Δεν διαφαίνεται κανένας παράγοντας που θα μπορούσε να ανακόψει την έξαρση των περιστατικών σκληρής βίας μεταξύ ανηλίκων, ενώ παραμένει άγνωστο μέχρι πού μπορεί να φτάσει αυτή η κλιμάκωση. Την εκτίμηση αυτή διατυπώνει ο επίκουρος καθηγητής Ψυχιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Γιώργος Φλώρος, επισημαίνοντας ότι το φαινόμενο εντείνεται καθώς απουσιάζει κάθε ουσιαστική αποτρεπτική λειτουργία.
Όπως σημειώνει, ούτε η κοινωνία παρεμβαίνει αποτελεσματικά με νουθεσίες, ούτε οι ποινές λειτουργούν αποθαρρυντικά, καθώς για τους ανήλικους ο κίνδυνος συχνά μετατρέπεται σε στοιχείο διέγερσης και πρόκλησης. Κατά τον ίδιο, η βασική αιτία της αύξησης των περιστατικών ακραίας βίας και της αποσύνδεσης των νέων από την αξία της ανθρώπινης ζωής είναι ο εθισμός στη βία μέσω της εικόνας.
Η καθημερινή έκθεση σε σκληρά στιγμιότυπα, ακόμη και μέσα από δελτία ειδήσεων χωρίς φίλτρα, αλλά και η αδιάκοπη ροή βίαιου περιεχομένου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον κανονικοποίησης της αγριότητας. Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα βίαια «trends» πλατφορμών όπως το TikTok, όπου νέοι –αγόρια και κορίτσια– προβαίνουν σε επιθέσεις για επίδειξη ισχύος και «ανδρισμού». Σε αντίθεση με το παρελθόν, όπου μια σύγκρουση σταματούσε με τη νίκη του ενός, σήμερα το ζητούμενο είναι η καταγραφή και η διαδικτυακή διάδοση του περιστατικού, με τη βιαιότητα να λειτουργεί ως μέσο προβολής. Η παρορμητικότητα των ανηλίκων, την οποία αδυνατούν να ελέγξουν, οδηγεί σε επιθέσεις χωρίς επίγνωση των ενδεχόμενων μοιραίων συνεπειών.
Παράλληλα, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η αποδυνάμωση των συνεκτικών δεσμών στην οικογένεια, στο σχολείο και ευρύτερα στην κοινωνία. Σε μονογονεϊκά σχήματα, αλλά και σε οικογένειες με δύο εργαζόμενους γονείς, ο περιορισμένος χρόνος εποπτείας αφήνει μεγάλα κενά, ενώ και το σχολικό περιβάλλον αδυνατεί πλέον να λειτουργήσει ως σταθερός κοινωνικός πυρήνας. Η απουσία ενεργής παρουσίας και καθοδήγησης ευνοεί την εκδήλωση βίαιων συμπεριφορών.
Στην ίδια κατεύθυνση συμβάλλει και το αυξανόμενο χάσμα των γενεών, καθώς οι παππούδες, λόγω ηλικίας, δεν μπορούν πια να στηρίξουν ενεργά τη φροντίδα και την ανατροφή των παιδιών, όπως συνέβαινε στο παρελθόν. Η ανάθεση της φύλαξης σε τρίτους, χωρίς ουσιαστική παιδαγωγική εμπλοκή, αφήνει τους ανήλικους χωρίς σταθερά πρότυπα και αξιακή καθοδήγηση.
Ο κ. Φλώρος κάνει λόγο για ευρύτερη πολιτισμική παλινδρόμηση, με φαινόμενα που παραπέμπουν σε κοινωνίες χαμηλού πολιτισμικού επιπέδου. Συμπεριφορές που συνδέονται με την προσβολή της τιμής και την ανάγκη «αποκατάστασης» μέσω βίας, οι οποίες είχαν σχεδόν εκλείψει μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, επανεμφανίζονται σήμερα στον μικρόκοσμο των παιδιών. Η εικόνα και η κοινωνική αποδοχή αποκτούν υπερβολική σημασία, με αποτέλεσμα οι λεγόμενες πολιτισμένες κοινωνίες να δείχνουν σημάδια επικίνδυνης οπισθοδρόμησης.
