Αμετάβλητο το πλαφόν στο ρωσικό πετρέλαιο

Σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδίδει το Reuters, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο να διατηρήσει αμετάβλητο το ανώτατο όριο τιμής που έχει επιβάλει η G7 στο ρωσικό αργό πετρέλαιο, κατά την προγραμματισμένη επανεξέταση του μέτρου τον ερχόμενο Ιούλιο. Η απόφαση αυτή εντάσσεται στη στρατηγική της Δύσης να περιορίσει τα έσοδα της Μόσχας, τα οποία ενισχύθηκαν σημαντικά λόγω της ανόδου των τιμών του μαύρου χρυσού, εξαιτίας της γεωπολιτικής αστάθειας στην περιοχή του Ιράν και του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.

Η πρόταση της Κομισιόν παρουσιάστηκε στους απεσταλμένους των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά τη διάρκεια συναντήσεων το προηγούμενο Σαββατοκύριακο. Το μέτρο αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά στοιχεία του 21ου πακέτου κυρώσεων που ετοιμάζεται κατά της Ρωσίας, λόγω της συνεχιζόμενης εισβολής στην Ουκρανία. Η απόφαση για διατήρηση του status quo έρχεται σε μια περίοδο που η αγορά πετρελαίου δέχεται ισχυρές πιέσεις.

Υπενθυμίζεται ότι οι χώρες της G7, με εξαίρεση τις Ηνωμένες Πολιτείες, είχαν συμφωνήσει πέρυσι σε ένα δυναμικό σύστημα ανώτατου ορίου τιμής, με στόχο την αποτελεσματικότερη πίεση στη ρωσική οικονομία. Το αρχικό όριο των 60 δολαρίων το βαρέλι μειώθηκε διαδοχικά στα 47,60 δολάρια και στη συνέχεια, τον Ιανουάριο, αναθεωρήθηκε περαιτέρω στα 44,10 δολάρια. Ο μηχανισμός, ο οποίος τέθηκε σε εφαρμογή στα τέλη του 2022, αποσκοπεί στον περιορισμό των εσόδων της Ρωσίας από τις εξαγωγές υδρογονανθράκων, αποφεύγοντας παράλληλα μια απότομη και αποσταθεροποιητική αύξηση των διεθνών τιμών.

Βάσει του συγκεκριμένου μηχανισμού, τρίτες χώρες έχουν τη δυνατότητα να αγοράζουν ρωσικό πετρέλαιο έως το προκαθορισμένο όριο, εφόσον χρησιμοποιούν δυτικές υπηρεσίες μεταφοράς και ασφάλισης. Παρά την ύπαρξη του πλαφόν, εκτιμάται ότι περίπου το 30% των θαλάσσιων εξαγωγών ρωσικού πετρελαίου εξακολουθεί να διακινείται μέσω αυτού του καναλιού, ενώ το υπόλοιπο μεγάλο μέρος μεταφέρεται μέσω του λεγόμενου "σκιώδους στόλου" δεξαμενόπλοιων, που δρα εκτός του δυτικού ελέγχου.

Οι δυτικές δυνάμεις επιθυμούν να διατηρήσουν αμείωτη την πίεση στο Κρεμλίνο, ωστόσο η Μόσχα φαίνεται να έχει εξασφαλίσει μια δημοσιονομική ανάσα μετά το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η συγκεκριμένη κρίσιμη θαλάσσια δίοδος, που βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο, διαδραμάτιζε κομβικό ρόλο στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας, καθώς αντιπροσώπευε περίπου το ένα πέμπτο των συνολικών ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου πριν από την έναρξη των εχθροπραξιών στις 28 Φεβρουαρίου.

Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενδέχεται να προτείνει μια σημαντική τροποποίηση: οποιαδήποτε μελλοντική αναθεώρηση του ανώτατου ορίου τιμής να μην μπορεί να υπερβαίνει τα 60 δολάρια το βαρέλι, ανεξάρτητα από τις τρέχουσες μέσες τιμές της αγοράς. Η πρόταση αυτή, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, αποσκοπεί στη θωράκιση του μηχανισμού έναντι των προοπτικών για διατηρούμενες υψηλές τιμές του πετρελαίου κατά τη διάρκεια του έτους.

Το συγκεκριμένο μέτρο εκλαμβάνεται ως ένας συμβιβασμός, απέναντι στην πιο ριζοσπαστική πρόταση για πλήρη απαγόρευση παροχής θαλάσσιων υπηρεσιών στο ρωσικό πετρέλαιο. Μια τέτοια εξέλιξη θα κατέλυε ουσιαστικά το σύστημα του price cap. Οι χώρες της ΕΕ είχαν ήδη εγκρίνει τη νομική βάση για μια τέτοια απαγόρευση στο προηγούμενο πακέτο κυρώσεων, ωστόσο η τελική απόφαση για την εφαρμογή της παραμένει σε εκκρεμότητα, καθώς απαιτείται περαιτέρω συντονισμός με την G7.