Αίγυπτος, Ερυθραία, Σομαλία, Σουδάν: Έκκληση για ειρηνική επίλυση

Σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αναταραχής στο Κέρας της Αφρικής, οι ηγέτες της Αιγύπτου, της Ερυθραίας, της Σομαλίας και του Σουδάν προχώρησαν σε μια κοινή έκκληση για την επίλυση των περιφερειακών διαφορών μέσω ειρηνικών μέσων, σύμφωνα με επίσημη ανακοίνωση της αιγυπτιακής προεδρίας. Η δήλωση αυτή έρχεται στο πλαίσιο μιας μίνι συνόδου κορυφής που φιλοξενήθηκε στην πόλη Ελ Αλαμέιν, στη βόρεια Αίγυπτο, στο περιθώριο των εργασιών της Αφρικανικής Ένωσης, αναδεικνύοντας την αυξανόμενη ανησυχία των τεσσάρων κρατών για την αποσταθεροποίηση της ευρύτερης περιοχής.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, οι συμμετέχοντες ηγέτες υπογράμμισαν με έμφαση την ανάγκη σεβασμού της κυριαρχίας, της ενότητας και της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών, τονίζοντας παράλληλα τη σημασία της στήριξης των εθνικών θεσμών και της απόρριψης οποιασδήποτε μορφής παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις. Η κοινή τους θέση επικεντρώθηκε στην αρχή της ειρηνικής επίλυσης των διαφορών, μια σαφής αναφορά στις αυξανόμενες εντάσεις που πυροδοτούνται από τη σύγκρουση στην Αιθιοπία.

Η κατάσταση στο Τιγκράι και οι φόβοι επέκτασης

Την ίδια ώρα, στο μέτωπο της Αιθιοπίας, ο ομοσπονδιακός στρατός μαζί με μια συμμαχική πολιτοφυλακή από την περιοχή Τιγκράι έχουν θέσει υπό τον έλεγχό τους τη Μεκέλε, την πρωτεύουσα της περιφέρειας Τιγκράι. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονους φόβους για πιθανή επέκταση της σύγκρουσης πέρα από τα σύνορα της Αιθιοπίας, με τους περιφερειακούς αντιπάλους της χώρας, οι οποίοι συνεδριάζουν στο Ελ Αλαμέιν, να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.

Έπειτα από μήνες συσσωρευμένων εντάσεων, οι εχθροπραξίες ξεκίνησαν εκ νέου στα τέλη Σεπτεμβρίου στη βόρεια Αιθιοπία. Η σύγκρουση διεξάγεται μεταξύ του ομοσπονδιακού στρατού από τη μια πλευρά και του Μετώπου για την Απελευθέρωση του Λαού του Τιγκράι (TPLF), το οποίο κυβερνά ντε φάκτο την ομώνυμη περιφέρεια από τον Απρίλιο, καθώς και των παραστρατιωτικών δυνάμεων Fano της γειτονικής επαρχίας Αμχάρα από την άλλη. Η πολυμέτωπη αυτή σύρραξη περιπλέκει περαιτέρω την κατάσταση ασφαλείας στην περιοχή.

Η Αντίς Αμπέμπα, από την πλευρά της, κατηγορεί την Ερυθραία, την Αίγυπτο και τις Σουδανικές Ένοπλες Δυνάμεις (SAF) ότι παρέχουν στήριξη στο TPLF. Οι κατηγορίες αυτές εντάσσονται στο πλαίσιο των ευρύτερων αντιπαλοτήτων στο Κέρας της Αφρικής, με επίκεντρο την Ερυθρά Θάλασσα, μια θαλάσσια οδό στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο και την ασφάλεια.

Αντιστρόφως, η Αιθιοπία κατηγορείται ότι λειτουργεί ως βάση υποστήριξης για τις παραστρατιωτικές Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης (RSF), οι οποίες βρίσκονται σε σύγκρουση με τις SAF στο Σουδάν από το 2023. Παράλληλα, η Αίγυπτος θεωρεί το μεγάλο φράγμα της Αιθιοπίας στον Νείλο (GERD) ως υπαρξιακή απειλή για την επισιτιστική και υδάτινη ασφάλειά της, ενώ η κυβέρνηση της Σομαλίας αντιμετωπίζει με καχυποψία την προσέγγιση της Αιθιοπίας με τη Σομαλιλάνδη, μια περιοχή που αυτοανακηρύχθηκε ανεξάρτητη το 1991.

Η τετραμερής συνάντηση και οι δεσμεύσεις

Στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε σήμερα στο Ελ Αλαμέιν, οι πρόεδροι της Αιγύπτου Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι, της Ερυθραίας Ισαΐας Αφεγουέρκι και της Σομαλίας Χασάν Σεΐχ Μοχάμουντ, μαζί με τον ηγέτη των SAF Αμπντέλ Φάταχ αλ Μπουρχάν, συζήτησαν τις πρόσφατες εξελίξεις στο Κέρας της Αφρικής και στην περιοχή της Ερυθράς Θάλασσας. Οι ηγέτες επανέλαβαν τη δέσμευσή τους για την επίλυση των διαφορών με ειρηνικά μέσα και υπογράμμισαν την ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου, των αρχών της καλής γειτονίας και της μη ανάμιξης στις εσωτερικές υποθέσεις των κρατών, όπως χαρακτηριστικά ανέφερε η ανακοίνωση της αιγυπτιακής προεδρίας.