Αναβολή στη σύνοδο της Ελβετίας

Στον «πάγο» μπαίνουν, πριν ακόμη αρχίσουν, οι κρίσιμες συνομιλίες στην Ελβετία για τη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν και τον τερματισμό του πολέμου. Το προγραμματισμένο διπλωματικό ραντεβού στο Μπούργκενστοκ δεν θα πραγματοποιηθεί σήμερα, όπως ανακοίνωσε το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών, επιβεβαιώνοντας ότι η ειρηνευτική διαδικασία περνά ήδη την πρώτη σοβαρή δοκιμασία της.

Η ματαίωση της συνάντησης έρχεται μετά την ακύρωση του ταξιδιού του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος επρόκειτο να μεταβεί στην Ελβετία για επαφές με Ιρανούς διαπραγματευτές. Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση ελήφθη τη στιγμή που το επιτελείο του αντιπροέδρου των ΗΠΑ βρισκόταν ήδη στην αεροπορική βάση, έτοιμο να αναχωρήσει για τη σύνοδο στο Μπούργκενστοκ.

Ο Λευκός Οίκος επιχείρησε να χαμηλώσει τους τόνους, αναφέροντας ότι τα σχέδια για τις επικείμενες τεχνικές συνομιλίες δεν έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί. Την ίδια ώρα, διαβεβαίωσε ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία παραμένει έτοιμη να αναχωρήσει με την πρώτη ευκαιρία, αναγνωρίζοντας πως οι λεπτομέρειες της διαδικασίας υπήρξαν εξαρχής σύνθετες και απρόβλεπτες.

Από την αμερικανική προεδρία διευκρινίστηκε επίσης ότι, στην παρούσα φάση, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ δεν θα ταξιδέψει, χωρίς να δοθεί νέο χρονοδιάγραμμα για πιθανή μετάβασή του στην Ελβετία. Η απουσία συγκεκριμένης ημερομηνίας εντείνει την αβεβαιότητα γύρω από το πότε και υπό ποιους όρους θα ξεκινήσει η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.

Η περίοδος των 60 ημερών και τα Στενά του Ορμούζ

Η αναβολή των συνομιλιών καταγράφεται σε ιδιαίτερα κρίσιμο χρονικό σημείο για την εφαρμογή της συμφωνίας ΗΠΑ - Ιράν. Το πλαίσιο προβλέπει την έναρξη τεχνικών διαπραγματεύσεων για ζητήματα που συνδέονται με τον έλεγχο και τη λειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας οδού στρατηγικής σημασίας για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.

Ο Τζέι Ντι Βανς είχε δηλώσει νωρίτερα ότι η περίοδος των 60 ημερών ξεκίνησε επισήμως, στο πλαίσιο της ενεργοποίησης της συμφωνίας. Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης της διαδικασίας, εφόσον υπάρξει ουσιαστική πρόοδος ανάμεσα στις δύο πλευρές.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος είχε επισημάνει ότι τα Στενά του Ορμούζ πρέπει να παραμείνουν ελεύθερα και απρόσκοπτα για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, τονίζοντας ότι οι τελικές συνομιλίες θα καθορίσουν τους όρους εφαρμογής της συμφωνίας. Η συγκεκριμένη αναφορά δείχνει το βάρος που αποδίδει η Ουάσιγκτον στην αποκατάσταση της κανονικότητας σε ένα σημείο που επηρεάζει άμεσα τις αγορές ενέργειας.

Αυστηρό μήνυμα Βανς προς το Ισραήλ

Την ίδια ώρα, ο Τζέι Ντι Βανς έστειλε σαφές μήνυμα προς το Ισραήλ, καλώντας το να σεβαστεί την ειρηνευτική διαδικασία. Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος έκανε λόγο για απαράδεκτες απώλειες αμάχων στη Βηρυτό, αφήνοντας αιχμές για ενέργειες που, κατά την αμερικανική πλευρά, μπορούν να υπονομεύσουν τη διπλωματική προσπάθεια.

Ο Βανς ανέφερε ότι ο πρόεδρος έχει απογοητευτεί επανειλημμένα από περιστατικά που σημειώνονται ενώ οι πλευρές βρίσκονται κοντά σε σημαντική εξέλιξη για τη συμφωνία. Ειδική αναφορά έκανε σε μεγάλη έκρηξη σε κέντρο αμάχων στη Βηρυτό, όπου, όπως είπε, έχασαν τη ζωή τους άνθρωποι που δεν είχαν καμία σχέση με τη Χεζμπολάχ. Χαρακτήρισε τέτοιες απώλειες απαράδεκτες.

Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος υπενθύμισε επίσης στο Ισραήλ την έκταση της αμερικανικής στήριξης. Όπως σημείωσε, τους τελευταίους τρεις μήνες τα δύο τρίτα των αμυντικών όπλων που προστάτευσαν τη χώρα κατασκευάστηκαν από αμερικανικά χέρια και πληρώθηκαν από τους Αμερικανούς φορολογούμενους.

Με ιδιαίτερα έντονο ύφος, ο Βανς υπογράμμισε ότι το πρόβλημα του Ισραήλ δεν είναι ο Ντόναλντ Τραμπ και κάλεσε όσους θεωρούν τον Αμερικανό πρόεδρο βασικό τους πρόβλημα να αντιληφθούν την πραγματικότητα. Πρόσθεσε ότι ο ίδιος δεν θα στρεφόταν εναντίον του μοναδικού ισχυρού συμμάχου που έχει απομείνει στη χώρα του.

Η αναβολή της συνάντησης στην Ελβετία και το αυστηρό μήνυμα της Ουάσιγκτον προς το Ισραήλ δείχνουν ότι η συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν βρίσκεται σε εξαιρετικά εύθραυστη φάση. Η διπλωματική διαδικασία έχει ενεργοποιηθεί τυπικά, όμως η εφαρμογή της θα εξαρτηθεί από τη στάση όλων των εμπλεκόμενων πλευρών, τις εξελίξεις στα μέτωπα της περιοχής και την ικανότητα των ΗΠΑ να συγκρατήσουν τους συμμάχους τους σε μια γραμμή αποκλιμάκωσης.