Ανθεκτική η ελληνική οικονομία παρά την κρίση στη Μέση Ανατολή

Η διοίκηση της Eurobank, μέσω του τελευταίου δελτίου της σειράς αναλύσεων με τίτλο «7 Ημέρες Οικονομία», επιχειρεί να αποτυπώσει την τρέχουσα κατάσταση της ελληνικής οικονομίας, υπογραμμίζοντας ότι τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, μια αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα απέναντι στις αναταράξεις που προκαλεί η γεωπολιτική κρίση στη Μέση Ανατολή. Η ανάλυση βασίζεται σε ένα σύνολο δεικτών υψηλής συχνότητας, οι οποίοι παρέχουν μια σαφή εικόνα για την πορεία βασικών τομέων της οικονομικής δραστηριότητας.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της τράπεζας, ο Μάιος σηματοδότησε την επιστροφή σε θετικό έδαφος για τον όγκο πωλήσεων στο λιανικό εμπόριο, ενώ τον Ιούνιο παρατηρήθηκε επιτάχυνση στον ρυθμό δημιουργίας θέσεων εργασίας. Παράλληλα, η χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις συνέχισε να κινείται σε υψηλά επίπεδα. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται και στην επιβράδυνση του πληθωρισμού τον Ιούλιο, καθώς και στη διατήρηση των δεικτών οικονομικού κλίματος και PMI μεταποίησης σε ικανοποιητικά επίπεδα. Οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις για την ανάπτυξη στην Ευρωζώνη και την ΕΕ-27 το δεύτερο τρίμηνο του έτους λειτουργούν επίσης ως θετικός παράγοντας για τις ελληνικές εξαγωγές.

Ανάκαμψη του λιανικού εμπορίου τον Μάιο

Εστιάζοντας στα επιμέρους μεγέθη, ο δείκτης όγκου λιανικού εμπορίου, ο οποίος αποτυπώνει την αξία των πωλήσεων σε σταθερές τιμές, κατέγραψε μηνιαία αύξηση 3,4% τον Μάιο. Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις μειώσεις του Απριλίου (-1,5%) και του Μαρτίου (-0,4%), υποδηλώνοντας μια σαφή μεταστροφή της τάσης. Σε ετήσια βάση, η αύξηση ήταν ιδιαίτερα ισχυρή, φτάνοντας το 6,5%, γεγονός που αποδίδεται εν μέρει και στη χαμηλή βάση σύγκρισης του αντίστοιχου μήνα του προηγούμενου έτους.

Η ανάκαμψη ήταν ευρεία, καθώς αφορούσε το σύνολο σχεδόν των κατηγοριών καταστημάτων. Ενδεικτικά, τα μεγάλα καταστήματα τροφίμων παρουσίασαν αύξηση πωλήσεων κατά 4,5% σε μηνιαία βάση, ενώ θετικό πρόσημο είχαν και τα πολυκαταστήματα (1,7%). Ιδιαίτερα αξιοσημείωτη ήταν η μεταστροφή στα καύσιμα και λιπαντικά, όπου οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 2,2% μετά από πτώση 4,9% τον Απρίλιο. Ανάλογη εικόνα παρουσίασαν τα τρόφιμα, ποτά και καπνός (4,2%), η ένδυση και υπόδηση (4,6%) και τα βιβλία (3,4%), ενώ μικρότερες αλλά θετικές μεταβολές σημειώθηκαν στα φαρμακευτικά προϊόντα (2,0%) και στα έπιπλα και ηλεκτρικά είδη (0,6%).

Ηπιότερη επιβράδυνση στην αγορά εργασίας

Στον τομέα της απασχόλησης, τα στοιχεία της μηνιαίας έρευνας εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ δείχνουν επιτάχυνση του ετήσιου ρυθμού αύξησης στο 1,2% τον Ιούνιο, έναντι αναθεωρημένων ποσοστών 0,9% τον Μάιο και 0,5% τον Απρίλιο. Αυτή η θετική πορεία είχε ως αποτέλεσμα ο ετήσιος ρυθμός για το σύνολο του δεύτερου τριμήνου να διαμορφωθεί στο 0,9%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από την αρχική εκτίμηση του 0,4%. Η αναθεώρηση αυτή είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική, καθώς υποδηλώνει ότι η συμβολή της απασχόλησης στην οικονομική μεγέθυνση κατά το δεύτερο τρίμηνο ήταν ισχυρότερη από ό,τι είχε αρχικά εκτιμηθεί, περιορίζοντας τις ανησυχίες για απότομη επιβράδυνση.

Ισχυρή πιστωτική επέκταση προς τις επιχειρήσεις

Η χρηματοδότηση της οικονομίας από τα εγχώρια Νομισματικά και Χρηματοπιστωτικά Ιδρύματα (ΝΧΙ) προς τον ιδιωτικό τομέα παρέμεινε σε υψηλά επίπεδα τον Ιούνιο. Ο ετήσιος ρυθμός μεταβολής της χρηματοδότησης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις διαμορφώθηκε στο 9,8%, ενώ για το σύνολο του δεύτερου τριμήνου έφτασε το 9,7%. Η διατήρηση αυτού του υψηλού ρυθμού πιστωτικής επέκτασης κρίνεται κομβικής σημασίας, καθώς συμβάλλει στη χρηματοδότηση επενδύσεων παγίου κεφαλαίου. Οι επενδύσεις αυτές, πέρα από την άμεση ενίσχυση της ζήτησης, διευρύνουν τις παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας, συμβάλλοντας στην αποκατάσταση της παραγωγικής βάσης που επλήγη κατά τη διάρκεια της πολυετούς κρίσης χρέους.

Αποκλιμάκωση πληθωρισμού και επιπτώσεις στο εισόδημα

Στο μέτωπο του πληθωρισμού, ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΕνΔΤΚ) υποχώρησε στο 2,7% τον Ιούλιο, από 3,9% τον Ιούνιο. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι το ποσοστό αυτό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης (2,9%), κάτι που συμβαίνει για πρώτη φορά μετά τον Οκτώβριο του 2025. Η επιβράδυνση αυτή, ωστόσο, δεν αποδίδεται σε γενικευμένη εξασθένηση των υποκείμενων πιέσεων, αλλά κυρίως σε εποχικούς παράγοντες, όπως οι εκπτώσεις του Ιουλίου, και σε συγκυριακές εξελίξεις, όπως η πτώση των τιμών στα μη επεξεργασμένα τρόφιμα.

Παρά την αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, η ανάλυση επισημαίνει ότι το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών παρέμεινε στάσιμο σε ετήσια βάση το πρώτο τρίμηνο του 2026. Η ονομαστική αύξηση του εισοδήματος κατά 3,2% διαβρώθηκε από τον πληθωρισμό, ενώ η αρνητική αποταμίευση των νοικοκυριών επιδεινώθηκε στο 3,3% του διαθέσιμου εισοδήματός τους, από 1,8% το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025. Η βελτίωση της καταναλωτικής εμπιστοσύνης τον Ιούλιο, παρά το γεγονός ότι παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, αποτελεί ένα θετικό σημάδι, το οποίο θα πρέπει να επιβεβαιωθεί και τους επόμενους μήνες.

Θετικά μηνύματα από δείκτες κλίματος και εξωτερικό περιβάλλον

Ο δείκτης οικονομικού κλίματος του ΙΟΒΕ υποχώρησε οριακά τον Ιούλιο στις 107,6 μονάδες από 108,2 τον Ιούνιο, παραμένοντας ωστόσο σε επίπεδα σημαντικά υψηλότερα από τον μακροχρόνιο μέσο όρο του (100 μονάδες) και συνεχίζοντας να υπεραποδίδει έναντι της Ευρωζώνης (96,9 μονάδες). Παράλληλα, ο δείκτης PMI μεταποίησης αυξήθηκε για τρίτο συνεχόμενο μήνα, φτάνοντας τις 54,3 μονάδες τον Ιούλιο, έναντι 51,9 μονάδων στην Ευρωζώνη. Η άνοδος αυτή αντανακλά την αύξηση των νέων παραγγελιών, της παραγωγής και της απασχόλησης, ενώ παρατηρούνται και σημάδια ανάκαμψης της εξωτερικής ζήτησης.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, οι προκαταρκτικές εκτιμήσεις για την οικονομική μεγέθυνση το δεύτερο τρίμηνο του 2026 είναι ενθαρρυντικές. Ο τριμηνιαίος ρυθμός ανάπτυξης στην ΕΕ-27 διαμορφώθηκε στο 0,5% και στην Ευρωζώνη στο 0,4%, σημειώνοντας σημαντική βελτίωση σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο. Η θετική αυτή επίδοση περιορίζει, έστω και μερικώς, τους καθοδικούς κινδύνους για τις ελληνικές εξαγωγές, οι οποίοι είχαν ενταθεί μετά την αναθεώρηση των εκτιμήσεων για την παγκόσμια ανάπτυξη λόγω της κρίσης στον Περσικό Κόλπο.

Συνοψίζοντας, η Eurobank εκτιμά ότι τα πρόσφατα στοιχεία συνθέτουν μια εικόνα ανθεκτικότητας για την ελληνική οικονομία. Η ανάκαμψη του λιανικού εμπορίου, η ηπιότερη του αναμενομένου επιβράδυνση στην απασχόληση, η διατήρηση της υψηλής πιστωτικής επέκτασης και η επιβράδυνση του πληθωρισμού αποτελούν θετικούς παράγοντες. Ωστόσο, η παρακολούθηση των εξελίξεων παραμένει κρίσιμη, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις και οι επιπτώσεις τους στις τιμές της ενέργειας εξακολουθούν να αποτελούν την κυριότερη πηγή αβεβαιότητας για τη συνέχιση της οικονομικής μεγέθυνσης.