Ανώτατο Δικαστήριο ΗΠΑ υπέρ Bayer για Roundup

Το Ανώτατο Δικαστήριο των Ηνωμένων Πολιτειών εξέδωσε μια κρίσιμη απόφαση που αναδιαμορφώνει το νομικό τοπίο γύρω από το ζιζανιοκτόνο Roundup και τη δραστική του ουσία, τη γλυφοσάτη. Με ψήφους 7 προς 2, οι ανώτατοι δικαστές έκριναν ότι οι πολιτειακές αγωγές κατά της Bayer, οι οποίες βασίζονταν στην παράλειψη προειδοποίησης για τον κίνδυνο καρκίνου, δεν μπορούν να προχωρήσουν. Η απόφαση αυτή ακυρώνει μια προηγούμενη αποζημίωση ύψους 1,25 εκατομμυρίων δολαρίων που είχε επιδικαστεί σε έναν κάτοικο του Μιζούρι, ο οποίος είχε διαγνωστεί με λέμφωμα μη-Hodgkin και απέδιδε την ασθένειά του στη χρήση του συγκεκριμένου σκευάσματος.

Η πλειοψηφία του δικαστηρίου, με το σκεπτικό που διατύπωσε ο δικαστής Μπρετ Κάβανο, θεμελίωσε την απόφασή της στην υπεροχή του ομοσπονδιακού δικαίου. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος (EPA), η οποία έχει κρίνει τη γλυφοσάτη ασφαλή όταν χρησιμοποιείται σύμφωνα με τις οδηγίες, δεν έχει επιβάλει την υποχρέωση αναγραφής προειδοποίησης για καρκινογένεση. Ως εκ τούτου, ο ομοσπονδιακός νόμος για τα φυτοφάρμακα (FIFRA) υπερισχύει έναντι των πολιτειακών αξιώσεων, καθιστώντας αδύνατη τη δικαστική διεκδίκηση αποζημίωσης με αυτή τη νομική βάση.

Η εξέλιξη αυτή συνιστά μια κομβική νίκη για τον γερμανικό φαρμακευτικό και αγροχημικό κολοσσό Bayer, ο οποίος είχε εξαγοράσει την Monsanto, κατασκευάστρια του Roundup, το 2018 έναντι του ποσού των 66 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Από τότε, η εταιρεία βρισκόταν αντιμέτωπη με ένα κύμα χιλιάδων αγωγών, οι οποίες αποτελούσαν μια διαρκή πηγή νομικής και οικονομικής αβεβαιότητας. Η αντίδραση της αγοράς ήταν άμεση και εντυπωσιακή, με τη μετοχή της Bayer να σημειώνει άλμα έως και 20% στο χρηματιστήριο της Φρανκφούρτης, αντανακλώντας την αισιοδοξία των επενδυτών για τον περιορισμό των μελλοντικών νομικών κινδύνων.

Παράλληλα, η απόφαση ερμηνεύεται ως ένα σημαντικό πλήγμα για το κίνημα "Make America Healthy Again", το οποίο είχε διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην επανεκλογή του πρώην προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Το κίνημα αυτό, το οποίο είχε θέσει στο επίκεντρο της ατζέντας του την προστασία των καταναλωτών από επικίνδυνες χημικές ουσίες, βλέπει την κυβέρνηση να τάσσεται υπέρ της γλυφοσάτης, του πιο ευρέως διαδεδομένου ζιζανιοκτόνου παγκοσμίως. Η στάση αυτή προκαλεί αίσθημα προδοσίας στους υποστηρικτές του κινήματος, οι οποίοι θεωρούν ότι η πολιτική υποστήριξη προς την αγροχημική βιομηχανία υπονομεύει τη δημόσια υγεία.

Η Bayer, από την πλευρά της, χαιρέτισε με ενθουσιασμό την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου. Σε επίσημη δήλωσή της, η εταιρεία τόνισε ότι η ετυμηγορία είναι "θετική για την επιστήμη, τους αγρότες και τους κλάδους που εξαρτώνται από τη ρυθμιστική σαφήνεια για την καινοτομία". Υπογράμμισε, δε, ότι η απόφαση αναμένεται να οδηγήσει στην απόρριψη των υφιστάμενων αγωγών που βασίζονται σε ισχυρισμούς περί μη προειδοποίησης και να αποτρέψει την κατάθεση νέων, βάζοντας ουσιαστικό τέλος σε μια δικαστική διαμάχη που διαρκεί σχεδόν μια δεκαετία. Η απόφαση αυτή, ωστόσο, δεν κλείνει οριστικά όλες τις νομικές οδούς, καθώς αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο αγωγών με άλλες νομικές βάσεις, όπως ο ισχυρισμός για ελαττωματικό σχεδιασμό του προϊόντος.