Ακίνητα: Πτώση στις αγοραπωλησίες, άνοδος στις γονικές παροχές

Διπλή εικόνα παρουσιάζει η αγορά ακινήτων τον Απρίλιο, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ. Από τη μία πλευρά, οι εισπράξεις από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων υποχώρησαν, στοιχείο που παραπέμπει σε επιβράδυνση των αγοραπωλησιών. Από την άλλη, οι γονικές παροχές, οι δωρεές και οι κληρονομιές συνέχισαν να κινούνται ανοδικά, επιβεβαιώνοντας ότι η ενδοοικογενειακή μεταβίβαση περιουσίας παραμένει βασική επιλογή για χιλιάδες φορολογούμενους.

Τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων διαμορφώθηκαν τον Απρίλιο στα 44,33 εκατ. ευρώ, από 49,73 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του 2022, καταγράφοντας μείωση 10,86%. Η πτώση δείχνει ότι οι αγοραπωλησίες έχασαν μέρος της δυναμικής τους, σε μια περίοδο κατά την οποία οι υψηλές τιμές, το αυξημένο κόστος χρηματοδότησης και η περιορισμένη προσφορά κατοικιών επηρεάζουν τις αποφάσεις των αγοραστών.

Η μεγαλύτερη κάμψη καταγράφηκε στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων. Οι εισπράξεις περιορίστηκαν στα 7,02 εκατ. ευρώ, από 9,81 εκατ. ευρώ, σημειώνοντας πτώση άνω του 28%. Στις αγοραπωλησίες οικοδομών, τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης ανήλθαν στα 37,30 εκατ. ευρώ, από 39,92 εκατ. ευρώ έναν χρόνο πριν, με μείωση 6,6%.

Γονικές παροχές και δωρεές σε ανοδική τροχιά

Στον αντίποδα, οι γονικές παροχές και οι δωρεές διατήρησαν θετικό ρυθμό, καθώς το υψηλό αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ εξακολουθεί να αποτελεί ισχυρό κίνητρο για τη μεταφορά περιουσίας από γονείς και παππούδες προς παιδιά και εγγόνια. Το φορολογικό πλαίσιο έχει ενισχύσει σημαντικά τις ενδοοικογενειακές μεταβιβάσεις, οι οποίες λειτουργούν πλέον ως βασικό εργαλείο διαχείρισης ακίνητης περιουσίας.

Οι εισπράξεις από φόρους και τέλη σε γονικές παροχές και δωρεές αυξήθηκαν κατά 11,3%, φτάνοντας τα 5,03 εκατ. ευρώ, από 4,52 εκατ. ευρώ τον Απρίλιο του 2022. Στις κληρονομιές, τα έσοδα διαμορφώθηκαν στα 15,15 εκατ. ευρώ, από 15,08 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας οριακή αύξηση 0,5%.

Συνολικά, οι εισπράξεις από δωρεές, γονικές παροχές και κληρονομιές ανήλθαν στα 20,18 εκατ. ευρώ, αυξημένες κατά περίπου 3% σε σχέση με τον αντίστοιχο περσινό μήνα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι, παρά την κάμψη στις εμπορικές μεταβιβάσεις, η περιουσία συνεχίζει να αλλάζει χέρια κυρίως μέσα στην οικογένεια.

Η εικόνα του πρώτου τετραμήνου

Παρά την υποχώρηση του Απριλίου, το πρώτο τετράμηνο του έτους παραμένει θετικό για τα έσοδα από τον φόρο μεταβίβασης. Οι συνολικές εισπράξεις ανήλθαν στα 193,71 εκατ. ευρώ, έναντι 180,58 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2022, καταγράφοντας αύξηση 7,27%.

Η ενίσχυση προήλθε κυρίως από τις αγοραπωλησίες οικοδομών, όπου τα έσοδα έφτασαν στα 162,83 εκατ. ευρώ, αυξημένα κατά 8,73% σε σχέση με τα 149,76 εκατ. ευρώ του προηγούμενου τετραμήνου αναφοράς. Στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, οι εισπράξεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες, στα 30,88 εκατ. ευρώ, από 30,82 εκατ. ευρώ.

Ανοδικά κινήθηκαν και τα έσοδα από γονικές παροχές και δωρεές στο τετράμηνο, καθώς διαμορφώθηκαν στα 80,57 εκατ. ευρώ, από 76,55 εκατ. ευρώ, με αύξηση 5,3%. Τα έσοδα από τον φόρο κληρονομιών παρέμειναν ουσιαστικά στα ίδια επίπεδα, στα 61,86 εκατ. ευρώ, από 61,45 εκατ. ευρώ.

Την ίδια στιγμή, η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους στην αγορά ακινήτων, σχεδιάζοντας διασταυρώσεις σε 4.820 υποθέσεις. Στο επίκεντρο βρίσκονται 2.000 φορολογούμενοι που αξιοποίησαν απαλλαγή από τον φόρο μεταβίβασης για απόκτηση πρώτης κατοικίας, 320 τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 από τις οποίες προέκυψαν επιστροφές ΕΝΦΙΑ και 2.500 δηλώσεις μεταβιβάσεων, δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών για ακίνητα εκτός αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού αξιών.

Η εικόνα της αγοράς ακινήτων δείχνει ότι οι εμπορικές πράξεις πιέζονται, ενώ οι οικογενειακές μεταβιβάσεις παραμένουν ισχυρές. Το φορολογικό ενδιαφέρον της ΑΑΔΕ στρέφεται πλέον τόσο στις απαλλαγές πρώτης κατοικίας όσο και στις δηλώσεις ακινήτων εκτός αντικειμενικού συστήματος, σε μια προσπάθεια να εντοπιστούν ασυμφωνίες, αδήλωτες αξίες και πιθανές περιπτώσεις καταστρατήγησης του πλαισίου.