Ανακουφιστική φροντίδα: Νέο σχέδιο για το ΕΣΥ

Σε εφαρμογή τίθεται για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Ανακουφιστική Φροντίδα για την περίοδο 2025-2030, με το υπουργείο Υγείας να επιχειρεί τη θεσμική ένταξη των σχετικών υπηρεσιών στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Όπως αναφέρει σε συνέντευξή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο υφυπουργός Υγείας Μάριος Θεμιστοκλέους, η ανακουφιστική φροντίδα αποκτά πλέον οργανωμένη θέση στο ΕΣΥ, με στόχο την ισότιμη πρόσβαση των πολιτών, τη δημιουργία νέων δομών σε νοσοκομεία και κοινότητες, καθώς και την ενίσχυση της κατ’ οίκον φροντίδας.

Ο υφυπουργός υπογραμμίζει ότι η χώρα περνά από μια περίοδο αποσπασματικών παρεμβάσεων σε ένα θεσμοθετημένο πλαίσιο με κανόνες, προδιαγραφές και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. «Η χώρα αποκτά για πρώτη φορά στρατηγική, κανόνες και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα», σημειώνει χαρακτηριστικά.

Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται η δημιουργία της πρώτης πλήρως αυτόνομης δημόσιας δομής ανακουφιστικής φροντίδας στην Αττική, ενώ προωθείται και η ανάπτυξη νέων εξειδικευμένων μονάδων στη Θεσσαλονίκη.

Σύμφωνα με τον κ. Θεμιστοκλέους, ο πυρήνας της μεταρρύθμισης είναι η διαμόρφωση ενός πιο ανθρώπινου συστήματος υγείας, ικανού να προσφέρει ανακούφιση από τον πόνο, αξιοπρέπεια, ψυχολογική στήριξη και ολιστική φροντίδα στους ασθενείς και στις οικογένειές τους.

Η ανακουφιστική φροντίδα ως ζήτημα αξιοπρέπειας

Ο υφυπουργός Υγείας επισημαίνει ότι η ανακουφιστική φροντίδα υπερβαίνει την έννοια μιας ακόμη υπηρεσίας υγείας. Τη χαρακτηρίζει θεσμική υποχρέωση μιας οργανωμένης πολιτείας απέναντι στον άνθρωπο που βρίσκεται σε κρίσιμη φάση της ζωής του.

«Η Ανακουφιστική Φροντίδα δεν είναι μια ακόμη υπηρεσία υγείας. Είναι κυρίως ένα χρέος διασφάλισης της ατομικής αξιοπρέπειας για κάθε οργανωμένη πολιτεία. Δεν είναι μόνο μια αυτονόητη παροχή. Αλλά, μια πολιτική ενσυναίσθησης και σεβασμού προς τον συμπολίτη μας που την έχει ανάγκη», αναφέρει.

Όπως εξηγεί, μέχρι σήμερα η ανάπτυξη της ανακουφιστικής φροντίδας στη χώρα στηρίχθηκε σε μεγάλο βαθμό στις προσπάθειες επιστημονικών φορέων, επαγγελματιών υγείας και οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών. Έλειπε, όμως, ένα ενιαίο εθνικό πλαίσιο που θα όριζε με σαφήνεια τις δομές, τις υπηρεσίες, τις διαδικασίες και τον τρόπο λειτουργίας.

Τα προηγούμενα χρόνια θεσμοθετήθηκε το Ολοκληρωμένο Σύστημα Παροχής Ανακουφιστικής Φροντίδας, ενώ στη συνέχεια συγκροτήθηκε η Εθνική Επιτροπή για την Ανάπτυξη της Ανακουφιστικής Φροντίδας. Πλέον, όπως τονίζει ο κ. Θεμιστοκλέους, υπάρχει εγκεκριμένο Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την περίοδο 2025-2030.

Το σχέδιο αυτό λειτουργεί ως οδικός χάρτης για την παροχή ολοκληρωμένης υποστήριξης από τη στιγμή της διάγνωσης μέχρι το τέλος της ζωής, καθώς και κατά την περίοδο του πένθους για τις οικογένειες.

Παράλληλα, έχει καταρτιστεί σχεδιασμός για τις δομές, τις υπηρεσίες, την εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας και τη χρηματοδότηση. Έχει επίσης αποσταλεί το Προεδρικό Διάταγμα που καθορίζει τις προδιαγραφές ίδρυσης και λειτουργίας των μονάδων ανακουφιστικής φροντίδας.

«Με απλά λόγια, η χώρα αποκτά για πρώτη φορά στρατηγική, κανόνες και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα. Δεν μιλάμε πλέον για μια θεωρητική συζήτηση αλλά για μια οργανωμένη μεταρρύθμιση που υλοποιείται», τονίζει ο υφυπουργός.

Βασική επιδίωξη της επόμενης πενταετίας είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, να μη μένει κανένας πολίτης μόνος και αβοήθητος σε μια δύσκολη στιγμή. «Δεν θέλουμε κανένας πολίτης να νιώθει αβοήθητος την κρίσιμη στιγμή. Στη θέση της απόγνωσης, στον ανθρώπινο πόνο, απαντάμε με το “μαζί” και με ένα οργανωμένο σχέδιο», αναφέρει.

Νέες δομές, κατ’ οίκον φροντίδα και εκπαίδευση προσωπικού

Ο σχεδιασμός προβλέπει την πλήρη ένταξη της ανακουφιστικής φροντίδας στο ΕΣΥ, ώστε οι υπηρεσίες να είναι διαθέσιμες σε κάθε πολίτη που τις χρειάζεται, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας ή την οικονομική του κατάσταση.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην ανάπτυξη ενός πολυεπίπεδου δικτύου υπηρεσιών, το οποίο θα λειτουργεί στα νοσοκομεία, στην κοινότητα και, όπου είναι εφικτό, στο σπίτι του ασθενούς. Η ενίσχυση της κατ’ οίκον φροντίδας αποτελεί βασικό άξονα, καθώς η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι πολλοί ασθενείς επιθυμούν να παραμένουν στο οικείο περιβάλλον τους, κοντά στους δικούς τους ανθρώπους.

Ο κ. Θεμιστοκλέους ξεκαθαρίζει ότι η ανακουφιστική φροντίδα αφορά ευρύτερο φάσμα ασθενών και δεν περιορίζεται στους ογκολογικούς ασθενείς. Απευθύνεται σε όσους ζουν με σοβαρές, χρόνιες ή απειλητικές για τη ζωή παθήσεις, καθώς και σε παιδιά, ηλικιωμένους και οικογένειες που χρειάζονται υποστήριξη.

Η μεταρρύθμιση, σύμφωνα με τον υφυπουργό, έχει ήδη περάσει σε φάση υλοποίησης. Σε εξέλιξη βρίσκονται οι ρυθμίσεις για τη λειτουργία των δομών ανακουφιστικής φροντίδας, τον καθορισμό των κριτηρίων εισαγωγής ασθενών και τη δημιουργία μητρώου ασθενών.

Στην Αττική σχεδιάζεται η πρώτη αυτόνομη δημόσια δομή ανακουφιστικής φροντίδας, η οποία αναμένεται να ανακοινωθεί το επόμενο διάστημα και να λειτουργήσει με βάση διεθνή πρότυπα. Στη Θεσσαλονίκη προβλέπεται η δημιουργία 25 κλινών στο Θεαγένειο Νοσοκομείο και τεσσάρων παιδιατρικών κλινών στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης.

Κρίσιμη διάσταση του σχεδίου αποτελεί η εκπαίδευση των επαγγελματιών υγείας. Ο κ. Θεμιστοκλέους αναφέρει ότι έχουν ήδη εγκριθεί οι βασικές κατευθύνσεις του προγράμματος επιμόρφωσης και προχωρά η διαμόρφωση πλαισίου πιστοποίησης και εξειδίκευσης.

«Για να πετύχει η μεταρρύθμιση χρειάζονται δομές, αλλά κυρίως άνθρωποι με γνώση και εξειδικευμένες δεξιότητες», σημειώνει, υπογραμμίζοντας ότι η επιτυχία του σχεδίου θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το ανθρώπινο δυναμικό που θα το υπηρετήσει.

Αναφερόμενος στον ρόλο της ανακουφιστικής φροντίδας σε ένα σύγχρονο σύστημα υγείας, ο υφυπουργός τονίζει ότι στο κέντρο κάθε πολιτικής πρέπει να βρίσκεται ο άνθρωπος. «Η υγεία δεν εξαντλείται στην αντιμετώπιση μιας νόσου. Υγεία είναι, πάνω από όλα, η πρόληψη, η ανακούφιση από τον πόνο, η ψυχολογική υποστήριξη, η παροχή βοήθειας από την πολιτεία σε μια δύσκολη στιγμή», αναφέρει.

Κατά τον κ. Θεμιστοκλέους, ένα σύγχρονο Εθνικό Σύστημα Υγείας οφείλει να διασφαλίζει καθολική πρόσβαση, αξιοπρεπή φροντίδα και ουσιαστική στήριξη, πέρα από τη θεραπευτική αντιμετώπιση μιας ασθένειας.

«Η ανακουφιστική φροντίδα είναι ίσως η πιο ανθρώπινη έκφραση του ΕΣΥ που χτίζουμε. Ενός ΕΣΥ που δεν μετρά μόνο χρόνια ζωής, αλλά φροντίζει και για την ποιότητα αυτών των χρόνων. Ενός ΕΣΥ που αντιμετωπίζει όλους τους πολίτες με σεβασμό, ισότητα και αξιοπρέπεια. Γιατί τελικά η υγεία δεν είναι μόνο θεραπεία. Είναι και φροντίδα. Είναι μια πολιτική ενσυναίσθησης, ένα χρέος διασφάλισης της ατομικής αξιοπρέπειας, και η φροντίδα αυτή είναι δικαίωμα για όλους», καταλήγει.