120 δόσεις για Εφορία και ΕΦΚΑ: Μικρότερη δόση, περισσότεροι τόκοι και αυστηροί όροι

Δυνατότητα αποπληρωμής παλαιών οφειλών προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία σε έως 120 δόσεις προβλέπει το νέο πλαίσιο ρύθμισης, το οποίο αφορά περισσότερα από ένα εκατομμύριο νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Η εξόφληση μπορεί να κατανεμηθεί σε χρονικό διάστημα έως δέκα ετών, με κατώτατη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ.

Η μείωση της μηνιαίας επιβάρυνσης συνοδεύεται από μεγαλύτερο συνολικό κόστος τόκων, καθώς παρατείνεται η διάρκεια αποπληρωμής. Παράλληλα, οι αυστηρές προϋποθέσεις διατήρησης της ρύθμισης αφήνουν ανοιχτό τον κίνδυνο απώλειάς της και επανενεργοποίησης των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης.

Οι διατάξεις του πολυνομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών προβλέπουν αύξηση του ανώτατου αριθμού δόσεων από 72 σε 120, διεύρυνση των επιλέξιμων χρεών και προθεσμία υποβολής αιτήσεων έως τις 30 Ιουνίου 2027. Η ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ αναμένεται έως τα μέσα Νοεμβρίου.

Στο νέο σχήμα προβλέπεται να περιληφθούν οφειλές που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Δυνατότητα μετάβασης παρέχεται επίσης σε όσους εξυπηρετούν ενεργή ρύθμιση 72 δόσεων. Η επιλογή επιμήκυνσης είναι προαιρετική και προϋποθέτει ότι η υφιστάμενη ρύθμιση παραμένει σε ισχύ.

Για τους συνεπείς οφειλέτες προβλέπονται διευκολύνσεις στην έκδοση φορολογικής ή ασφαλιστικής ενημερότητας και αναστολή μέτρων είσπραξης. Ωστόσο, παραμένουν οι υποχρεώσεις για την τακτοποίηση άλλων χρεών, ενώ οι ήδη επιβληθείσες κατασχέσεις υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες.

Εφορία: Προϋποθέσεις ένταξης, πληρωμές και λόγοι απώλειας

Το άρθρο 35 του νομοσχεδίου περιγράφει την υπαγωγή βεβαιωμένων φορολογικών οφειλών που κατέστησαν ληξιπρόθεσμες μέχρι το τέλος του 2024. Βασικός όρος είναι να βρίσκονταν εκτός ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και να μην έχουν υπαχθεί σε άλλο σχήμα μέχρι την ημερομηνία της αίτησης.

Η πρόσβαση στις 120 δόσεις συνδέεται και με τη διευθέτηση των υπόλοιπων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων. Χρέη που δημιουργήθηκαν από την 1η Ιανουαρίου 2025 και έπειτα πρέπει να εξοφλούνται ή να τακτοποιούνται μέσω άλλης προβλεπόμενης διαδικασίας, όπως η πάγια ρύθμιση.

Απαραίτητη είναι επίσης η υποβολή των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, για τις οποίες η προθεσμία είχε εκπνεύσει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Από το νέο πλαίσιο αποκλείονται φορολογούμενοι με αμετάκλητη καταδίκη για φοροδιαφυγή ή λαθρεμπορία.

Η αίτηση καλύπτει υποχρεωτικά όλες τις επιλέξιμες οφειλές που δεν τελούν σε αναστολή πληρωμής. Για όσες βρίσκονται σε αναστολή, η συμπερίληψη επαφίεται στην επιλογή του οφειλέτη. Εξαιρούνται χρέη που προέρχονται από ανάκτηση κρατικών ενισχύσεων κατόπιν αποφάσεων ευρωπαϊκών οργάνων, καθώς και άλλες κατηγορίες για τις οποίες ισχύει νομοθετικός αποκλεισμός.

Όσοι διατηρούν ενεργό πρόγραμμα 72 δόσεων μπορούν να ζητήσουν περισσότερες δόσεις, περιορίζοντας τη μηνιαία καταβολή. Η διευκόλυνση αφορά τον χρόνο εξόφλησης και συνοδεύεται από επιπλέον τόκους λόγω της μεγαλύτερης διάρκειας. Η κυβερνητική παρέμβαση μεταφέρει επομένως την αποπληρωμή σε βάθος δεκαετίας, διατηρώντας την έντοκη επιβάρυνση των οφειλετών.

Η υποβολή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ μέχρι τις 30 Ιουνίου 2027. Προσφυγή στην αρμόδια υπηρεσία είσπραξης προβλέπεται όταν υπάρχει τεχνική αδυναμία ηλεκτρονικής υποβολής. Για την ενεργοποίηση απαιτείται πληρωμή της πρώτης δόσης εντός τριών εργάσιμων ημερών από την αίτηση. Οι επόμενες καταβάλλονται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα κάθε μήνα.

Το ελάχιστο ποσό μηνιαίας πληρωμής καθορίζεται στα 30 ευρώ και το ετήσιο επιτόκιο στο 5,84%, σταθερό για όλη τη διάρκεια. Εκπρόθεσμες καταβολές επιφέρουν πρόσθετη επιβάρυνση. Σε περίπτωση πρόωρης εξόφλησης, οι τόκοι επανυπολογίζονται σύμφωνα με τον πραγματικό χρόνο αποπληρωμής.

Η τήρηση των όρων επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, τη χορήγηση φορολογικής ενημερότητας. Για τις ρυθμισμένες οφειλές προβλέπονται αναστολή της ποινικής δίωξης λόγω μη καταβολής χρεών προς το Δημόσιο και αναστολή λήψης ή συνέχισης μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.

Ιδιαίτερη αντιμετώπιση προβλέπεται για τις κατασχέσεις εις χείρας τρίτων. Εφόσον πληρούνται οι όροι και αφορούν αποκλειστικά ρυθμισμένα χρέη, είναι δυνατόν να αποδεσμεύονται μελλοντικές απαιτήσεις μετά τη γνωστοποίηση της σχετικής απόφασης στον τρίτο. Ποσά που αντιστοιχούν σε απαιτήσεις οι οποίες είχαν ήδη γεννηθεί πριν από τη γνωστοποίηση εξακολουθούν να αποδίδονται στο Δημόσιο.

Παρά την υπαγωγή, η φορολογική διοίκηση διατηρεί σημαντικές εξουσίες. Μπορεί να εγγράφει υποθήκη για μη διασφαλισμένη οφειλή, να συμψηφίζει απαιτήσεις του φορολογουμένου με χρέη και, στις προβλεπόμενες περιπτώσεις, να αρνείται ενημερότητα για μεταβίβαση ακινήτου. Συνεπώς, η ένταξη δεν ισοδυναμεί με πλήρη αποδέσμευση από τους μηχανισμούς είσπραξης.

Για τη διατήρηση της ρύθμισης απαιτείται συνεχής συνέπεια. Οι βασικοί λόγοι απώλειας είναι οι ακόλουθοι:

• Καθυστέρηση δόσεων: δύο διαδοχικές μηνιαίες δόσεις παραμένουν απλήρωτες ή οι δύο τελευταίες καθυστερούν περισσότερο από δύο μήνες.
• Άλλα παλαιά χρέη: ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις εκτός του σχήματος δεν εξοφλούνται ή δεν τακτοποιούνται νόμιμα μέσα σε έναν μήνα από την ένταξη.
• Νέες οφειλές: χρέη που καθίστανται ληξιπρόθεσμα κατά τη διάρκεια της ρύθμισης παραμένουν ανεξόφλητα και αρρύθμιστα για τρεις μήνες μετά την προθεσμία πληρωμής τους.

Η απώλεια επιφέρει άμεση απαίτηση του ανεξόφλητου υπολοίπου. Παράλληλα, επιτρέπει την επανενεργοποίηση των μέτρων αναγκαστικής είσπραξης και την επαναφορά της ισχύος κατασχέσεων που είχαν περιοριστεί, σύμφωνα με τις εφαρμοζόμενες διατάξεις.

Ασφαλιστικά ταμεία: Οι διαφορές στις προθεσμίες και στις υποχρεώσεις

Αντίστοιχη επέκταση προβλέπεται για χρέη προς τον e-ΕΦΚΑ και άλλους φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Το πλαίσιο των 72 δόσεων διευρύνεται σε έως 120, για ασφαλιστικές οφειλές που αφορούν περιόδους μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Η κατώτατη δόση παραμένει στα 30 ευρώ και οι αιτήσεις υποβάλλονται έως τις 30 Ιουνίου 2027.

Για χρέη βεβαιωμένα στο Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών — ΚΕΑΟ, η διαδικασία διενεργείται μέσω των ηλεκτρονικών υπηρεσιών του. Στις περιπτώσεις οφειλών του πρώην Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου και άλλων ασφαλιστικών φορέων, προβλέπεται προσφυγή στην αντίστοιχη αρμόδια υπηρεσία.

Διαφορετική είναι η προθεσμία της πρώτης πληρωμής. Στα ασφαλιστικά χρέη, η πρώτη δόση καταβάλλεται μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα υποβολής της αίτησης. Οι επόμενες εξοφλούνται την τελευταία εργάσιμη κάθε επόμενου μήνα.

Η βασική οφειλή κεφαλαιοποιείται και τοκίζεται με βάση το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης ασφαλιστικών εισφορών. Καθυστερήσεις στην εξυπηρέτηση των δόσεων συνεπάγονται πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση.

Οι συνεπείς ασφαλισμένοι και εργοδότες αποκτούν δυνατότητα λήψης ασφαλιστικής ενημερότητας. Προβλέπεται επίσης αναστολή της ποινικής δίωξης για μη πληρωμή εισφορών. Αν έχει επιβληθεί ποινή, αναστέλλεται η εκτέλεσή της ή διακόπτεται, εφόσον έχει αρχίσει. Αναστέλλεται ακόμη η συνέχιση αναγκαστικής εκτέλεσης σε κινητή και ακίνητη περιουσία.

Η μη καταβολή δύο συνεχόμενων δόσεων οδηγεί σε απώλεια της ρύθμισης. Απαραίτητη παραμένει και η νόμιμη τακτοποίηση των υπόλοιπων ασφαλιστικών υποχρεώσεων καθ’ όλη τη διάρκειά της. Στο ασφαλιστικό σκέλος δεν προβλέπεται η συγκεκριμένη τρίμηνη προθεσμία διευθέτησης νέων χρεών που αναφέρεται στη φορολογική ρύθμιση.

Τέλος, όσοι εξυπηρετούν ενεργή ρύθμιση 72 δόσεων προς τα ταμεία μπορούν προαιρετικά να ζητήσουν μετάβαση στις 120. Η απόφαση απαιτεί να συνυπολογιστούν η μικρότερη μηνιαία δαπάνη και το αυξημένο συνολικό κόστος τόκων που συνεπάγεται η παράταση της αποπληρωμής.