Αντιπαράθεση Γαλλίας – Γερμανίας για τα ευρωπαϊκά αμυντικά κονδύλια και τα μάτια της Τουρκίας

Η πρόταση της Κομισιόν για επενδύσεις ύψους 150 δισ. ευρώ στην ευρωπαϊκή άμυνα έχει προκαλέσει έντονη αντιπαράθεση μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας. Η διαφωνία αφορά το ερώτημα αν τα εν λόγω κονδύλια θα πρέπει να διατεθούν αποκλειστικά για την προμήθεια αμυντικών εξοπλισμών από εταιρείες εντός της ΕΕ ή αν θα περιλαμβάνουν και εξοπλισμούς από χώρες εκτός της Ένωσης, όπως η Τουρκία. Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η Τουρκία έχει ήδη εκδηλώσει το ενδιαφέρον της να συμμετάσχει στην κοινή ευρωπαϊκή άμυνα, δεδομένου ότι διαθέτει μία ισχυρή πολεμική βιομηχανία.

Πριν από μία εβδομάδα, η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρότεινε τη δημιουργία ενός ταμείου 150 δισ. ευρώ, το οποίο θα χρησιμοποιηθεί ως δάνειο για την ενίσχυση της στρατιωτικής παραγωγής της Ευρώπης. Η πρόταση υποστηρίχθηκε από όλα τα κράτη μέλη, ωστόσο παραμένουν ανοιχτά ζητήματα που αφορούν τις λεπτομέρειες της χρηματοδότησης, ιδιαίτερα όσον αφορά το αν αυτά τα κεφάλαια θα πρέπει να κατευθυνθούν και σε χώρες εκτός της ΕΕ, όπως αναφέρεται από τους Financial Times.

Κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής της ΕΕ την περασμένη Πέμπτη, αρκετοί ηγέτες, όπως ο Γερμανός καγκελάριος Όλαφ Σολτς, τάχθηκαν υπέρ της ιδέας να επιτραπεί η συμμετοχή και χωρών εκτός της ΕΕ στην πρωτοβουλία. «Είναι κρίσιμο για εμάς τα έργα που θα υποστηριχθούν να είναι ανοιχτά και σε χώρες που, αν και δεν είναι μέλη της ΕΕ, έχουν στενές σχέσεις με αυτήν, όπως η Βρετανία, η Νορβηγία, η Ελβετία και η Τουρκία», δήλωσε ο Σολτς.

Αντίθετα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος έχει προτείνει επανειλημμένα την ενίσχυση της ευρωπαϊκής στρατηγικής αυτονομίας και της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας, εξέφρασε τη διαφωνία του. Υποστήριξε ότι «οι δαπάνες δεν πρέπει να αφορούν εξοπλισμούς που δεν προέρχονται από την Ευρώπη», και πρόσθεσε ότι για να καλυφθούν τα κενά στις κρίσιμες δυνατότητες της Ευρώπης – όπως στην αεράμυνα, στις επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς, στις πληροφορίες και στην αναγνώριση – η στρατηγική θα πρέπει να επικεντρωθεί στους καλύτερους ευρωπαϊκούς επιχειρηματίες και εταιρείες.

Ο Μακρόν επεσήμανε επίσης ότι κάθε κράτος μέλος της ΕΕ θα πρέπει να επανεξετάσει τις παραγγελίες του για να δει αν οι εξοπλισμοί που αφορούν την Ευρώπη μπορούν να τεθούν σε προτεραιότητα.

Διπλωματικές πηγές στις Βρυξέλλες εκφράζουν ανησυχίες ότι η πρωτοβουλία των 150 δισ. ευρώ κινδυνεύει να αντιμετωπίσει παρόμοια εμπόδια με εκείνα που καθυστέρησαν για πάνω από ένα χρόνο την επίτευξη συμφωνίας για το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Αμυντικής Βιομηχανίας, το οποίο αφορά ένα ταμείο ύψους 1,5 δισ. ευρώ. Η συμφωνία για το πρόγραμμα αυτό μπλοκαρίστηκε όταν η Γαλλία ζήτησε ανώτατο όριο στο ποσοστό των δαπανών που θα μπορούσαν να διατεθούν σε εξοπλισμούς από χώρες εκτός της ΕΕ.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι που εργάζονται πάνω στη σύνταξη της πρότασης για τη νέα πρωτοβουλία, η οποία θα υποβληθεί προς έγκριση στα κράτη μέλη εντός 10 ημερών, θα διεξάγουν διαβουλεύσεις με το Παρίσι, το Βερολίνο και άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, προκειμένου να διασφαλίσουν ότι η πρόταση δεν θα μπλοκαριστεί. «Υπάρχει πολλή δουλειά που πρέπει να γίνει για να είναι έτοιμο το σχέδιο σε δύο εβδομάδες», δήλωσε αξιωματούχος της ΕΕ. «Θα υπάρξουν συμβιβασμοί», πρόσθεσε.

Παρά τις προσπάθειες, διπλωμάτες στις Βρυξέλλες εκφράζουν φόβους ότι οι γαλλικές αντιρρήσεις ενδέχεται να οδηγήσουν σε ανατροπή και αυτής της πρωτοβουλίας της Κομισιόν.