Στην κορυφή της Ίδης: Η φύση μεγαλουργεί, ο άνθρωπος απογοητεύει

Της Συραγώ Χορταριά

Ανθρακικά πετρώματα , αλλά και μη περατά πετρώματα, τεκτονικές δυνάμεις που σμιλεύουν αδιάκοπα εδώ κι εκατομμύρια χρόνια, τη φυσιογνωμία ολόκληρου του ορεινού όγκου που διατρέχει τους δυο νομούς, Ηρακλείου και Ρεθύμνου. Από την τιτάνια σύγκρουσή τους ξεπήδησε η Ίδη, το άλλοτε δασωμένο βουνό αλλά και ο Κουλούκωνας το δίδυμο όρος , που όμως δεν έφτασε στα ύψη και τα βάθη του Ψηλορείτη.

Μια διάσχιση από τη στράτα του Ψηλορείτη, έφερε τους πεζοπόρους της ομάδας Creative Αdventures , στον Τίμιο Σταυρό, και το ταξίδι τους πάνω από τα σύννεφα, στη γη που γεννήθηκε ο Δίας και μεγάλωσε, στο Ιδαίο Άντρο, γέμισε την ψυχή τους με τα αρώματα της κρητικής γης που σε κάθε πατημασιά, αναδύονταν έντονα.

Σκίνοι, θαμνοκυπάρισσα ,κουμαριές και πικροδάφνες ενώ σε όλη τη βόρεια πλευρά τα όρνια στήνουν το δικό τους κυκλικό χορό, αναζητώντας τη λεία τους. Όμως αυτό που αντίκρισαν οι πεζοπόροι στα 2.000 μέτρα , εκεί που η υγρασία δημιουργεί κρυσταλλικούς σχηματισμούς, πάνω στους ασπάλαθους, ξεπερνά κάθε φαντασία. Τα ονειρικά παιδικά ταξίδια έχουν κάτι από την αστρόσκονη και το χορό των νιφάδων. Εδώ στο διάσελο των οροπεδίων προς την κορυφή, η απότομη αλλαγή με το ψύχος να κυριαρχεί, παγώνει τις σταγόνες του πρωινού και το ξημέρωμα τα σχήματα , μικρά γλυπτά της φύσης , αγκαλιάζουν την πλαγιά.

Πρώιμα Χριστούγεννα , στην Ίδη και με υπέρβαση των δυνάμεων ατσαλώνεται το σώμα, καθώς το πνεύμα γυρεύει. Εξάλλου σε αυτά τα βουνά ανέβαινε ο Μίνωας για να παραλάβει τους νόμους από τους Θεούς ,ενώ η« πολυπίδαξ Ίδη»κατά τον Όμηρο, ο πλούσιος σε νερά τόπος , διαμορφώνει στα έγκατα της γης αυτής, τα ιερά σπήλαια, όπως τη Σφεντόνη, το Ιδαίο Άντρο, αλλά και το Γεροντόσπηλιο.

Η πολιτισμική δύναμη του τόπου, αστείρευτη και πλανεύτρα , ωθεί τον περιηγητή να υπερβεί, το μούδιασμα από το κρύο και την κόπωση και αγκαλιάζοντας με το βλέμμα τον ορίζοντα να φτάσει στα τελευταία τριακόσια μέτρα μέχρι τον εκκλησάκι του Τίμιου Σταυρού.

Τίμιος Σταυρός- Ο σεβασμός και η ύβρις

Αριστερά απλώνεται, ο κάμπος της Μεσσαράς, στο βάθος αχνοφαίνονται τα παξιμάδια , μέσα από γκρίζα σύννεφα και ακύμαντα νερά. Πόσο γαλήνιο το τοπίο από την κορφή και εκεί , σα φάτνη , που αγκαλιάζουν οι κρύσταλλοι τη δυτική πλευρά της , ορθώνεται το εκκλησάκι του Τίμιου Σταυρού. Ένα χαρακτηριστικό δείγμα παραδοσιακής αρχιτεκτονικής, ξηρολιθικό μητάτο.

Ένα σημείο θρησκευτικής κατάνυξης , καθώς στο πιο ψηλό σημείο της Κρήτης, φτάνεις να ξαποστάσεις και να προσκυνήσεις, με δέος .Να νιώσεις κοντά στο θείο και να προσευχηθείς , κι ίσως εδώ ψηλά να εισακουστείς περισσότερο, εδώ που το βλέμμα το θεού, αγκαλιάζει το κρητικό σύμπαν.

Κι εδώ δυστυχώς, ο άνθρωπος βεβηλώνει το χώρο , με τα υπολείμματα της παρουσίας του, στοχεύοντας να εξυπηρετήσει την ανάγκη της ξωμονής. Εκεί που κάποιοι ανεβαίνουν προσφέροντας το τάμα τους , κάποιοι άλλοι στοιβάζουν τα περιττά τους, ώστε να μη σηκώσουν τα βάρος , στην κατάβαση.

Το εκκλησάκι ανήκει στο Δήμο Ανωγείων. Αν αυτό δεν αποτελεί πολιτισμικό κληροδότημα για το οποίο θα έπρεπε να δίνεται η δέουσα αξία και φροντίδα , τόσο από το Δήμο, όσο και από τους επισκέπτες, ίσως οι υπεύθυνοι του Γεωπάρκου, θα πρέπει να αναλάβουν τη φροντίδα του. Εδώ παραθέτω κάποιες εικόνες της κατάντιας της μικρής εκκλησίας. Αυτή την εποχή και με δεδομένο ότι ο εναλλακτικός τουρισμός , δεν εξαντλείται μόνο στη γαστρονομία, είναι τουλάχιστον ντροπή να βρίσκεται η εκκλησία του Τιμίου Σταυρού σε αυτήν την κατάσταση.

Η λευτεριά της δύναμης του Ψηλορείτη

Η επιστροφή δεν πρέπει να βρει κανέναν στην κατάβαση. Το πλακόστρωτο μονοπάτι εξαφανίζεται , καθώς το όρος σαρώνει τους σχηματισμούς της πέτρας. Το μονοπάτι κόβεται ή κρύβεται κάτω από τις σάρες που καλύπτονται από σαθρές πέτρες. Ο άνεμος, το νερό που συνθλίβει και παρασύρει αλλά και το πάτημα, σπρώχνουν την πέτρα και η μια δύναμη της φύσης υποσκελίζει την άλλη , αυτή της ανθρώπινης παρέμβασης. Εξάλλου οι δυνάμεις του Ψηλορείτη , είναι δυνάμεις λευτεριάς της φύσης και ο καθένας μας που πατεί εδώ, ιχνηλατεί το παρελθόν αλλά και την ύψωση. Ύψωση πνεύματος και υπέρβαση του φθαρτού.

Πίσω στο Λάκκο του Μιγερού, η θερμοκρασία, έχει πέσει αισθητά από το πρωί. Στην επιστροφή οι κρυσταλλικοί σχηματισμοί λάμπουν παίρνοντας τα χρώματα του δειλινού. Στο οροπέδιο, Το Λάκκο του Μιγερού, η τελική συγκέντρωση πριν την αποχώρηση. Το φίλεμα από τους υπεύθυνους της ομάδας τον Κώστα και τη Μαρία, είναι η αμβροσία της ομάδας. Το νέκταρ, το κρασί, δίνει την αίσθηση της αγαλλίασης μετά το κατόρθωμα.

Εδώ στο καταφύγιο του Μιγερού, η πόρτα του καταφυγίου , ήταν κλειδωμένη και το κλειδί άφαντο. Η Ελληνική Ομάδα Διάσωσης (ΕΟΔ Ηρακλείου) , ίσως θα πρέπει να ενημερωθεί, γιατί ένα καταφύγιο που δεν ανοίγει, δεν μπορεί να προσφέρει και πολλά στην περίπτωση της παραμονής στο Οροπέδιο που η θερμοκρασία παγώνει τα κόκκαλα.

Η Ίδη μας πήρε στην χρονοκάψουλα της μέθης της. Εικόνες , μυρωδιές , χρώματα και η αίσθηση της απόλυτης φυγής από τους καθημερινούς ρυθμούς, τον βάσανο του μόχθου. Κι ο Ξυλούρης απόλυτος ερμηνευτής του λατρευτικού χώρου.

Την κορφή του Ψηλορείτη με παράπονο θωρώ

Και με δάκρυα απ την Κρήτη φεύγω κι αποχαιρετώ.