Ακρίβεια χωρίς φρένο: Πληθωριστικός Αρμαγεδδών εν μέσω θερινής ραστώνης
Σε τροχιά ανεξέλεγκτης ανόδου παραμένουν οι τιμές στην Ελλάδα, με την ακρίβεια να δείχνει επίμονα τα δόντια της και τον Ιούνιο του 2025, την ώρα που οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες καταγράφουν σαφώς ηπιότερους ρυθμούς αύξησης του κόστους ζωής. Τα επιχειρήματα περί «εισαγόμενου πληθωρισμού», που προβάλλει σταθερά τα τελευταία χρόνια η κυβέρνηση, φαίνεται πλέον να διαψεύδονται από τα ίδια τα στοιχεία, καθώς η ελληνική αγορά συνεχίζει να καταγράφει πολλαπλάσια ποσοστά αυξήσεων σε βασικούς τομείς.
Το κύμα ανατιμήσεων πλήττει με ιδιαίτερη ένταση τα βασικά καταναλωτικά αγαθά, με το λεγόμενο «καλάθι της νοικοκυράς» να έχει μετατραπεί σε πεδίο δημοσιονομικής ασφυξίας για τα περισσότερα νοικοκυριά. Οικογένειες καλούνται να διαχειριστούν αυξημένα κόστη όχι μόνο για την καθημερινή διατροφή, αλλά και για υπηρεσίες πρώτης ανάγκης, όπως το ηλεκτρικό ρεύμα, το οποίο σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής κατέγραψε αύξηση 23,1% τον Ιούνιο, σε σύγκριση με τον ίδιο μήνα του 2024. Η άνοδος των τιμών στο ρεύμα συμπίπτει με κύμα καύσωνα, γεγονός που καθιστά ακόμη πιο δαπανηρή τη χρήση κλιματιστικών, ενώ επαναφέρει στον δημόσιο διάλογο μνήμες από την περίοδο της ενεργειακής κρίσης, η οποία, επισήμως, έχει παρέλθει.
Παράλληλα, συνεχίζεται χωρίς φρένο η κλιμάκωση των τιμών στην αγορά ενοικίων, με τα στοιχεία να αποκαλύπτουν αύξηση 11,4% τον Ιούνιο, υπερκαλύπτοντας την αύξηση των μισθών και εντείνοντας το πρόβλημα στέγασης, ιδίως στις μεγάλες αστικές περιοχές. Η ψαλίδα ανάμεσα σε διαθέσιμο εισόδημα και ενοίκιο έχει πλέον ανοίξει δραματικά, με αποτέλεσμα ένας βασικός μισθός να αρκεί – στην καλύτερη περίπτωση – για την κάλυψη μόνο του μισθώματος. Κύκλοι της αγοράς ακινήτων κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, προειδοποιώντας για το ενδεχόμενο μιας επερχόμενης «φούσκας» που θα έχει επιπτώσεις στο σύνολο της οικονομίας. Την ίδια στιγμή, η κυβερνητική πολιτική επικεντρώνεται κυρίως στον εντοπισμό αδήλωτων ενοικίων και στην αύξηση των σχετικών φορολογικών εσόδων, χωρίς να περιλαμβάνει ουσιαστικά μέτρα για την ανάσχεση των αυξήσεων.
Σε ό,τι αφορά το καλάθι των τροφίμων, η λίστα των ανατιμήσεων είναι μακρά και αποκαλυπτική: ο καφές αυξήθηκε κατά 10,8%, τα ψάρια κατά 9,7%, τα φρούτα κατά 8,1%, τα κρέατα κατά 6%, τα λαχανικά κατά 2,7%, το ψωμί και τα δημητριακά κατά 2,2%, ενώ μικρότερες αλλά υπαρκτές αυξήσεις καταγράφηκαν και σε γαλακτοκομικά και αβγά (1,1%).
Ο γενικός δείκτης πληθωρισμού επιταχύνθηκε στο 2,8% για τον Ιούνιο, έναντι 2,5% τον Μάιο και 2,3% τον Ιούνιο του προηγούμενου έτους. Ενδεικτική της διάχυσης των αυξήσεων σε ευρύτερους τομείς είναι η αύξηση των τιμών σε υπηρεσίες και προϊόντα όπως: επισκευή και συντήρηση κατοικίας (7,3%), πακέτα διακοπών (7,2%), εστίαση (7%), ασφάλιστρα υγείας (7%), ξενοδοχειακές υπηρεσίες (6,7%) και είδη ένδυσης και υπόδησης (4,9%).
Από την άλλη πλευρά, η όποια ανακούφιση στον γενικό δείκτη ήρθε κυρίως από τη σημαντική μείωση των τιμών στο ελαιόλαδο (-32,9%) και στα καύσιμα – λιπαντικά (-5,9%), σε σχέση με τον Ιούνιο του 2024.
Εν τω μεταξύ, στις 30 Ιουνίου έληξε το προσωρινό μέτρο που είχε τεθεί σε ισχύ για τον περιορισμό του περιθωρίου κέρδους σε βασικά είδη διατροφής και στα καύσιμα. Η εξέλιξη αυτή έχει προκαλέσει έντονες ανησυχίες σε φορείς της αγοράς αλλά και σε ενώσεις καταναλωτών, οι οποίοι εκτιμούν πως ανοίγει ο δρόμος για νέο κύμα ανατιμήσεων μέσα στον Ιούλιο, με απρόβλεπτες επιπτώσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Η συνεχιζόμενη πορεία της ακρίβειας, σε συνδυασμό με τη στασιμότητα των εισοδημάτων και την εξάντληση των περιοριστικών μέτρων, επαναφέρει στο προσκήνιο την ανάγκη για ένα αναθεωρημένο, συνολικό σχέδιο αντιμετώπισης του πληθωρισμού, το οποίο θα βασίζεται όχι σε προσωρινές παρεμβάσεις, αλλά σε δομικές πολιτικές αναχαίτισης των τιμών σε κρίσιμους τομείς της καθημερινότητας.
