Ακόμη και μέτρια κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με σοβαρούς κινδύνους

Τα νεότερα επιστημονικά δεδομένα ενισχύουν την εκτίμηση ότι η κατανάλωση αλκοόλ δεν μπορεί πλέον να αντιμετωπίζεται ως αθώα συνήθεια, ακόμη και όταν περιορίζεται σε μέτριες ποσότητες. Πληθαίνουν οι μελέτες που δείχνουν ότι δεν υπάρχει πλήρως ασφαλές επίπεδο κατανάλωσης χωρίς μακροπρόθεσμη επιβάρυνση για την υγεία, καθώς το αλκοόλ συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου, εγκεφαλικών αλλοιώσεων και πρόωρου θανάτου.

Μία από τις πρόσφατες μελέτες, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cancer, εξέτασε τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση αλκοόλ και στον καρκίνο του παχέος εντέρου. Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 88.092 άτομα που συμμετείχαν στη μακροχρόνια έρευνα Prostate, Lung, Colorectal and Ovarian Cancer Screening Trial, με στόχο να αξιολογηθεί πώς οι δια βίου συνήθειες κατανάλωσης επηρεάζουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Η έρευνα εστίασε επίσης στα αδενώματα, δηλαδή στους καλοήθεις όγκους που σε αρκετές περιπτώσεις αποτελούν πρόδρομο στάδιο για την ανάπτυξη καρκίνου του παχέος εντέρου. Τα ευρήματα ανέδειξαν σαφή συσχέτιση ανάμεσα στη συστηματική κατανάλωση αλκοόλ και στην αύξηση του κινδύνου, επιβεβαιώνοντας ότι η διάρκεια και η ποσότητα παίζουν κρίσιμο ρόλο.

Αυξημένος κίνδυνος για καρκίνο του παχέος εντέρου

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι κατανάλωναν κατά μέσο όρο δύο ή περισσότερα αλκοολούχα ποτά την ημέρα είχαν 91% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του παχέος εντέρου σε σύγκριση με άτομα που έπιναν λιγότερο από ένα ποτό την εβδομάδα. Το εύρημα αυτό ενισχύει την εικόνα ότι η συχνή κατανάλωση δεν αποτελεί απλώς παράγοντα επιβάρυνσης, αλλά σοβαρή απειλή για τη μακροπρόθεσμη υγεία.

Παράλληλα, όσοι είχαν σταματήσει να καταναλώνουν αλκοόλ εμφάνιζαν χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης πρώιμων αδενωμάτων σε σχέση με εκείνους που συνέχιζαν να πίνουν. Οι ερευνητές κατέληξαν ότι η διακοπή της κατανάλωσης μπορεί να μειώσει ουσιαστικά τον κίνδυνο, ακόμη και για άτομα που στο παρελθόν είχαν συστηματική ή υψηλή κατανάλωση.

Δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Alcohol, επικεντρώθηκε στις επιδράσεις του αλκοόλ στον εγκέφαλο. Στην έρευνα συμμετείχαν 45 υγιείς ενήλικες, ηλικίας από 22 έως 70 ετών, χωρίς ιστορικό εξάρτησης από το αλκοόλ. Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν τις συνήθειες κατανάλωσης και υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία, ώστε να εξεταστούν η αιμάτωση του εγκεφάλου, ο όγκος του και το πάχος του εγκεφαλικού φλοιού.

Τα ευρήματα έδειξαν ότι ακόμη και η κατανάλωση που χαρακτηρίζεται «χαμηλού κινδύνου» μπορεί να συνδέεται με επιβάρυνση της εγκεφαλικής λειτουργίας. Συγκεκριμένα, έως ένα ποτό ημερησίως για τις γυναίκες και έως δύο για τους άνδρες συσχετίστηκαν με μειωμένη αιματική ροή στον εγκέφαλο, ιδίως στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Προειδοποιήσεις για εγκέφαλο, ήπαρ και πρόωρη θνησιμότητα

Το δείγμα της συγκεκριμένης μελέτης ήταν μικρό και δεν επιτρέπει απόλυτα συμπεράσματα. Παρ’ όλα αυτά, οι επιστήμονες θεωρούν τα αποτελέσματα σημαντική προειδοποίηση. Η βασική επισήμανση είναι καθαρή: το γεγονός ότι μια ποσότητα αλκοόλ κατατάσσεται ως «χαμηλού κινδύνου» δεν σημαίνει ότι είναι και ακίνδυνη για τον οργανισμό.

Ακόμη πιο ανησυχητικά είναι τα συμπεράσματα πρόσφατης ανασκόπησης που δημοσιεύθηκε στο Journal of Studies on Alcohol and Drugs. Οι ερευνητές εξέτασαν στοιχεία από 16 μελέτες για τη σχέση της κατανάλωσης αλκοόλ με διάφορες μορφές καρκίνου, καρδιαγγειακές παθήσεις και ηπατικά νοσήματα, ενώ αξιοποίησαν και εθνικά στατιστικά δεδομένα για τη θνησιμότητα.

Η ανασκόπηση έδειξε ότι οι κίνδυνοι για την υγεία αυξάνονται όσο μεγαλώνει η κατανάλωση. Για άτομα που φτάνουν περίπου τα 14 ποτά την εβδομάδα, εκτιμήθηκε ότι ένας στους 25 πρόωρους θανάτους συνδέεται άμεσα με την κατανάλωση αλκοόλ. Το στοιχείο αυτό ανατρέπει την παλαιότερη αντίληψη ότι η μέτρια κατανάλωση μπορεί να θεωρείται ουδέτερη ή κοινωνικά αποδεκτή χωρίς ουσιαστικό κόστος.

Ακόμη και ένα ποτό την ημέρα συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο θανάτου από κίρρωση του ήπατος, καρκίνο του οισοφάγου και καρκίνο της στοματικής κοιλότητας. Στις γυναίκες, καταγράφηκε επιπλέον αύξηση του κινδύνου για καρκίνο του μαστού όσο αυξάνεται η εβδομαδιαία κατανάλωση αλκοόλ.

Τα νέα δεδομένα δημιουργούν ένα σαφές μήνυμα δημόσιας υγείας. Η κατανάλωση αλκοόλ δεν αφορά μόνο την υπερβολή ή την εξάρτηση. Αφορά και τη συστηματική, κοινωνικά αποδεκτή κατανάλωση, η οποία για χρόνια θεωρούνταν χαμηλού κινδύνου. Η επιστημονική εικόνα γίνεται πλέον πιο αυστηρή: όσο λιγότερο αλκοόλ καταναλώνεται, τόσο μικρότερη είναι η μακροπρόθεσμη επιβάρυνση για την υγεία.