Σε στενότερο φορολογικό έλεγχο περνούν οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι αυτοαπασχολούμενοι που επιλέγουν να αμφισβητήσουν το τεκμαρτό εισόδημα και ζητούν από την ΑΑΔΕ να ελέγξει τα πραγματικά τους οικονομικά δεδομένα. Η φορολογική διοίκηση ενεργοποιεί ένα σύνθετο πλέγμα διασταυρώσεων, το οποίο δεν περιορίζεται στα δηλωμένα εισοδήματα, καθώς επεκτείνεται στο σύνολο της περιουσιακής κατάστασης, των συναλλαγών και του τρόπου διαβίωσης των φορολογουμένων.
Το επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ για το 2026 προβλέπει την ολοκλήρωση τουλάχιστον 690 στοχευμένων ελέγχων σε επαγγελματίες που δεν αποδέχθηκαν τον προσδιορισμό φόρου με βάση το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Οι έλεγχοι μπορούν να αγγίξουν και πρόσωπα του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος, εφόσον η φορολογική διοίκηση κρίνει ότι απαιτείται ευρύτερη εικόνα για την οικονομική κατάσταση του ελεγχόμενου.
Τα στοιχεία που μπαίνουν στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ
Οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα αξιοποιήσουν τα δεδομένα της πλατφόρμας myDATA, εξετάζοντας τιμολόγια, έσοδα, δαπάνες και συναλλαγές. Η έρευνα, όμως, δεν θα σταματά στην επαγγελματική δραστηριότητα, καθώς θα επεκτείνεται σε τραπεζικές κινήσεις, επενδυτικά προϊόντα, ακίνητα, οχήματα, καταναλωτικές δαπάνες και ταξίδια εντός και εκτός Ελλάδας.
Όσοι επαγγελματίες δεν συμφωνούν με τον φόρο που προκύπτει από το τεκμαρτό σύστημα θα πρέπει να το δηλώσουν εμπρόθεσμα στη φορολογική τους δήλωση. Η αμφισβήτηση του ελάχιστου εισοδήματος θα γίνεται μέσω των αντίστοιχων κωδικών στο έντυπο Ε1, με επιλογή διενέργειας φορολογικού ελέγχου.
Στη συνέχεια, και το αργότερο μέσα σε 60 ημέρες από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής των φορολογικών δηλώσεων, δηλαδή έως τις 14 Σεπτεμβρίου 2026, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να συμπληρώσουν ειδικό ερωτηματολόγιο στην πλατφόρμα myBusinessSupport της ΑΑΔΕ. Εκεί θα δηλώνονται αναλυτικά στοιχεία για την περιουσία, τις συνθήκες διαβίωσης και την οικονομική κατάσταση των ίδιων και των μελών της οικογένειάς τους.
Πότε χάνεται το δικαίωμα αμφισβήτησης
Οι φορολογούμενοι θα καλούνται να αποσαφηνίσουν αν αμφισβητούν το τεκμαρτό εισόδημα για αντικειμενικούς λόγους, όπως στρατιωτική θητεία, εγκυμοσύνη ή σοβαρά προβλήματα υγείας, ή αν ζητούν πλήρη φορολογικό έλεγχο, ώστε να αποδείξουν ότι το πραγματικό τους εισόδημα είναι χαμηλότερο από αυτό που προσδιορίζει το τεκμαρτό σύστημα.
Η μη υποβολή του ειδικού ερωτηματολογίου εντός της προβλεπόμενης προθεσμίας οδηγεί αυτομάτως σε απώλεια του δικαιώματος αμφισβήτησης. Με άλλα λόγια, όποιος δεν ολοκληρώσει τη διαδικασία μέσα στα χρονικά όρια που ορίζει η ΑΑΔΕ θα θεωρείται ότι αποδέχεται τον τεκμαρτό προσδιορισμό.
Στην ειδική πλατφόρμα οι ελεγχόμενοι θα πρέπει να αποτυπώσουν πλήρως την οικονομική τους εικόνα. Θα δηλώνονται τραπεζικοί λογαριασμοί, συμμετοχές, επενδύσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, θυρίδες, μετρητά, κρυπτονομίσματα, έργα τέχνης και συλλογές μεγάλης αξίας.
Παράλληλα, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να αναφέρουν στοιχεία για αυτοκίνητα, σκάφη, δίκυκλα και αεροσκάφη, καθώς και δαπάνες που συνδέονται με κύριες και δευτερεύουσες κατοικίες, όπως λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, νερού, σταθερής και κινητής τηλεφωνίας.
Έμμεσες τεχνικές ελέγχου και πράξη διορθωτικού φόρου
Στο πεδίο των διασταυρώσεων εντάσσονται επίσης ασφαλιστήρια συμβόλαια, τραπεζικές κάρτες, έξοδα για ιδιωτικά σχολεία, φροντιστήρια, αθλητικές δραστηριότητες, δαπάνες διατροφής και ταξιδιωτικές κινήσεις. Η ΑΑΔΕ επιδιώκει να σχηματίσει πλήρη εικόνα για το επίπεδο διαβίωσης και τη σχέση του με τα δηλωθέντα εισοδήματα.
Με την επιλογή της διαδικασίας ελέγχου, οι φορολογούμενοι ενημερώνονται ότι η φορολογική διοίκηση μπορεί να προσδιορίσει το εισόδημά τους με κάθε διαθέσιμο στοιχείο. Η ΑΑΔΕ έχει επίσης τη δυνατότητα να εφαρμόσει έμμεσες τεχνικές ελέγχου και να επεκτείνει την έρευνα σε προηγούμενα φορολογικά έτη ή σε άλλες φορολογικές υποχρεώσεις.
Ο φορολογικός έλεγχος θα πρέπει να ολοκληρώνεται μέσα σε δώδεκα μήνες από την κοινοποίηση της σχετικής εντολής. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας θα εκδίδεται πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, με την οποία είτε θα βεβαιώνεται πρόσθετος φόρος είτε θα διαγράφεται ή θα επιστρέφεται ποσό που δεν οφείλεται.
