Ανησυχία για πιθανή επιβολή δασμών στις εξαγωγές φρούτων προς ΗΠΑ
Σημαντική ανησυχία επικρατεί στον κλάδο των φρέσκων φρούτων και λαχανικών στην Ελλάδα, και ιδιαίτερα στους εξαγωγείς ακτινιδίου, ενόψει της νέας εμπορικής συμφωνίας ΗΠΑ–ΕΕ, η οποία ενδέχεται να προβλέπει την επιβολή δασμού 15% στις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την αμερικανική αγορά.
Παρότι οι λεπτομέρειες της συμφωνίας δεν έχουν ακόμη αποσαφηνιστεί, η ελληνική πλευρά παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις, καθώς η εφαρμογή δασμών σε αγροτικά προϊόντα θα μπορούσε να επηρεάσει δυσμενώς έναν εξαγωγικό τομέα με αυξανόμενη δυναμική.
Σύμφωνα με στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, κατά το πρώτο πεντάμηνο του 2025 (Ιανουάριος–Μάιος), οι ελληνικές εξαγωγές φρέσκων φρούτων και λαχανικών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες ανήλθαν σε 13.646 τόνους, σημειώνοντας αύξηση 2,2% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Η συνολική αξία των εξαγωγών έφτασε τα 26,421 εκατομμύρια ευρώ, αυξημένη κατά 2,5%, αν και εξακολουθεί να αντιπροσωπεύει μόλις το 2,7% του συνόλου των εξαγωγών του κλάδου.
Το ακτινίδιο αποτελεί το κυρίαρχο προϊόν, καλύπτοντας σχεδόν το 83% του εξαγόμενου όγκου και το 82,6% της αξίας των συνολικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ. Συγκεκριμένα, το διάστημα Ιανουαρίου–Μαΐου 2025 εξήχθησαν 11.325 τόνοι ακτινιδίων, αξίας 21,83 εκατομμυρίων ευρώ.
Για το σύνολο του 2024, οι εξαγωγές φρέσκων φρούτων και λαχανικών από την Ελλάδα προς τις ΗΠΑ ανήλθαν σε 26.625 τόνους, με αξία 52,147 εκατομμύρια ευρώ. Η Ελλάδα κατέλαβε την 5η θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ βάσει αξίας εξαγωγών προς τις ΗΠΑ, με τις εξαγωγές να αντιπροσωπεύουν το 1,5% του συνολικού εξαγόμενου όγκου (1,79 εκατ. τόνοι) και το 2,8% της συνολικής εξαγόμενης αξίας, η οποία ξεπέρασε τα 1,8557 δισ. ευρώ.
Κατά τη διάρκεια του 2024, η συνολική αξία εξαγωγών φρούτων και λαχανικών από τα κράτη μέλη της ΕΕ προς τις ΗΠΑ ανήλθε σε 638,85 εκατομμύρια ευρώ, ενώ οι δασμοί που επιβλήθηκαν έφτασαν τα 95,83 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, σημειώθηκε διολίσθηση της τάξης του 13–14% του δολαρίου έναντι του ευρώ, γεγονός που επιβάρυνε περαιτέρω τις ευρωπαϊκές εξαγωγές.
Η εξάρτηση της ελληνικής παρουσίας στην αμερικανική αγορά από ένα μόνο προϊόν (το ακτινίδιο), σε συνδυασμό με την πιθανή επιβολή επιπλέον δασμών, δημιουργεί ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για τους εξαγωγείς. Η όποια αναπροσαρμογή στο εμπορικό καθεστώς αναμένεται να επηρεάσει δυσανάλογα τον ελληνικό κλάδο φρούτων, δεδομένου του περιορισμένου μεν, αλλά εξειδικευμένου δε, χαρακτήρα των εξαγωγών προς τις Ηνωμένες Πολιτείες.
