Ανησυχία στο Ισραήλ για τα F-35 στην Τουρκία

Έντονος προβληματισμός επικρατεί στο Ισραήλ αναφορικά με την πιθανότητα πώλησης των αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών πέμπτης γενιάς F-35 στην Τουρκία. Το ζήτημα ήρθε στην επιφάνεια με αφορμή τη δήλωση του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος άφησε να εννοηθεί ότι η Άγκυρα θα λάβει ένα σημαντικό "δώρο" κατά τη διάρκεια της επικείμενης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα. Παρά το γεγονός ότι η ισραηλινή κυβέρνηση, υπό τον Μπενιαμίν Νετανιάχου, δεν έχει προβεί σε επίσημο σχολιασμό, τα τοπικά μέσα ενημέρωσης έχουν ξεκινήσει μια ενδελεχή ανάλυση των πιθανών επιπτώσεων.

Το διακύβευμα της τεχνολογίας αιχμής

Το κεντρικό ερώτημα που απασχολεί τα ισραηλινά δημοσιεύματα είναι κατά πόσο ο Τραμπ θα καταφέρει να κάμψει τις αντιστάσεις του Κογκρέσου, το οποίο μέχρι στιγμής τηρεί αρνητική στάση απέναντι σε μια τέτοια προοπτική. Σε περίπτωση που η συμφωνία προχωρήσει, η ισραηλινή πλευρά εκφράζει σοβαρές ανησυχίες για ένα κρίσιμο τεχνικό ζήτημα. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται σε εκτενές ρεπορτάζ της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Makor Rishon, η Τουρκία θα αποκτήσει πρόσβαση στα υψηλής τεχνολογίας εξαρτήματα του συστήματος πλοήγησης των F-35, τα οποία κατασκευάζονται από την ισραηλινή εταιρεία ELBIT. Αυτή η εξέλιξη είναι κάτι που το Ισραήλ επιθυμεί διακαώς να αποφύγει, καθώς θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο το τεχνολογικό του πλεονέκτημα.

Πολιτικές εντάσεις και στρατηγικές ισορροπίες

Οι ισραηλινές επιφυλάξεις δεν περιορίζονται μόνο σε τεχνικά ζητήματα, αλλά έχουν και μια βαθιά πολιτική διάσταση. Ενδεικτική της τεταμένης ατμόσφαιρας είναι η πρόσφατη συνέντευξη του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, στο δίκτυο CNN Turk, όπου χαρακτήρισε το Ισραήλ "βάρος για την ανθρωπότητα". Η δήλωση αυτή προκάλεσε την άμεση και οργισμένη αντίδραση του Ισραηλινού ομολόγου του, Γκιντόν Σάαρ, ενώ ο ίδιος ο Νετανιάχου υπογράμμισε ότι λαμβάνει "πολύ σοβαρά υπόψη" τις τουρκικές απειλές κατά της ισραηλινής εδαφικής ακεραιότητας.

Ένα ακόμη στοιχείο που εντείνει την ανησυχία είναι η απουσία εκπροσώπου του ισραηλινού υπουργείου Εξωτερικών από την επικείμενη σύνοδο του ΝΑΤΟ. Ο στρατιωτικός αναλυτής του ραδιοφωνικού σταθμού του IDF, Αμίρ Μπαρ-Σαλόμ, σε ανάλυσή του που δημοσιεύεται στην εβραϊκή έκδοση των Times of Israel, επικαλείται καλά πληροφορημένες πηγές, σύμφωνα με τις οποίες η απουσία αυτή οφείλεται σε επίμονη απαίτηση της Άγκυρας. Το γεγονός αυτό καταδεικνύει την επιδείνωση των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Οι περιφερειακές επιπτώσεις και ο ρόλος της ομογένειας

Η προοπτική απόκτησης των F-35 από την Τουρκία αναλύεται αρνητικά στο Ισραήλ και υπό το πρίσμα της ευαίσθητης περιόδου που διανύει η Μέση Ανατολή. Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Ράιχμαν, Μεΐρ Τζαβεντανφάρ, μιλώντας στο κρατικό ραδιόφωνο, προειδοποίησε ότι μια τέτοια εξέλιξη θα διαταράξει τις υφιστάμενες ισορροπίες ασφαλείας. Σύμφωνα με τον ίδιο, θα ενισχυθεί υπέρμετρα ο άξονας Τουρκίας-Κατάρ-Σαουδικής Αραβίας-Πακιστάν, τον οποίο χαρακτήρισε ως "ξεκάθαρα εχθρικό προς το Ισραήλ".

Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πληροφορία, που μεταδίδουν ισραηλινά μέσα επικαλούμενα ρεπορτάζ του Euractiv, ότι στην προσπάθεια αποτροπής της πώλησης συνεργάζονται στενά κύκλοι της ελληνικής και της εβραϊκής ομογένειας στις Ηνωμένες Πολιτείες. Όπως επισημαίνεται, οι δύο κοινότητες έχουν καταφέρει να βρουν συμμάχους τόσο στο Δημοκρατικό όσο και στο Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, δημιουργώντας ένα ισχυρό λόμπι κατά της συμφωνίας.