Υβριδική επίθεση με deepfake στον σύμβουλο Ντόκο

Το Μέγαρο Μαξίμου δεν αντιμετωπίζει την υπόθεση εξαπάτησης του συμβούλου Εθνικής Ασφάλειας του πρωθυπουργού, Θάνου Ντόκου, ως μια απλή τηλεφωνική φάρσα. Αντίθετα, η κυβέρνηση κάνει λόγο για μια οργανωμένη υβριδική επιχείρηση, η οποία αξιοποίησε εξαιρετικά προηγμένη τεχνολογία Τεχνητής Νοημοσύνης. Στόχος των δραστών, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, ήταν η παραβίαση των πρωτοκόλλων ασφαλείας και η απόκτηση πρόσβασης σε έναν υψηλόβαθμο κυβερνητικό αξιωματούχο.

Ο ίδιος ο Θάνος Ντόκος, σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, περιέγραψε λεπτομερώς το περιστατικό, δίνοντας για πρώτη φορά τη δική του εκδοχή. Όπως ανέφερε, η επιχείρηση δεν είχε καμία σχέση με μια συνηθισμένη διαδικτυακή απάτη, αλλά με μια καλά σχεδιασμένη ενέργεια που χρησιμοποίησε τεχνολογία deepfake.

Το deepfake που έμοιαζε αληθινό

Σύμφωνα με την περιγραφή του, απέναντί του δεν βρίσκονταν οι γνωστοί Ρώσοι φαρσέρ, αλλά ένα ψηφιακά κατασκευασμένο πρόσωπο που αναπαριστούσε με εντυπωσιακή πιστότητα τον Ουκρανό ομόλογό του. Πριν από την πραγματοποίηση της συνομιλίας, είχε προηγηθεί μια εκτενής προεργασία. Είχαν αποσταλεί έγγραφα, ονόματα συνεργατών, πραγματικές διευθύνσεις, ακόμη και επιστολόχαρτα που ταυτίζονταν με εκείνα που χρησιμοποιούνται στις επίσημες διακρατικές επικοινωνίες. Το λεξιλόγιο, οι αναφορές και η συνολική εικόνα παρέπεμπαν σε μια απολύτως αυθεντική υπηρεσιακή επικοινωνία, γεγονός που δεν δημιούργησε αρχικά υποψίες. Ο ίδιος τόνισε ότι τα προσωπικά στοιχεία επικοινωνίας του δεν είναι δημόσια διαθέσιμα μέσω μιας απλής διαδικτυακής αναζήτησης, γεγονός που, κατά την κυβερνητική εκτίμηση, ενισχύει το συμπέρασμα ότι υπήρξε στοχευμένη επιχείρηση διείσδυσης.

«Δεν διέρρευσε καμία απόρρητη πληροφορία»

Παρά τη σοβαρότητα του περιστατικού, κυβερνητικές πηγές διαβεβαιώνουν ότι κατά τη διάρκεια της συνομιλίας δεν αποκαλύφθηκε καμία εμπιστευτική ή απόρρητη πληροφορία. Ο κ. Ντόκος υπογράμμισε στη συνέντευξή του ότι η συζήτηση δεν αφορούσε διαβαθμισμένα στοιχεία, ενώ ξεκαθάρισε ότι από την πρώτη στιγμή που διαπιστώθηκε τι είχε συμβεί, ενημερώθηκαν οι αρμόδιες υπηρεσίες. Μετά τη λήξη της συνομιλίας, ενημέρωσε άμεσα την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών και τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτό είναι και το βασικό επιχείρημα της κυβέρνησης απέναντι στις επικρίσεις που διατυπώνονται από την αντιπολίτευση, η οποία κάνει λόγο για σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία των μηχανισμών ασφαλείας.

Πώς κατάλαβε στο τέλος ότι επρόκειτο για απάτη

Σύμφωνα με όσα περιέγραψε ο Θάνος Ντόκος, κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια της συνομιλίας δεν υπήρξαν στοιχεία που να δημιουργήσουν σοβαρές υποψίες, καθώς είχε προηγηθεί μια ιδιαίτερα προσεγμένη προετοιμασία. Ωστόσο, προς το τέλος της επικοινωνίας άρχισαν να διατυπώνονται ορισμένες ερωτήσεις και παρατηρήσεις που δεν ταίριαζαν με το ύφος και τον τρόπο που διεξάγονται οι επίσημες συνομιλίες μεταξύ κυβερνητικών αξιωματούχων. Όπως εξήγησε, εκείνη τη στιγμή άρχισε να γεννιέται η υποψία ότι κάτι δεν ήταν φυσιολογικό. Λίγο αργότερα, οι αμφιβολίες επιβεβαιώθηκαν, καθώς διαπιστώθηκε ότι πίσω από το πρόσωπο που εμφανιζόταν στην οθόνη δεν βρισκόταν ο Ουκρανός ομόλογός του, αλλά μια εξελιγμένη επιχείρηση εξαπάτησης με χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης και τεχνολογίας deepfake. Ο ίδιος υπογράμμισε ότι, παρά την εξαπάτηση, δεν αποκαλύφθηκε καμία εμπιστευτική ή απόρρητη πληροφορία, ενώ το περιστατικό αντιμετωπίστηκε άμεσα από τις αρμόδιες υπηρεσίες, αποτελώντας αφορμή για περαιτέρω ενίσχυση των πρωτοκόλλων ασφαλείας στις κυβερνητικές επικοινωνίες.

Γιατί το Μαξίμου μιλά για υβριδική επίθεση

Στην άτυπη ενημέρωση που ακολούθησε το περιστατικό, η κυβέρνηση επέλεξε να χρησιμοποιήσει τον όρο «υβριδική επίθεση» και όχι «φάρσα». Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η υπόθεση χαρακτηρίζεται ως επιχείρηση με διείσδυση στα πρωτόκολλα ασφαλείας μέσω εξαιρετικά προηγμένης τεχνολογίας Τεχνητής Νοημοσύνης. Η εκτίμηση είναι ότι τέτοιου είδους επιθέσεις αποτελούν πλέον μέρος του σύγχρονου υβριδικού πολέμου, όπου δεν χρησιμοποιούνται μόνο κυβερνοεπιθέσεις, αλλά και εξελιγμένα εργαλεία παραποίησης εικόνας και φωνής για την εξαπάτηση κρατικών αξιωματούχων.

Έρχεται αναβάθμιση των πρωτοκόλλων ασφαλείας

Το περιστατικό επιταχύνει ήδη τις αλλαγές που είχαν δρομολογηθεί στις κυβερνητικές επικοινωνίες. Όπως επισημαίνουν κυβερνητικές πηγές, βρίσκεται σε εξέλιξη πρόγραμμα αναβάθμισης της ασφάλειας των επικοινωνιών, ώστε να ενισχυθούν οι διαδικασίες ταυτοποίησης και επαλήθευσης σε ένα περιβάλλον όπου οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης εξελίσσονται με ταχύτατους ρυθμούς.

Δεν είναι η πρώτη φορά στην Ευρώπη

Κυβερνητικά στελέχη υπενθυμίζουν ότι ανάλογες επιχειρήσεις έχουν σημειωθεί και στο παρελθόν εις βάρος υψηλόβαθμων Ευρωπαίων αξιωματούχων, οι οποίοι επίσης εξαπατήθηκαν μέσω προηγμένων τεχνικών παραποίησης ταυτότητας. Η ελληνική κυβέρνηση θεωρεί ότι το συγκεκριμένο περιστατικό επιβεβαιώνει πως οι απειλές στον τομέα της εθνικής ασφάλειας δεν περιορίζονται πλέον στις κλασικές μορφές κατασκοπείας, αλλά επεκτείνονται στη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης που μπορούν να δημιουργούν σχεδόν αψεγάδιαστα ψηφιακά αντίγραφα προσώπων και φωνών. Η υπόθεση έχει ήδη προκαλέσει έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με την αντιπολίτευση να ασκεί σφοδρή κριτική για τους χειρισμούς της κυβέρνησης και να ζητά την παρέμβαση του κ. Ντόκου, ενώ από την πλευρά του Μεγάρου Μαξίμου επιχειρείται να μετατοπιστεί η συζήτηση από την έννοια της «φάρσας» στη νέα πραγματικότητα των υβριδικών απειλών που δημιουργεί η εξέλιξη της Τεχνητής Νοημοσύνης. Το κυβερνητικό επιχείρημα είναι ότι το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι μόνο ότι επιχειρήθηκε η εξαπάτηση ενός ανώτατου αξιωματούχου, αλλά κυρίως ότι χρησιμοποιήθηκαν μέθοδοι που μπορούν να ξεγελάσουν ακόμη και έμπειρους κρατικούς λειτουργούς, γεγονός που επιβάλλει την άμεση προσαρμογή των μηχανισμών ασφαλείας στη νέα εποχή.