Αντιπυρική προστασία 2026: Όλα όσα πρέπει να ξέρουν οι ιδιοκτήτες για τον καθαρισμό οικοπέδων

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται η διαδικασία καθαρισμού και δήλωσης οικοπέδων ενόψει της αντιπυρικής περιόδου, με το βασικό νέο στοιχείο για φέτος να είναι η παράταση της προθεσμίας έως τις 15 Ιουνίου, ώστε οι ιδιοκτήτες να έχουν περισσότερο χρόνο να ολοκληρώσουν τις υποχρεώσεις τους. Η δήλωση υποβάλλεται στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr και αφορά τόσο τον καθαρισμό όσο και τη συντήρηση των χώρων σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου. 

Ο στόχος του μέτρου παραμένει η πρόληψη πυρκαγιών μέσω της απομάκρυνσης ξερών χόρτων, κλαδιών, θάμνων και γενικά κάθε εύφλεκτου υλικού από ιδιωτικά οικόπεδα και λοιπούς ακάλυπτους χώρους. Η φετινή αλλαγή στο χρονοδιάγραμμα θεωρείται κρίσιμη, καθώς πέρυσι η σχετική προθεσμία ήταν πιο στενή, ενώ τώρα δίνεται μεγαλύτερο περιθώριο συμμόρφωσης στους υπόχρεους. 

Ποιοι υποχρεούνται να καθαρίσουν και να δηλώσουν τα οικόπεδά τους

Σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο, υπόχρεοι είναι όσοι διαθέτουν οικόπεδα ή λοιπούς ακάλυπτους χώρους εντός σχεδίου πόλης ή εντός οικισμών, καθώς και ακίνητα που βρίσκονται σε απόσταση έως 100 μέτρων από τα όρια αυτών. Επιπλέον, η υποχρέωση καλύπτει και εκτός σχεδίου περιοχές στις οποίες υπάρχει κτίσμα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν υπάγονται στη δασική νομοθεσία. Αντίθετα, τα εκτός σχεδίου οικόπεδα χωρίς κτίσμα δεν εντάσσονται στη συγκεκριμένη διαδικασία μέσω της πλατφόρμας. 

Η νέα προθεσμία και τι ισχύει μετά

Η βασική αλλαγή για το 2026 είναι ότι η προθεσμία για τον αρχικό καθαρισμό και την ηλεκτρονική δήλωση διαμορφώνεται από την 1η Απριλίου έως την 15η Ιουνίου. Από εκεί και πέρα, οι ιδιοκτήτες οφείλουν να διατηρούν τον χώρο καθαρό και συντηρημένο σε όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ώστε να μην επανεμφανιστούν ξερά χόρτα ή άλλες εστίες κινδύνου. 

Τα πρόστιμα και η προειδοποίηση για τις ψευδείς δηλώσεις

Το νέο πλαίσιο έχει διαφοροποιήσει και τις κυρώσεις. Για μη υποβολή δήλωσης, το πρόστιμο διαμορφώνεται πλέον στα 500 ευρώ όταν δεν έχει πραγματοποιηθεί καθαρισμός και στα 100 ευρώ όταν ο καθαρισμός έχει γίνει αλλά δεν δηλώθηκε. Για τον μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με ελάχιστο ποσό τα 200 ευρώ και ανώτατο όριο τα 2.000 ευρώ, ανάλογα με την έκταση του ακινήτου. 

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στις ψευδείς δηλώσεις. Η ΠΟΜΙΔΑ επισημαίνει ότι δεν πρέπει κανείς να δηλώνει πως καθάρισε το οικόπεδό του αν δεν το έχει πράγματι κάνει, καθώς το σχετικό νομικό πλαίσιο προβλέπει ποινικές και χρηματικές συνέπειες για ψευδή δήλωση. Στο νέο καθεστώς η χρηματική ποινή ορίζεται στα 5.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται και ποινή φυλάκισης τουλάχιστον έξι μηνών. 

Τι πρέπει να προσέξουν οι ιδιοκτήτες

Η διαδικασία του καθαρισμού περιλαμβάνει αποψίλωση, απομάκρυνση ξερών χόρτων, φύλλων, κλαδιών και λοιπών εύφλεκτων υπολειμμάτων. Όσοι διαθέτουν τέτοιους χώρους καλό είναι να κινηθούν έγκαιρα, καθώς όσο πλησιάζει η λήξη της προθεσμίας τόσο δυσκολότερο γίνεται να βρουν συνεργεία ή εργάτες για τις εργασίες. Παράλληλα, απαιτείται συνεννόηση με τον οικείο δήμο για την αποκομιδή των υπολειμμάτων, ώστε να μην παραμείνουν σε στοίβες μέσα ή δίπλα στο οικόπεδο, ακυρώνοντας στην πράξη τον καθαρισμό. 

Η φετινή ρύθμιση επιδιώκει να συνδυάσει περισσότερο ρεαλισμό στις προθεσμίες με αυστηρότερη στόχευση στην ουσιαστική συμμόρφωση. Το μήνυμα προς τους ιδιοκτήτες είναι σαφές: καθαρισμός έγκαιρα, σωστή δήλωση στην πλατφόρμα και διατήρηση του οικοπέδου σε ασφαλή κατάσταση μέχρι το τέλος της αντιπυρικής περιόδου.