1.500 έλεγχοι σε 300 παραλίες για την προστασία του αιγιαλού

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται το φετινό καλοκαίρι το ενιαίο πλάνο ελέγχων για την προστασία των ελληνικών παραλιών, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν ήδη διενεργήσει περισσότερους από 1.500 ελέγχους σε πάνω από 300 παραλίες και 450 επιχειρήσεις σε ολόκληρη την επικράτεια. Πρόκειται για μια συντονισμένη προσπάθεια που στοχεύει στην τήρηση του νέου θεσμικού πλαισίου, στη διασφάλιση της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών και στην προστασία του δημόσιου χαρακτήρα του αιγιαλού.

Οι Κτηματικές Υπηρεσίες του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έχουν εντείνει τους ελέγχους τους, δίνοντας προτεραιότητα σε περιοχές όπου παρατηρείται αυξημένος αριθμός καταγγελιών. Η στρατηγική αυτή αποσκοπεί στην άμεση και αποτελεσματική αντιμετώπιση των φαινομένων αυθαίρετης κατάληψης ή κακής χρήσης του παραχωρημένου χώρου, όπως επισημαίνεται σε σχετική ανακοίνωση του υπουργείου.

Η τεχνολογία στην υπηρεσία της εποπτείας

Κομβικό ρόλο στην ενίσχυση των επιτόπιων αυτοψιών διαδραματίζει πλέον η αξιοποίηση σύγχρονων τεχνολογικών μέσων, με τα drones να αποτελούν ένα ιδιαίτερα χρήσιμο εργαλείο. Μέσω της συνεργασίας της Γενικής Γραμματείας Δημόσιας Περιουσίας με το Πανεπιστήμιο Αιγαίου, πραγματοποιούνται και εξ αποστάσεως έλεγχοι, οι οποίοι διευρύνουν σημαντικά τις δυνατότητες εποπτείας, ακόμη και σε δυσπρόσιτες περιοχές. Η τεχνολογία αυτή λειτουργεί συμπληρωματικά προς τις φυσικές παρουσίες των ελεγκτών, επιτρέποντας τον άμεσο εντοπισμό παραβάσεων και καθιστώντας τους ελέγχους πιο στοχευμένους και αποδοτικούς.

Παράλληλα, η εφαρμογή MyCoast έχει εξελιχθεί σε βασικό εργαλείο υποβολής καταγγελιών, καθώς μέσω αυτής διαβιβάζεται το μεγαλύτερο μέρος των αναφορών που εξετάζονται από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι τηλεφωνικές αναφορές πολιτών προς τις κατά τόπους Κτηματικές Υπηρεσίες συνεχίζουν επίσης να αξιοποιούνται, συμβάλλοντας στη συνολική εικόνα για την κατάσταση στις παραλίες.

Μείωση καταγγελιών και αύξηση συμμόρφωσης

Ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό στοιχείο για την πορεία εφαρμογής του νέου πλαισίου είναι η καταγραφή του χαμηλότερου αριθμού καταγγελιών φέτος, σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Η εξέλιξη αυτή, σε συνδυασμό με την εικόνα που προκύπτει από τους ελέγχους στο πεδίο, αναδεικνύει έναν σημαντικά αυξημένο βαθμό συμμόρφωσης των επιχειρήσεων με τους κανόνες χρήσης του αιγιαλού. Η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων φαίνεται να τηρεί τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον ν. 5092/2024, γεγονός που υποδηλώνει τη σταδιακή εμπέδωση μιας νέας κουλτούρας νομιμότητας στις παραλίες της χώρας.

Παρά τη γενικότερη βελτίωση, υπάρχουν περιοχές που συγκεντρώνουν μεγαλύτερο αριθμό καταγγελιών πανελλαδικά. Η Χαλκιδική, η Ανατολική Αττική, οι Κυκλάδες, τα Δωδεκάνησα και η Καβάλα βρίσκονται στην κορυφή της λίστας, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν ήδη αναπτύξει στοχευμένες ελεγκτικές δράσεις στις περιοχές αυτές.

Αυστηρές κυρώσεις για τους παραβάτες

Όπου διαπιστώνονται παραβάσεις, οι προβλεπόμενες κυρώσεις επιβάλλονται άμεσα και χωρίς παρεκκλίσεις. Οι συχνότερες παραβάσεις αφορούν την αυθαίρετη κατάληψη αιγιαλού ή παραλίας χωρίς σύμβαση παραχώρησης, την υπέρβαση του παραχωρημένου χώρου με επιπλέον ομπρελοκαθίσματα ή άλλες εγκαταστάσεις, την παρεμπόδιση της ελεύθερης πρόσβασης των πολιτών και τη μη ανάρτηση της προβλεπόμενης πινακίδας.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση στη Ρόδο, όπου σε επιχείρηση επιβλήθηκαν πράξη άμεσης απομάκρυνσης, διαταγή σφράγισης και πρόστιμα συνολικού ύψους 73.000 ευρώ. Από αυτά, τα 60.000 ευρώ αφορούσαν την παρεμπόδιση της πρόσβασης στον αιγιαλό και τα 13.000 ευρώ την καταπάτηση δημόσιου κτήματος, ενώ παράλληλα εκδόθηκε και πρωτόκολλο διοικητικής αποβολής. Ανάλογες δράσεις έλαβαν χώρα στη Χαλκιδική, όπου πέντε επιχειρήσεις βρέθηκαν αντιμέτωπες με πράξεις άμεσης απομάκρυνσης και διαταγές σφράγισης.

Στην Ηλεία, επιχείρηση τιμωρήθηκε με πρόστιμο 5.667,66 ευρώ για παρεμπόδιση της πρόσβασης, ενώ στην Καβάλα, επιχείρηση που λειτουργούσε χωρίς μισθωτική σύμβαση κλήθηκε να καταβάλει πρόστιμο 15.912 ευρώ. Στη Ζάκυνθο, οι έλεγχοι οδήγησαν σε πρόστιμα 2.000 ευρώ για τέσσερις επιχειρήσεις που παρεμπόδιζαν την πρόσβαση, ενώ σε άλλη επιχείρηση επιβλήθηκε πρόστιμο 72.490,60 ευρώ για καταπάτηση παλαιού αιγιαλού, συνοδευόμενο από πράξη διοικητικής αποβολής. Οι έλεγχοι θα συνεχιστούν καθ' όλη τη διάρκεια της θερινής περιόδου, με στόχο την άμεση παρέμβαση όπου παρατηρείται παραβίαση της νομοθεσίας.

Οι ψηφιακές παραχωρήσεις και η νέα διαδικασία

Παράλληλα με τους ελέγχους, οι Κτηματικές Υπηρεσίες έχουν επιταχύνει τις διαδικασίες για την παραχώρηση της απλής χρήσης αιγιαλού και παραλίας, αναλαμβάνοντας για πρώτη φορά το σύνολο της σχετικής διαδικασίας. Μέχρι σήμερα, έχουν υπογραφεί περισσότερες από 8.000 συμβάσεις παραχώρησης για τη θερινή περίοδο. Από αυτές, οι 4.870 υπογράφηκαν απευθείας με όμορες επιχειρήσεις, ενώ περίπου 3.130 προέκυψαν έπειτα από ηλεκτρονική πλειοδοτική δημοπρασία.

Η πλήρης ψηφιοποίηση του συστήματος παραχωρήσεων και η λειτουργία δύο εξειδικευμένων ψηφιακών πλατφορμών υπήρξαν καθοριστικές για την επιτάχυνση της διαδικασίας. Η πρώτη πλατφόρμα εξυπηρετεί την ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων από τις όμορες επιχειρήσεις, ενώ η δεύτερη χρησιμοποιείται για τη διενέργεια των ηλεκτρονικών δημοπρασιών. Το νέο σύστημα έχει περιορίσει σημαντικά τη γραφειοκρατία, έχει επιταχύνει την ολοκλήρωση των παραχωρήσεων και έχει ενισχύσει τη διαφάνεια και την εξυπηρέτηση των επιχειρήσεων.

Το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών εφαρμόζει ένα ενιαίο και σαφές πλαίσιο για τις παραλίες, το οποίο συνδυάζει κανόνες για την επιχειρηματική δραστηριότητα, ψηφιακές διαδικασίες, ενισχυμένους ελέγχους με σύγχρονα τεχνολογικά μέσα και αυστηρές κυρώσεις. Απώτερος στόχος είναι η ορθολογική αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, η στήριξη της νόμιμης επιχειρηματικής δραστηριότητας και του ελληνικού τουρισμού, με απόλυτη προτεραιότητα την προστασία του δημόσιου και κοινόχρηστου χαρακτήρα του αιγιαλού και της παραλίας.

Δείτε πλάνα από ελέγχους με drones εδώ