Αιματολογική Εταιρεία: Κίνδυνος από μη τεκμηριωμένες θεραπείες

Η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία (ΕΑΕ), με αφορμή τον αιφνίδιο θάνατο του γνωστού τραγουδιστή Γιώργου Μαζωνάκη, εξέδωσε ανακοίνωση με την οποία επαναφέρει στο προσκήνιο το μείζον ζήτημα της ανεξέλεγκτης λειτουργίας του χώρου των εναλλακτικών θεραπειών στη χώρα. Σύμφωνα με τα έως τώρα διαθέσιμα στοιχεία, το περιστατικό έλαβε χώρα σε ιδιωτικό ιατρείο που φέρει την ονομασία Stem Cell Clinic, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στην επιστημονική κοινότητα.

Η επιστημονική θέση για τα στελεχιαία κύτταρα

Η ΕΑΕ διευκρινίζει με κατηγορηματικό τρόπο ότι τα στελεχιαία ή αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα του μυελού των οστών, γνωστά και ως stem cells, διαθέτουν την ικανότητα να ανανεώνουν το αίμα σε καθημερινή βάση. Ωστόσο, η χρήση τους περιορίζεται αυστηρά σε ειδικές νοσοκομειακές συνθήκες, στο πλαίσιο μεταμοσχεύσεων μυελού των οστών που εφαρμόζουν οι αιματολόγοι σε ασθενείς με λευχαιμίες και άλλα σοβαρά αιματολογικά νοσήματα. Όπως τονίζεται, τα κύτταρα αυτά αναγεννούν αποκλειστικά το αίμα και κανέναν άλλον ιστό του ανθρώπινου σώματος. Ως εκ τούτου, οποιαδήποτε άλλη χρήση τους δεν είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη και ενδέχεται να είναι δυνητικά επικίνδυνη για την υγεία.

Πλασμαφαίρεση: Ενδείξεις και κίνδυνοι

Αναφορικά με την πλασμαφαίρεση, τη διαδικασία για την οποία ο Γιώργος Μαζωνάκης είχε επισκεφθεί το συγκεκριμένο ιατρείο, η Εταιρεία επισημαίνει ότι αυτή πραγματοποιείται αποκλειστικά με ειδικά μηχανήματα σε νοσοκομειακό περιβάλλον και από εξειδικευμένο προσωπικό, κυρίως υπό την επίβλεψη αιματολόγων και νευρολόγων. Η χρήση της αφορά την απομάκρυνση παθολογικών αντισωμάτων από το αίμα για την αντιμετώπιση αυτοάνοσων νοσημάτων. Εντούτοις, η πλασμαφαίρεση δεν είναι ακίνδυνη, καθώς έχει παρενέργειες που αφορούν κυρίως το καρδιαγγειακό σύστημα, με συχνότερες την υπόταση και τις διαταραχές του καρδιακού ρυθμού.

Η ΕΑΕ εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την ιατρική παραφιλολογία που έχει διογκωθεί τα τελευταία χρόνια, στο πλαίσιο της οποίας η πλασμαφαίρεση διαφημίζεται γενικά ως μηχανισμός «αποτοξίνωσης», «ευεξίας» και «μακροζωίας». Όπως υπογραμμίζεται, καμία από αυτές τις αξιώσεις δεν είναι τεκμηριωμένη με κλινικές μελέτες, γεγονός που καθιστά την προώθησή τους επικίνδυνη για τη δημόσια υγεία.

Ιστορικό προειδοποιήσεων από το 2019

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελληνική Αιματολογική Εταιρεία είχε ήδη σημάνει τον κώδωνα του κινδύνου για όσα ανεξέλεγκτα προσφέρονται στους πολίτες, μέσω επιστολής που απέστειλε το 2019 προς τον Εθνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), τον Εθνικό Οργανισμό Μεταμοσχεύσεων (ΕΟΜ) και το υπουργείο Υγείας. Στην επιστολή εκείνη επισημαινόταν ο κίνδυνος από την προσφορά και διαφήμιση μη αποδεδειγμένων ή ανεπαρκώς τεκμηριωμένων κυτταρικών θεραπειών στη χώρα μας. Παράλληλα, είχε ζητηθεί η άμεση διερεύνηση των δομών που προσφέρουν μη εγκεκριμένες κυτταρικές θεραπείες, η ενίσχυση της εποπτείας και η επίσημη ενημέρωση του κοινού για τους ενδεχόμενους κινδύνους.

Οι προτάσεις της Ελληνικής Αιματολογικής Εταιρείας

Η ΕΑΕ επαναλαμβάνει την ανάγκη η Πολιτεία, μέσω του ΕΟΦ, να παρέχει σαφή στοιχεία για την επιστημονική βαρύτητα και τεκμηρίωση των προσφερόμενων «αναγεννητικών» θεραπειών. Παράλληλα, οι ιατρικοί σύλλογοι που χορηγούν άδειες λειτουργίας ιατρείων οφείλουν να ελέγχουν διεξοδικά την επιστημονική συνάφεια και επάρκεια των αιτούντων, καθώς και να παρακολουθούν, έστω δειγματοληπτικά, τις δραστηριότητες των μελών τους. Οι επιστημονικές ενώσεις, από την πλευρά τους, έχουν την υποχρέωση να ενημερώνουν τον δημόσιο ιστότοπό τους σχετικά με την επιστημονικά έγκυρη θέση τους για όσα «θαυματουργά» διαφημίζονται.

Τέλος, η ΕΑΕ απευθύνει έκκληση προς τους πολίτες να είναι ιδιαίτερα σκεπτικοί και να αναζητούν θεσμικές πηγές ενημέρωσης και όχι διαφημιστικές καταχωρήσεις, καθώς μόνο από εκεί μπορούν να αντλήσουν κατοχυρωμένες και ασφαλείς πληροφορίες για την υγεία τους.