Η στρατιωτική θητεία εισέρχεται σε νέα εποχή από την κατάταξη της Α’ ΕΣΣΟ 2026, που θα πραγματοποιηθεί από 24 έως 27 Φεβρουαρίου, εγκαινιάζοντας ένα εκτεταμένο και δομικό μοντέλο αλλαγών το οποίο, σύμφωνα με τον Υπουργό Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, συνιστά κεντρικό άξονα της «Ατζέντας 2030». Η μεταρρύθμιση εδράζεται στις σύγχρονες γεωπολιτικές εξελίξεις, στη ραγδαία τεχνολογική μετάβαση και στη διαφοροποίηση του χαρακτήρα των στρατιωτικών επιχειρήσεων, με το υπουργείο να επιδιώκει τη μετάβαση από ένα μοντέλο τυπικής εκπλήρωσης υποχρέωσης σε ένα σύστημα ουσιαστικής εκπαίδευσης, παραγωγής δεξιοτήτων και ενίσχυσης της εφεδρείας.
Οι ΕΣΣΟ περιορίζονται από έξι σε τέσσερις ετησίως, Φεβρουάριο, Μάιο, Αύγουστο και Νοέμβριο, ενώ το σύνολο των στρατευσίμων θα κατατάσσεται στον Στρατό Ξηράς. Μετατάξεις στην Πολεμική Αεροπορία και στο Πολεμικό Ναυτικό θα πραγματοποιούνται εσωτερικά και μόνο για όσους διαθέτουν εξειδικευμένα επαγγελματικά προσόντα. Η κατάταξη θα γίνεται σε 13 Κέντρα Εκπαίδευσης, με τη θητεία να παραμένει 12μηνη και να μειώνεται σε 9 μήνες για πρότακτους, πρωτόκλητους και για όσους επιλέγουν ή επιλέγονται να υπηρετήσουν σε Θράκη, νησιά Ανατολικού Αιγαίου, στην ΕΛΔΥΚ και στον Λόχο Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς.
Η εκπαίδευση οργανώνεται σε τρία διακριτά στάδια. Το πρώτο αφορά τη βασική εκπαίδευση στα κέντρα κατάταξης και περιλαμβάνει την εβδομάδα ένταξης, την ορκωμοσία και την πλήρη εκπαίδευση μαχητή με στόχο την επιχειρησιακή ετοιμότητα. Το δεύτερο στάδιο, διάρκειας τεσσάρων εβδομάδων, αφορά την ειδική εκπαίδευση σε Μονάδες Εκπαίδευσης Ειδικοτήτων, Σχολές και Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, όπου οι οπλίτες αποκτούν εξειδικευμένες γνώσεις και κάθετες δεξιότητες, ενώ συγκεκριμένες ειδικότητες όπως ιατροί, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές, φυσικοθεραπευτές, μικροβιολόγοι, οπλίτες πληροφορικής, μουσικοί και χημικοί τοποθετούνται απευθείας σε μονάδες. Το τρίτο στάδιο αφορά την επιχειρησιακή ένταξη στις μονάδες όπου θα υπηρετήσουν το υπόλοιπο της θητείας τους, με προτεραιότητα σε Μονάδες Επιχειρησιακής Ετοιμότητας.
Η βασική εκπαίδευση επεκτείνεται σε δέκα εβδομάδες με σημαντική αύξηση της πρακτικής εξάσκησης. Ενισχύεται ο αριθμός και το είδος των βολών με εισαγωγή νυχτερινής βολής, βολής πιστολίου και ρίψης εκπαιδευτικής χειροβομβίδας. Διευρύνονται τα αντικείμενα τακτικής, οι πορείες, οι ασκήσεις μικρών ομάδων και οι νυχτερινές δραστηριότητες, ενώ εφαρμόζονται συνδυαστικές ασκήσεις αυξανόμενης δυσκολίας, όπως πορείες με βολή και διανυκτέρευση στο ύπαιθρο. Παράλληλα εισάγεται εκπαίδευση σε οριζόντιες δεξιότητες, όπως πρώτες βοήθειες, πυροπροστασία και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών, με θεωρητική κατάρτιση, εκπαίδευση σε μεθόδους ανίχνευσης και αντιμετώπισης, πρακτική εξάσκηση σε εξομοιωτές και τελική δοκιμασία σε εκπαιδευτικό drone. Οι επιτυχόντες αποκτούν πιστοποιημένη δεξιότητα χειριστή και φέρουν ειδικό διακριτικό στη στολή τους.
Οι ειδικότητες αναδιαρθρώνονται ριζικά, μειώνονται από 46 κύριες σε 19 εκπαιδευτικές κατηγορίες, με κατάργηση όσων δεν ανταποκρίνονται στις σύγχρονες επιχειρησιακές ανάγκες. Παράλληλα ξεκινά πιλοτικά πρόγραμμα πιστοποιημένης εξειδίκευσης στα Κέντρα Δια Βίου Μάθησης, με αντικείμενα όπως χειριστής μηχανημάτων, ναυαγοσώστης–αυτοδύτης, οπλουργός, χειριστής drone και πρόγραμμα κυβερνοασφάλειας στη Σχολή Προγραμματιστών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών, με προοπτική επέκτασης.
Μετά την ολοκλήρωση της εκπαίδευσης, οι οπλίτες τοποθετούνται σε Μονάδες Ελιγμού, Υποστήριξης Μάχης και Διοικητικής Μέριμνας, με περίπου 70% να κατευθύνεται σε Θράκη και Ανατολικό Αιγαίο. Δικαίωμα τακτικής μετάθεσης παρέχεται μετά από έξι μήνες, με διάρκεια 12 εβδομάδων για τη 9μηνη θητεία και 26 εβδομάδων για τη 12μηνη, βάσει συστήματος μοριοδότησης που λαμβάνει υπόψη γνώσεις, δεξιότητες και εντοπιότητα.
Η μηνιαία αποζημίωση αυξάνεται στα 100 ευρώ για όσους υπηρετούν στην παραμεθόριο και στα 50 ευρώ για όσους υπηρετούν στην ενδοχώρα. Προβλέπονται επιδόματα 150 ευρώ για τέκνα πολύτεκνων οικογενειών, 150 ευρώ για έναν γονέα οπλίτη με ένα τέκνο, 200 ευρώ για δύο τέκνα με προσαύξηση 50 ευρώ για κάθε επιπλέον, καθώς και 200 ευρώ για άγαμους ορφανούς και από τους δύο γονείς. Παράλληλα αναβαθμίζεται το συσσίτιο με αύξηση της τροφοδοτικής μερίδας από 4,50 σε 6,40 ευρώ και υιοθέτηση σύγχρονου διατροφικού προτύπου που καλύπτει πλήρως τις ημερήσιες θερμιδικές ανάγκες.
Με το νέο πλαίσιο, το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας επιχειρεί συνολική αναδιάρθρωση της στρατιωτικής θητείας, προσαρμοσμένη στις απαιτήσεις του σύγχρονου επιχειρησιακού περιβάλλοντος, συνδυάζοντας ενισχυμένη επιχειρησιακή ετοιμότητα, τεχνολογική κατάρτιση και δεξιότητες με διαχρονική αξία για την κοινωνία και την αγορά εργασίας.
