231.885 λιγότερα παιδιά: Η Ελλάδα μικραίνει, οι πολύτεκνοι λιγοστεύουν και οι εξαγγελίες συνεχίζονται-– Οι αριθμοί εκθέτουν την πολιτική στήριξη

Οι οικογένειες με τέσσερα και περισσότερα παιδιά καταγράφουν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση. Οι φόροι αυξήθηκαν κατά 64,1%, τα δηλωθέντα εισοδήματα κατά 54,1% και το δημογραφικό συνεχίζει να πιέζει. Τα μεγάλα λόγια για την οικογένεια αρκούν ή χρειάζεται πραγματική στήριξη στην καθημερινότητα;

Την ώρα που η κυβέρνηση μιλά για αντιμετώπιση του δημογραφικού και παρουσιάζει την οικογένεια ως εθνική προτεραιότητα, τα στοιχεία των φορολογικών δηλώσεων αποτυπώνουν μια εικόνα που δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη: μέσα σε επτά χρόνια καταγράφηκαν τουλάχιστον 231.885 λιγότερα εξαρτώμενα παιδιά.

Και το πιο ανησυχητικό; Η μεγαλύτερη υποχώρηση εμφανίζεται ακριβώς στις οικογένειες που σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος της ανατροφής πολλών παιδιών.

Οι δηλώσεις με τέσσερα ή περισσότερα εξαρτώμενα τέκνα μειώθηκαν κατά 22,6% από το 2019 έως το 2025. Οι δηλώσεις με τρία παιδιά υποχώρησαν κατά 16,8%, ενώ εκείνες με δύο παιδιά κατά 12,1%.

Αυτά είναι τα δεδομένα. Και πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται ένα κρίσιμο ερώτημα: τι κάνει τελικά η Πολιτεία για να μπορεί μια οικογένεια να μεγαλώσει τρία, τέσσερα ή πέντε παιδιά χωρίς να αισθάνεται ότι κάθε επιπλέον παιδί αποτελεί και μεγαλύτερη οικονομική δοκιμασία;

Περισσότερα παιδιά, μεγαλύτερες ανάγκες – αλλά ποιος πληρώνει τον λογαριασμό;

Η πολύτεκνη οικογένεια δεν έχει τις ίδιες ανάγκες με ένα νοικοκυριό χωρίς παιδιά. Περισσότερα τρόφιμα, μεγαλύτερο σπίτι, περισσότερα ρούχα, σχολικά είδη, μετακινήσεις, λογαριασμοί και καθημερινές υποχρεώσεις.

Κι όμως, η οικονομική πραγματικότητα δεν περιμένει τις κυβερνητικές εξαγγελίες.

Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ δείχνουν ότι τα συνολικά δηλωθέντα εισοδήματα αυξήθηκαν κατά 54,1% την περίοδο 2019-2025. Οι φόροι, όμως, αυξήθηκαν ακόμη περισσότερο: κατά 64,1%.

Με άλλα λόγια, η φορολογική επιβάρυνση ανέβηκε ταχύτερα από τα δηλωθέντα εισοδήματα. Η μη προσαρμογή των φορολογικών κλιμακίων στην αύξηση των τιμών αναφέρεται ως ένας από τους παράγοντες αυτής της εξέλιξης.

Για μια οικογένεια με πολλά παιδιά, το ερώτημα δεν είναι θεωρητικό. Είναι αν στο τέλος του μήνα περισσεύουν χρήματα για τις ανάγκες όλων των παιδιών της.

Οι πολύτεκνοι δεν χρειάζονται μόνο εξαγγελίες

Η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει παρεμβάσεις, μεταξύ των οποίων η αύξηση του επιδόματος γέννησης για τις πολύτεκνες οικογένειες κατά 1.000 ευρώ για κάθε παιδί από το τέταρτο και πάνω, με εφαρμογή στις γεννήσεις από την 1η Ιανουαρίου 2026. Έχει επίσης παρουσιάσει φορολογικές ελαφρύνσεις για οικογένειες με παιδιά.

Αυτές οι παρεμβάσεις πρέπει να αξιολογηθούν με βάση το πραγματικό αποτέλεσμα που θα έχουν στα νοικοκυριά. Γιατί άλλο είναι μια ανακοίνωση και άλλο η ουσιαστική ανακούφιση μιας οικογένειας που μεγαλώνει τέσσερα, πέντε ή έξι παιδιά.

Το δημογραφικό δεν αντιμετωπίζεται με ευχές, ούτε με αποσπασματικά μέτρα. Χρειάζεται σταθερή και μακροπρόθεσμη πολιτική: ουσιαστική οικονομική ενίσχυση, φορολογική δικαιοσύνη, πρόσβαση σε παιδικούς σταθμούς, στήριξη στη στέγαση και μέτρα που θα κάνουν τους νέους ανθρώπους να μη φοβούνται να αποκτήσουν παιδιά.

Και κυρίως, χρειάζεται συνέπεια. Δεν μπορεί η πολύτεκνη οικογένεια να αντιμετωπίζεται ως προτεραιότητα στις ομιλίες και να αναγκάζεται στην πράξη να υπολογίζει κάθε ευρώ για να ανταποκριθεί στις ανάγκες της.

Το δημογραφικό δεν περιμένει

Τα στοιχεία της επταετίας στέλνουν ένα σαφές προειδοποιητικό μήνυμα. Οι φορολογικές δηλώσεις με εξαρτώμενα παιδιά μειώθηκαν κατά 7,5%, ενώ το ποσοστό τους στο σύνολο των δηλώσεων υποχώρησε από 20,9% σε 18,2%.

Πρέπει, βεβαίως, να διευκρινιστεί ότι οι αριθμοί αφορούν φορολογικές καταγραφές εξαρτώμενων τέκνων και όχι απογραφή του πραγματικού παιδικού πληθυσμού. Δεν αποδεικνύουν από μόνοι τους ότι η κυβερνητική πολιτική προκάλεσε τη μείωση. Αποτελούν, όμως, ένα σοβαρό στοιχείο που απαιτεί απαντήσεις και αξιολόγηση των μέτρων.

Η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει: είναι αρκετά όσα δίνονται στις πολύτεκνες οικογένειες; Μπορούν οι γονείς να μεγαλώσουν περισσότερα παιδιά χωρίς να εξαντλούνται οικονομικά; Και πότε η στήριξη θα πάψει να είναι υπόσχεση και θα γίνει αισθητή στην καθημερινότητά τους;

Γιατί το δημογραφικό δεν θα λυθεί με συνθήματα. Και μια χώρα που ζητά από τις οικογένειες να κάνουν περισσότερα παιδιά οφείλει πρώτα να αποδείξει ότι μπορεί να τις στηρίξει.