Αναπλήρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου

Οι κυβερνήσεις παγκοσμίως προγραμματίζουν την αγορά εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου έως το 2028, με στόχο την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων έκτακτης ανάγκης. Τα αποθέματα αυτά μειώθηκαν σημαντικά λόγω των μαζικών αποδεσμεύσεων που πραγματοποιήθηκαν για να καλυφθεί το κενό στην παγκόσμια προσφορά, το οποίο προκλήθηκε από τον αμερικανοϊσραηλινό πόλεμο κατά του Ιράν. Αυτή η εξέλιξη, σύμφωνα με αναλυτές και κυβερνητικούς αξιωματούχους, αναμένεται να ενισχύσει τη ζήτηση για αργό πετρέλαιο, απορροφώντας μέρος του αναμενόμενου παγκόσμιου πλεονάσματος προσφοράς που θα προκύψει από την απόφαση του OPEC+ να αυξήσει την παραγωγή.

Οι επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης

Οι κυβερνήσεις άντλησαν σημαντικές ποσότητες από τα στρατηγικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης, καθώς οι διαταραχές στην προσφορά που συνδέονταν με τη σύγκρουση αφαίρεσαν περίπου 1,5 δισεκατομμύριο βαρέλια από τα παγκόσμια αποθέματα φέτος. Οι υπολογισμοί αυτοί βασίζονται σε στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), του OPEC και του Υπουργείου Ενέργειας των ΗΠΑ. Ο IEA συντόνισε τη μεγαλύτερη στην ιστορία αποδέσμευση 400 εκατομμυρίων βαρελιών, μετά τις διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ που εκτόξευσαν τις τιμές του αργού. Το Brent ξεπέρασε τα 126 δολάρια το βαρέλι στα τέλη Απριλίου, ενώ το αμερικανικό αργό πλησίασε τα 120 δολάρια στις αρχές Μαρτίου.

Η αναπλήρωση αυτών των αποθεμάτων θα μπορούσε να προσθέσει ζήτηση έως και 664.000 βαρελιών ημερησίως έως το τρίτο τρίμηνο του 2027, σύμφωνα με την εταιρεία ανάλυσης εμπορευμάτων Kpler. Αυτή η κίνηση θα συμβάλει στην απορρόφηση μέρους της πλεονάζουσας προσφοράς που αναμένεται την επόμενη χρονιά, καθώς ο OPEC+ συνεχίζει να αίρει σταδιακά τις περικοπές στην παραγωγή, περιορίζοντας έτσι την πτώση των τιμών. Ο Κρίστοφερ Χέινς, επικεφαλής του τομέα πετρελαίου στη συμβουλευτική εταιρεία Energy Aspects, δήλωσε ότι η αναπλήρωση του Στρατηγικού Αποθέματος Πετρελαίου (SPR) θα οδηγήσει σε υψηλότερο κατώτατο όριο τιμών το 2027. Η Μισέλ Μπρούχαρντ, επικεφαλής πολιτικής και γεωπολιτικού κινδύνου στην Kpler, ανέφερε ότι η επαναπλήρωση των αποθεμάτων θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετη ζήτηση 506.000 βαρελιών αργού ημερησίως κατά το δ' τρίμηνο του 2026, η οποία θα αυξηθεί ακόμη περισσότερο το επόμενο έτος.

Ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών

Οι ΗΠΑ, οι οποίες αποδέσμευσαν 172 εκατομμύρια βαρέλια στο πλαίσιο του προγράμματος του IEA, αναμένεται να αρχίσουν να παραλαμβάνουν πετρέλαιο αργότερα μέσα στη χρονιά. Αυτό θα γίνει βάσει συμφωνιών ανταλλαγής που υποχρεώνουν τις εταιρείες να επιστρέψουν τα δανεισμένα βαρέλια μαζί με επιπλέον ποσότητες ως "πριμ". Τα στρατηγικά αποθέματα των ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 6,2 εκατομμύρια βαρέλια, στα 319,5 εκατομμύρια, την εβδομάδα που έληξε στις 3 Ιουλίου, στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Απρίλιο του 1983. Η αμερικανική κυβέρνηση αναμένει να παραλάβει κατά μέσο όρο 1,28 βαρέλια για κάθε βαρέλι που αποδεσμεύτηκε στο πλαίσιο των συμφωνιών ανταλλαγής, όπως δήλωσε ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Κρις Ράιτ. Οι επιστροφές αυτές θα συμβάλουν στην αύξηση των αποθεμάτων του SPR πάνω από τα 400 εκατομμύρια βαρέλια, με την Ουάσιγκτον να εξετάζει τρόπους για να αυξήσει τα αποθέματα πέραν των 500 εκατομμυρίων βαρελιών.

Οι ΗΠΑ ενδέχεται να αναπληρώσουν τα αποθέματά τους νωρίτερα από άλλες χώρες, επειδή οι συμφωνίες ανταλλαγής επιτρέπουν την επιστροφή των αποθεμάτων στα προπολεμικά επίπεδα χωρίς πρόσθετες κρατικές δαπάνες. Για τα υπόλοιπα μέλη του IEA, η εικόνα μετατίθεται περισσότερο προς το 2027 και εξαρτάται από διακριτικές πολιτικές αποφάσεις, όπως ανέφερε ο Ναβίν Ντας, ανώτερος αναλυτής πετρελαίου στην Kpler. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι χώρες όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα θα αναπληρώσουν τα αποθέματά τους πιο σταδιακά, με τις σχετικές προσπάθειες να εξαρτώνται πιθανότατα από τις τιμές του πετρελαίου και τις αποφάσεις των κυβερνήσεων για τις δημόσιες δαπάνες.

Η Ασία και η ενεργειακή ασφάλεια

Οι χαμηλότερες τιμές του πετρελαίου θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν την Κίνα να αυξήσει τα αποθέματά της, δημιουργώντας μια ακόμη πηγή ζήτησης, παράλληλα με την αναπλήρωση των στρατηγικών αποθεμάτων από τις χώρες-μέλη του IEA. Ιστορικά, όταν οι τιμές του Brent βρίσκονται κάτω από τον κινητό μέσο όρο των τελευταίων 12 μηνών, η Κίνα αρχίζει να αγοράζει πετρέλαιο και να γεμίζει το Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου της (SPR). Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Brent πρώτου μήνα διαπραγματεύονταν γύρω στα 78 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη, ελαφρώς υψηλότερα από τον κινητό μέσο όρο των τελευταίων 12 μηνών, ο οποίος διαμορφώνεται περίπου στα 76,59 δολάρια το βαρέλι.

Πέρα από την αναπλήρωση των ποσοτήτων που αποδεσμεύτηκαν κατά τη διάρκεια της κρίσης, αρκετές χώρες της Ασίας — οι οποίες εξαρτώνται από τις προμήθειες πετρελαίου από τον Κόλπο — επεκτείνουν τη χωρητικότητα των αποθηκευτικών τους εγκαταστάσεων, προκειμένου να ενισχύσουν την ενεργειακή τους ασφάλεια μετά το ενεργειακό σοκ στη Μέση Ανατολή. Η Κίνα κατασκευάζει 11 νέες εγκαταστάσεις στρατηγικής αποθήκευσης πετρελαίου, ενώ η Ινδία σχεδιάζει να υπερδιπλασιάσει τη χωρητικότητα των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου μέσω έργων επέκτασης στις περιοχές Παντούρ και Τσαντικχόλ. Παράλληλα, οι Φιλιππίνες αναπτύσσουν εθνικό σύστημα στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου με τη στήριξη της Ιαπωνίας.