Σύνοψη Άρθρου
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 καταργούνται το ΤΑΠ και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων.
Στη θέση τους έρχονται δύο νέα τέλη, το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Η ΠΟΜΙΔΑ καταγγέλλει νέο «αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ» και προειδοποιεί για σημαντική αύξηση των επιβαρύνσεων στους ιδιοκτήτες.
Σημαντικές ανατροπές στις επιβαρύνσεις των ιδιοκτητών ακινήτων φέρνει από την 1η Ιανουαρίου 2027 το νομοσχέδιο για τον Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς καταργούνται το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας και ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, για να αντικατασταθούν από δύο νέα τέλη που θα εισπράττονται μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος.
Τα νέα βάρη είναι το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης και το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης. Σύμφωνα με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων, η νέα αρχιτεκτονική των χρεώσεων διαμορφώνει έναν πρόσθετο «αυτοδιοικητικό ΕΝΦΙΑ», ο οποίος θα επιβάλλεται παράλληλα με τον υφιστάμενο φόρο ακινήτων.
Η ΠΟΜΙΔΑ προειδοποιεί ότι η συνολική επιβάρυνση για τους ιδιοκτήτες μπορεί να φθάσει έως και το 1,05‰ ετησίως επί της αξίας των ακινήτων, οδηγώντας σε πολλαπλάσιο κόστος σε σχέση με το σημερινό ΤΑΠ. Η κυβερνητική ρύθμιση εμφανίζεται ως τεχνική μεταβολή στην τοπική χρηματοδότηση, στην πράξη όμως μεταφέρει νέο βάρος στην ακίνητη περιουσία, σε μια περίοδο που οι ιδιοκτήτες ήδη επιβαρύνονται από ΕΝΦΙΑ, τεκμήρια, φόρους εισοδήματος, αυξημένο κόστος συντήρησης και στεγαστική πίεση.
Τα δύο νέα τέλη και ο τρόπος υπολογισμού
Με βάση τις διατάξεις που έχουν τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης θα αποτελεί έσοδο των δήμων και θα επιβάλλεται με συντελεστές από 0,3‰ έως 0,7‰, ανάλογα με την απόφαση κάθε δημοτικής αρχής.
Το Τέλος Περιφερειακής Ανάπτυξης θα κατευθύνεται στη χρηματοδότηση έργων των περιφερειών και θα κυμαίνεται από 0,15‰ έως 0,35‰. Τα δύο τέλη θα υπολογίζονται επί της συνολικής αξίας της ακίνητης περιουσίας, με κριτήρια τα τετραγωνικά μέτρα, την τιμή ζώνης και τον συντελεστή παλαιότητας.
Το σημερινό ΤΑΠ υπολογίζεται με συντελεστές από 0,25‰ έως 0,35‰, ενώ ο Φόρος Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων επιβάλλεται ανά τετραγωνικό μέτρο. Με το νέο μοντέλο, η ΠΟΜΙΔΑ υποστηρίζει ότι η επιβάρυνση των ιδιοκτητών αυξάνεται αισθητά, καθώς ο νέος «δημοτικός ΕΝΦΙΑ» θα είναι διπλάσιος από το ισχύον ΤΑΠ.
Η κατάργηση του Φόρου Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων, κατά την Ομοσπονδία, δεν αντισταθμίζει το νέο βάρος. Ο λόγος είναι ότι ο συγκεκριμένος φόρος επιβάρυνε κυρίως τους ενοικιαστές, ενώ τα νέα τέλη μεταφέρονται στους ιδιοκτήτες, οι οποίοι θα εμφανίζονται ως υπόχρεοι καταβολής.
Τα νέα τέλη θα επιβάλλονται σε όλα τα ακίνητα που βρίσκονται εντός σχεδίου πόλης ή εντός οικισμών. Θα επιβάλλονται επίσης σε κτίσματα εκτός σχεδίου, όπου για τον υπολογισμό θα συνυπολογίζεται και η αξία της διπλάσιας έκτασης γης. Στο πεδίο εφαρμογής εντάσσεται ακόμη και το δικαίωμα υψούν, ο λεγόμενος «αέρας», εφόσον έχει περιληφθεί σε συμβόλαιο.
Εξαιρέσεις, υπόχρεοι και αυστηρές κυρώσεις
Από την επιβολή των νέων τελών εξαιρούνται ακίνητα του Δημοσίου, ναοί, μονές, κοινωφελή ιδρύματα, αθλητικά σωματεία, διπλωματικές αποστολές, καθώς και διατηρητέα ή δεσμευμένα ακίνητα που δεν αποφέρουν εισόδημα.
Εξαιρέσεις προβλέπονται επίσης για κοινόχρηστους χώρους πολυκατοικιών, στάβλους σε αγροτικές περιοχές και ακίνητα που βρίσκονται υπό πολεοδομικές ή αρχαιολογικές δεσμεύσεις. Για τις νέες οικοδομές προβλέπεται απαλλαγή από το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης για επτά χρόνια από την έκδοση της οικοδομικής άδειας, υπό την προϋπόθεση ότι τα ακίνητα δεν θα εκμισθωθούν και δεν θα χρησιμοποιηθούν στο συγκεκριμένο διάστημα.
Για τις περιοχές που βρίσκονται εκτός αντικειμενικού συστήματος προβλέπεται ειδική διαδικασία προσδιορισμού της αξίας, με βάση στοιχεία της Φορολογικής Διοίκησης. Με αυτόν τον τρόπο, η νέα επιβάρυνση επεκτείνεται και σε περιοχές όπου σήμερα ο υπολογισμός της φορολογητέας αξίας δεν γίνεται με το κλασικό σύστημα τιμών ζώνης.
Υπόχρεοι για την καταβολή θα είναι οι ιδιοκτήτες, οι επικαρπωτές και οι νομείς των ακινήτων. Παρότι τα τέλη θα ενσωματώνονται στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος, σε περίπτωση μίσθωσης το ποσό που θα πληρώνει ο ενοικιαστής θα συμψηφίζεται με το ενοίκιο.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει και αυστηρό μηχανισμό κυρώσεων. Σε περίπτωση μη πληρωμής τριών συνεχόμενων λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, προβλέπεται διακοπή της ηλεκτροδότησης έως την πλήρη εξόφληση των οφειλών. Η πρόβλεψη αυτή μετατρέπει τον λογαριασμό ρεύματος σε μηχανισμό αναγκαστικής είσπραξης αυτοδιοικητικών τελών, με σοβαρές συνέπειες για νοικοκυριά και μικρούς ιδιοκτήτες που ήδη πιέζονται από το κόστος ζωής.
Παράλληλα, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές από ΤΑΠ και Φόρο Ηλεκτροδοτούμενων Χώρων που θα έχουν βεβαιωθεί έως το τέλος του 2026 θα εξακολουθήσουν να διεκδικούνται από τους δήμους. Έτσι, οι παλαιές οφειλές δεν διαγράφονται, ενώ από το 2027 ενεργοποιείται το νέο σύστημα επιβαρύνσεων.
Η ρύθμιση ανοίγει ένα νέο μέτωπο ανάμεσα στην κυβέρνηση, την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Η αντικατάσταση παλαιών τελών με νέες χρεώσεις παρουσιάζεται ως αναδιάρθρωση πόρων υπέρ δήμων και περιφερειών, όμως το τελικό αποτέλεσμα, σύμφωνα με την ΠΟΜΙΔΑ, είναι η αύξηση του φορολογικού βάρους πάνω στην ακίνητη περιουσία. Σε μια αγορά όπου η στέγη έχει ήδη μετατραπεί σε κεντρικό κοινωνικό πρόβλημα, η δημιουργία ενός νέου αυτοδιοικητικού φόρου ακινήτων προσθέτει ακόμη έναν κρίκο στην αλυσίδα των επιβαρύνσεων.
