Ιδιαίτερη σημασία για τον ενεργειακό σχεδιασμό της χώρας αποκτά η υπογραφή των συμβάσεων μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της κοινοπραξίας Chevron – Helleniq Energy, που ανοίγει επισήμως τον δρόμο για την έναρξη ερευνών υδρογονανθράκων σε τέσσερις θαλάσσιες περιοχές. Πρόκειται για τα blocks «Νότια Πελοπόννησος», «Α2», «Νότια της Κρήτης I» και «Νότια της Κρήτης II», τα οποία εντάσσονται πλέον σε ένα σαφές πλαίσιο ερευνητικών εργασιών.
Η εξέλιξη εντάσσεται σε ευρύτερο γεωοικονομικό σχεδιασμό και συνδέεται με τον κάθετο διάδρομο φυσικού αερίου, ο οποίος αποκτά αυξανόμενη σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ο διάδρομος αυτός συγκροτείται ως κρίσιμη υποδομή τροφοδοσίας, με προοπτική αξιοποίησης εγχώριων πόρων, υπό την προϋπόθεση ότι οι έρευνες θα οδηγήσουν σε εμπορικά εκμεταλλεύσιμα ευρήματα.
Με την κύρωση των συμβάσεων τίθεται σε εφαρμογή συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Οι σεισμικές έρευνες στις τέσσερις θαλάσσιες περιοχές τοποθετούνται χρονικά προς το τέλος του 2026, ενώ παράλληλα δρομολογείται ερευνητική γεώτρηση στο «Οικόπεδο 2» στο Ιόνιο από την κοινοπραξία ExxonMobil – Energean – Helleniq Energy. Η συγκεκριμένη γεώτρηση έχει ξεχωριστό βάρος, καθώς αποτελεί την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στη χώρα έπειτα από τέσσερις δεκαετίες και την πρώτη που πραγματοποιείται σε μεγάλα θαλάσσια βάθη, ανεβάζοντας το επίπεδο των τεχνολογικών και επενδυτικών απαιτήσεων.
Ο κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου βασίζεται σε ένα πλέγμα υφιστάμενων και αναπτυσσόμενων υποδομών. Σε αυτές περιλαμβάνονται οι εγκαταστάσεις υποδοχής και επαναεριοποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου, όπως η Ρεβυθούσα και ο πλωτός σταθμός της Αλεξανδρούπολης, καθώς και οι διασυνδετήριοι αγωγοί προς τη Βουλγαρία και τα Βαλκάνια, σε συνδυασμό με τη σύνδεση με τον αγωγό TAP. Στο ευρωπαϊκό περιβάλλον, όπου η πλήρης απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το τέλος του 2027 έχει τεθεί ως στρατηγικός στόχος, ο διάδρομος αυτός αποκτά ρόλο βασικής οδού τροφοδοσίας της περιοχής.
Η γεωοικονομική του δυναμική ενισχύεται περαιτέρω σε περίπτωση επιβεβαίωσης ελληνικών κοιτασμάτων. Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, η υποδομή που σήμερα εξυπηρετεί κυρίως εισαγωγές θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εξαγωγικός δίαυλος προς την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, με προορισμούς που εκτείνονται έως και την Ουκρανία.
Σημαντικός σταθμός θεωρούνται οι διαβουλεύσεις της 24ης Φεβρουαρίου στην Ουάσιγκτον, με τη συμμετοχή χωρών της περιοχής και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκονται ζητήματα κόστους μεταφοράς και ρυθμιστικών πλαισίων, τα οποία επηρεάζουν άμεσα τη δυνατότητα διοχέτευσης αυξημένων ποσοτήτων φυσικού αερίου μέσω Ελλάδας προς τις βόρειες αγορές.
Η σημερινή υπογραφή των συμβάσεων δεν συνδέεται με ανακάλυψη κοιτασμάτων. Αποτελεί, ωστόσο, σαφή επανεκκίνηση της έρευνας υδρογονανθράκων ύστερα από μακρά περίοδο αδράνειας. Σε συνδυασμό με τις υφιστάμενες και αναπτυσσόμενες υποδομές, διαμορφώνεται μήνυμα προς τη διεθνή αγορά ότι η Ελλάδα διαθέτει δυνατότητες εξαγωγής και προσφέρει σταθερό θεσμικό και γεωπολιτικό περιβάλλον για επενδύσεις στον τομέα της έρευνας και παραγωγής. Σε περίπτωση επιβεβαίωσης των γεωλογικών εκτιμήσεων, η χώρα αποκτά προοπτική ρόλου παραγωγού με άμεση πρόσβαση σε ώριμες αγορές, στοιχείο που επηρεάζει συνολικά τον ενεργειακό χάρτη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
