Αισιόδοξος ο ΣΕΟ για τον φετινό τρύγο

Η φετινή καλλιεργητική περίοδος για τον ελληνικό αμπελώνα χαρακτηρίζεται, μέχρι στιγμής, από μια σχετική κανονικότητα, με τις περισσότερες οινοπαραγωγικές ζώνες της χώρας να παρουσιάζουν ενθαρρυντική εικόνα. Οι βροχοπτώσεις που σημειώθηκαν από τις αρχές του έτους διαμόρφωσαν ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη των αμπελιών, αν και δεν έλειψαν τα τοπικά επεισόδια με ακραία καιρικά φαινόμενα που προκάλεσαν ζημιές.

Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου (ΣΕΟ), Στέλιος Μπουτάρης, μιλώντας στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, εξέφρασε μια συγκρατημένα αισιόδοξη εκτίμηση για την πορεία της χρονιάς, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι είναι ακόμη νωρίς για να εξαχθούν ασφαλή συμπεράσματα σχετικά με τον τελικό όγκο και την ποιότητα της συγκομιδής. Η αρχική εικόνα, πάντως, είναι θετική, καθώς η επάρκεια νερού από τις βροχοπτώσεις δημιουργεί καλές προϋποθέσεις για την εξέλιξη του κύκλου ζωής των αμπελιών.

Οι εξαιρέσεις σε Μαντινεία και Νεμέα

Ωστόσο, η γενικότερη ικανοποιητική εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη σε όλες τις περιοχές. Οι σημαντικότερες αποκλίσεις καταγράφηκαν στη Μαντινεία και τη Νεμέα, όπου το χαλάζι που έπεσε το Σαββατοκύριακο της Πρωτομαγιάς προκάλεσε εκτεταμένες ζημιές. Όπως ανέφερε ο κ. Μπουτάρης, η Μαντινεία επλήγη ιδιαίτερα, ενώ στη Νεμέα οι ζημιές εντοπίστηκαν κυρίως στα πεδινά τμήματα, με ορισμένες πλαγιές να αποφεύγουν τα χειρότερα.

Στον αντίποδα, η Κρήτη παρουσιάζει μια σχετικά καλή εικόνα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχουν εμφανιστεί σοβαρά προβλήματα από ασθένειες. Θετική είναι και η κατάσταση στη Βόρεια Ελλάδα, όπου οι τοπικές βροχοπτώσεις και κάποιες σποραδικές χαλαζοπτώσεις δεν έχουν δημιουργήσει ανησυχητικά δεδομένα για τους παραγωγούς.

Η παραγωγή σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα

Η θετική αυτή συγκυρία έρχεται σε μια περίοδο όπου η ελληνική οινοπαραγωγή εξακολουθεί να βρίσκεται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Κατά την οινική περίοδο 2025-2026, η παραγωγή διαμορφώθηκε περίπου στα 1,65 εκατομμύρια εκατόλιτρα, σημειώνοντας ανάκαμψη της τάξης του 15% έως 16,8% σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά. Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στις ηπιότερες καιρικές συνθήκες, έπειτα από διαδοχικές περιόδους που χαρακτηρίστηκαν από έντονα και ακραία φαινόμενα.

Παρά την ανάκαμψη, η παραγωγή παραμένει μεταξύ των χαμηλότερων των τελευταίων δεκαετιών. Τα επίσημα στοιχεία δείχνουν ότι ο ελληνικός αμπελώνας στο παρελθόν απέδιδε συνήθως από 2 έως 4 εκατομμύρια εκατόλιτρα κρασιού, γεγονός που αναδεικνύει το μέγεθος της υποχώρησης που έχει συντελεστεί. Η εξέλιξη αυτή δεν οφείλεται αποκλειστικά στις καιρικές συνθήκες, αλλά και σε διαρθρωτικά προβλήματα, όπως η σταδιακή εγκατάλειψη των αμπελώνων, η συρρίκνωση των καλλιεργούμενων εκτάσεων και το αυξημένο κόστος παραγωγής, που περιορίζουν τις δυνατότητες ανάκαμψης του κλάδου.

Ο καιρός και ο τρύγος

Η εξέλιξη της παραγωγής τους επόμενους μήνες θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν έως τον τρύγο. Οι ενδείξεις για την ποιότητα είναι θετικές, αλλά, όπως τονίζει ο κ. Μπουτάρης, χρειάζεται να διατηρηθούν οι κατάλληλες συνθήκες μέχρι την ολοκλήρωση της ωρίμασης των σταφυλιών. Το μεγαλύτερο πρόβλημα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι αμπελουργοί δεν είναι μόνο η σταδιακή άνοδος της θερμοκρασίας, αλλά κυρίως η αυξανόμενη αστάθεια του καιρού. Οι απότομες μεταβολές, οι ισχυρές βροχοπτώσεις, οι παρατεταμένοι καύσωνες και οι χαλαζοπτώσεις μπορούν να προκαλέσουν σημαντικές ζημιές μέσα σε ελάχιστο χρόνο.

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΟ, ένα από τα μεγάλα προβλήματα του κλάδου, με την αστάθεια του καιρού και τα ακραία φαινόμενα να αποτελούν τη βασική πρόκληση. Η κλιματική αβεβαιότητα δυσχεραίνει τον προγραμματισμό των παραγωγών και των οινοποιητικών επιχειρήσεων, καθώς ακόμη και μια χρονιά που ξεκινά με θετικές προϋποθέσεις μπορεί να ανατραπεί από ένα ακραίο φαινόμενο λίγο πριν από τη συγκομιδή.

Κατανάλωση, εξαγωγές και βιωσιμότητα

Πέρα από τις καιρικές συνθήκες, ο αμπελοοινικός κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος και με οικονομικές πιέσεις. Η εγχώρια κατανάλωση κρασιού εμφανίζει κάμψη, έπειτα από μια περίοδο κατά την οποία το ελληνικό κρασί είχε ενισχύσει τη θέση του στην αγορά. Όπως εξηγεί ο κ. Μπουτάρης, κατά την προηγούμενη δεκαετία το κρασί είχε ακολουθήσει θετική πορεία, με την πανδημία να αυξάνει την κατανάλωση στο σπίτι και την ανάκαμψη του τουρισμού και την ανάπτυξη των wine bars να συμβάλλουν στη διατήρηση της δυναμικής του κλάδου.

Στις πιέσεις συμβάλλουν, μεταξύ άλλων, οι σημαντικές αυξήσεις των τιμών στην εστίαση. Παράλληλα, ο αυστηρότερος Κώδικας Οδικής Κυκλοφορίας και οι αυξημένοι έλεγχοι για την κατανάλωση αλκοόλ επηρεάζουν τη συμπεριφορά των καταναλωτών, ιδιαίτερα κατά τις εξόδους τους. Ο τουρισμός εξακολουθεί να στηρίζει την αγορά, χωρίς όμως η κατανάλωση κρασιού να αυξάνεται στον βαθμό που θα ανέμεναν οι επιχειρήσεις του κλάδου. Η υψηλή τουριστική κίνηση δεν μεταφράζεται πάντοτε σε αντίστοιχη αύξηση των πωλήσεων, καθώς το διαθέσιμο εισόδημα των επισκεπτών και οι υψηλότερες τιμές περιορίζουν τη δαπάνη.

Στο μέτωπο των εξαγωγών, η εικόνα παρουσιάζει μικτές τάσεις. Ο πρόεδρος του ΣΕΟ κάνει λόγο για μικρή υστέρηση συνολικά, χωρίς ωστόσο να καταγράφεται μεγάλη υποχώρηση. Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το 2025 οι εξαγωγές ανήλθαν σε 96,47 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας μικρή υποχώρηση -1,67% σε σχέση με τα 98,11 εκατ. ευρώ του 2024. Οι ποσότητες που κατευθύνθηκαν για τις αγορές του εξωτερικού έφτασαν τους 28.202 τόνους, αυξημένες κατά +12,07% σε σύγκριση με τους 25.165 τόνους του 2024. Οι μεταβολές στις επιμέρους αγορές αναδεικνύουν την ανάγκη για μεγαλύτερη γεωγραφική διασπορά των ελληνικών εξαγωγών και για ενίσχυση της παρουσίας του ελληνικού κρασιού σε περισσότερους διεθνείς προορισμούς.

Παρά τις πιέσεις στην κατανάλωση, τις καθυστερήσεις στις επενδύσεις και την αβεβαιότητα που προκαλεί η κλιματική αλλαγή, η εκτίμηση για τη φετινή περίοδο παραμένει συγκρατημένα θετική. Η καλή εικόνα στις περισσότερες αμπελουργικές ζώνες, οι ικανοποιητικές μέχρι τώρα συνθήκες και οι θετικές ενδείξεις για την ποιότητα επιτρέπουν στον κλάδο να προσβλέπει σε έναν καλό τρύγο, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θα υπάρξουν νέα ακραία καιρικά φαινόμενα.