Ανησυχία για Φάρατζ και συνταγματικές αναταράξεις

Στο Ηνωμένο Βασίλειο, η άνοδος του δεξιού εθνικιστικού και λαϊκιστικού κόμματος Reform UK, υπό την ηγεσία του Νάιτζελ Φάρατζ, προκαλεί έντονη πολιτική ανησυχία σε Ιρλανδία, Βόρεια Ιρλανδία, Σκωτία και Ουαλία. Πολιτικοί αναλυτές και στελέχη από όλες τις περιοχές εξετάζουν το ενδεχόμενο βαθιών συνταγματικών αναταράξεων, σε περίπτωση που το κόμμα ενισχυθεί ή ακόμα και κερδίσει τις επόμενες εκλογές.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας Guardian, στελέχη τόσο από τα ενωτικά όσο και από τα εθνικιστικά στρατόπεδα προετοιμάζονται για σενάρια όπου ο Φάρατζ είτε θα αναλάβει την πρωθυπουργία είτε θα ηγηθεί μιας ισχυρής αξιωματικής αντιπολίτευσης. Η προοπτική αυτή έχει πυροδοτήσει συζητήσεις για το μέλλον του ενιαίου κράτους, με επίκεντρο την πιθανότητα επιτάχυνσης των διαδικασιών για δημοψήφισμα ενοποίησης της Ιρλανδίας.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Ουαλίας, Μαρκ Ντρέικφορντ, προειδοποίησε ότι μια πολιτική αλλαγή στο Λονδίνο ενδέχεται να μην αφήσει περιθώρια για ομαλή και συντεταγμένη συζήτηση γύρω από το μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου. Η ενίσχυση του Reform UK, σύμφωνα με τον ίδιο, θα μπορούσε να οδηγήσει σε απότομες εξελίξεις, χωρίς τον απαραίτητο χρόνο για διαβουλεύσεις.

Στην Ιρλανδία, κυβερνητικά στελέχη εκτιμούν ότι η χώρα πρέπει να προετοιμαστεί για το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος ένωσης με τη Βόρεια Ιρλανδία, αντί να περιμένει παθητικά τις εξελίξεις. Ο υπουργός Δικαιοσύνης, Τζιμ Ο'Κάλαχαν, τόνισε ότι η πορεία προς μια ενδεχόμενη ενοποίηση μπορεί να μην είναι ούτε προβλέψιμη ούτε ομαλή, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για στρατηγικό σχεδιασμό.

Στελέχη του ιρλανδικού εθνικιστικού κόμματος Σιν Φέιν εκφράζουν ανησυχία ότι μια κυβέρνηση Reform UK θα μπορούσε να επιταχύνει τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος στη Βόρεια Ιρλανδία. Παράλληλα, αναφέρεται ότι το ετήσιο δημοσιονομικό βάρος της περιοχής, το οποίο ανέρχεται έως και 20 δισ. λίρες, ενδέχεται να χρησιμοποιηθεί ως πολιτικό εργαλείο για να επηρεάσει τις εξελίξεις.

Στην Ουαλία και τη Σκωτία, η ανησυχία επικεντρώνεται στην πιθανή ενίσχυση των αποσχιστικών τάσεων. Ο Μαρκ Ντρέικφορντ ανέφερε ότι ο αυξανόμενος αγγλικός εθνικισμός, που εκπροσωπείται από τον Φάρατζ, μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για τα κινήματα ανεξαρτησίας στις υπόλοιπες περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό πολιτικό κοκτέιλ.

Η επικεφαλής του Σοσιαλδημοκρατικού Εργατικού Κόμματος (SDLP) της Ιρλανδίας, Κλερ Χάνα, δήλωσε ότι το ενδεχόμενο ανόδου του Φάρατζ στην εξουσία δεν μπορεί πλέον να θεωρείται παροδικό φαινόμενο. Απαιτείται, όπως είπε, συστηματική προετοιμασία για κάθε πιθανό πολιτικό σενάριο, καθώς η επιρροή του κόμματος αυξάνεται σταθερά.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Ιρλανδίας, Λίο Βαράντκαρ, εκτίμησε ότι ακόμα και αν μια κυβέρνηση Reform UK δεν θεωρείται άμεσα πιθανή, η ίδια η προοπτική της θα μπορούσε να λειτουργήσει ως επιταχυντής εξελίξεων γύρω από το ιρλανδικό ζήτημα. Η πολιτική αβεβαιότητα, σύμφωνα με τον ίδιο, μπορεί να οδηγήσει σε κινήσεις που υπό άλλες συνθήκες θα ήταν αδιανόητες.

Ο Νάιτζελ Φάρατζ έχει ήδη δηλώσει ότι επιδιώκει την αποχώρηση από την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, καθώς και την επαναδιαπραγμάτευση της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής, η οποία έφερε την ειρήνη μεταξύ καθολικών και προτεσταντών στη Βόρεια Ιρλανδία. Οι πολιτικές αυτές, που εντάσσονται στο πλαίσιο ελέγχου της παράτυπης μετανάστευσης, απειλούν να ανατρέψουν τις υπάρχουσες ισορροπίες και να πυροδοτήσουν νέες εντάσεις.