προς τη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης.

Η κατάσταση, πάντως, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο δίλημμα για τον Τραμπ: είτε θα πρέπει να διαθέσει αμερικανικές δυνάμεις και πολύτιμα συστήματα αεράμυνας για να ανακόψει τους Χούθι είτε θα αφήσει τη Σαουδική Αραβία και τους συμμάχους της να αντιμετωπίσουν μόνοι τους την απειλή. Και όσο οι Χούθι πλησιάζουν στον έλεγχο ενός από τα σημαντικότερα περάσματα της Ερυθράς Θάλασσας, το κόστος οποιασδήποτε από τις δύο επιλογές αυξάνεται.