180 κρούσματα λεγεωνέλλας στην Ελλάδα το 2025

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ), κατά τη διάρκεια του έτους 2025 καταγράφηκαν στη χώρα μας συνολικά 180 περιστατικά της νόσου των λεγεωναρίων. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι η πλειονότητα αυτών των κρουσμάτων αφορά ταξιδιώτες που επισκέφθηκαν την Ελλάδα, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της επιτήρησης και της πρόληψης στον τουριστικό τομέα.

Η νόσος παρουσίασε μεγαλύτερη συχνότητα σε άνδρες και σε άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, ενώ ο μήνας με τον υψηλότερο αριθμό καταγραφών ήταν ο Σεπτέμβριος. Η παρακολούθηση των κρουσμάτων πραγματοποιείται μέσω δύο συμπληρωματικών συστημάτων επιτήρησης: του Συστήματος Υποχρεωτικής Δήλωσης Νοσημάτων (Σ.Υ.Δ.Ν.), το οποίο καταγράφει τα διαγνωσμένα περιστατικά στα νοσοκομεία της χώρας, και του Ευρωπαϊκού Δικτύου Επιτήρησης της Νόσου των Λεγεωναρίων (ELDSNet), το οποίο επικεντρώνεται σε κρούσματα πολιτών άλλων χωρών που ταξίδεψαν στην Ελλάδα και πιθανόν εκτέθηκαν στο βακτήριο κατά τη διάρκεια της παραμονής τους.

Από τα 180 συνολικά κρούσματα, τα 100 δηλώθηκαν μέσω του εγχώριου συστήματος Σ.Υ.Δ.Ν., ενώ τα υπόλοιπα 80 μέσω του ευρωπαϊκού δικτύου ELDSNet. Τα περισσότερα από τα κρούσματα που αφορούν ταξιδιώτες εντοπίστηκαν στις Περιφέρειες Κρήτης, Ιονίων Νήσων και Νοτίου Αιγαίου, περιοχές με έντονη τουριστική κίνηση.

Παρά τον σχετικά αυξημένο αριθμό περιστατικών, η επίπτωση της νόσου παρέμεινε σε χαμηλά επίπεδα, με 0,8 κρούσματα ανά 100.000 κατοίκους, ενώ δεν σημειώθηκε καμία επιδημική έξαρση στη χώρα. Η επισκέπτρια Υγείας του Τμήματος Λοιμώξεων Αναπνευστικού του ΕΟΔΥ, Αναστασία Ανδρεοπούλου, επισημαίνει ότι η Λεγεωνέλλα είναι ένα βακτήριο ευρέως διαδεδομένο στη φύση, κυρίως σε υδάτινα περιβάλλοντα, ενώ έχει απομονωθεί και από δείγματα εδάφους, ιδιαίτερα στην περίπτωση του είδους Legionella longbeachae.

Πώς αναπτύσσεται και μεταδίδεται η λεγεωνέλλα

Το βακτήριο αποικίζει εύκολα τα συστήματα ύδρευσης, ιδιαίτερα τα δίκτυα παροχής θερμού και κρύου νερού, τις δεξαμενές, τα ντεπόζιτα και τις σωληνώσεις με ελάχιστη ή καθόλου ροή νερού. Οι ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξή του είναι οι θερμοκρασίες νερού μεταξύ 25 και 42 βαθμών Κελσίου. Η λεγεωνέλλωση, η οξεία βακτηριακή λοίμωξη του αναπνευστικού που προκαλείται από τα βακτήρια του γένους Legionella, εκδηλώνεται κυρίως ως πνευμονία και αποτελεί σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας, με θνητότητα που κυμαίνεται από 5% έως 30%.

Η μετάδοση της νόσου γίνεται αερογενώς, μέσω της εισπνοής σταγονιδίων νερού που περιέχουν το βακτήριο, όπως αυτά που δημιουργούνται από ντους ή συστήματα κλιματισμού. Δεν υπάρχει μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ο χρόνος επώασης είναι συνήθως 2 έως 10 ημέρες, με μέσο όρο τις 5-6 ημέρες. Οι ομάδες υψηλού κινδύνου περιλαμβάνουν άτομα άνω των 50 ετών, καπνιστές και άτομα με χρόνια νοσήματα ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Εποχικότητα και μέτρα πρόληψης

Η νόσος παρουσιάζει έντονη εποχικότητα, με τα κρούσματα να αυξάνονται τους καλοκαιρινούς και τους πρώτους φθινοπωρινούς μήνες. Αυτό οφείλεται στην έντονη τουριστική δραστηριότητα, στην αύξηση της θερμοκρασίας και στην επαναλειτουργία εποχικών καταλυμάτων μετά από παρατεταμένη αχρησία των δικτύων ύδρευσης κατά τη χειμερινή περίοδο. Η πρόληψη βασίζεται κυρίως στη σωστή συντήρηση και απολύμανση των εγκαταστάσεων ύδρευσης και κλιματισμού, στους τακτικούς ελέγχους και στην εφαρμογή κατάλληλων μέτρων από εκπαιδευμένο προσωπικό σε τουριστικά καταλύματα, νοσοκομεία, μονάδες μακροχρόνιας φροντίδας και άλλους χώρους, προκειμένου να αποφευχθούν αρνητικές επιπτώσεις για τη δημόσια υγεία και τον τουρισμό.