Ανώτατο Δικαστήριο Ισραήλ ανέστειλε νόμο για υπερορθόδοξους

Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ εξέδωσε προσωρινή εντολή αναστολής της εφαρμογής ενός νέου νόμου, ο οποίος είχε εγκριθεί από την Κνεσέτ και προέβλεπε το πάγωμα των συλλήψεων υπερορθόδοξων Εβραίων ανδρών που αρνούνταν να εκπληρώσουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις. Η δικαστική αυτή απόφαση έρχεται ως απάντηση σε προσφυγή που κατέθεσαν ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Γιαΐρ Λάπιντ και άλλοι εκλεγμένοι αξιωματούχοι, οι οποίοι αμφισβήτησαν τη συνταγματικότητα του μέτρου.

Η νομοθετική πρωτοβουλία, που ψηφίστηκε την Τρίτη, είχε ως στόχο να αναστείλει την κράτηση σπουδαστών ταλμουδικών σχολών (γεσίβα) οι οποίοι αρνούνταν να υπηρετήσουν την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Το μέτρο αυτό πυροδότησε έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση, ιδιαίτερα σε μια περίοδο όπου οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις (IDF) αντιμετωπίζουν σοβαρή έλλειψη προσωπικού, λόγω των πολυμέτωπων συγκρούσεων που διεξάγει η χώρα.

Στην απόφασή του, το Ανώτατο Δικαστήριο τόνισε ότι η αναστολή δικαιολογείται από το γεγονός ότι ο νόμος εφαρμόζεται "αποκλειστικά για ένα μέρος του πληθυσμού", καθιστώντας τον παράνομο και αντίθετο προς τις αρχές της ισότητας. Σύμφωνα με το κείμενο του νόμου, προβλεπόταν ότι μέχρι τις 30 Νοεμβρίου θα παγώσουν οι συλλήψεις στρατεύσιμων σπουδαστών που είναι εγγεγραμμένοι σε γεσίβα και δεν ανταποκρίθηκαν σε κλήσεις κατάταξης.

Το ζήτημα της στράτευσης των υπερορθόδοξων Εβραίων αποτελεί ένα διαχρονικό και εξαιρετικά ευαίσθητο θέμα στην ισραηλινή κοινωνία. Εδώ και δεκαετίες, όσοι αφιέρωναν τουλάχιστον 45 ώρες την εβδομάδα στη μελέτη θρησκευτικών κειμένων εξαιρούνταν από την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, με το Ισραήλ να βρίσκεται σε πολεμική ετοιμότητα σε πολλά μέτωπα, οι φωνές που ζητούν την κατάργηση αυτής της εξαίρεσης έχουν ενταθεί σημαντικά. Το Ανώτατο Δικαστήριο είχε ήδη αμφισβητήσει πολλές φορές την εξαίρεση αυτή, και το 2024 είχε διατάξει την κυβέρνηση να προχωρήσει στη στράτευση των υπερορθόδοξων Εβραίων.

Μετά από εκείνη την απόφαση, η αστυνομία προχώρησε στη σύλληψη εκατοντάδων νέων ως λιποτακτών, γεγονός που προκάλεσε μαζικές αντιδράσεις και διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Το Δικαστήριο ανέφερε ότι η προσφυγή κατά του νέου νόμου θα εξεταστεί "το συντομότερο δυνατόν", χωρίς ωστόσο να δοθεί συγκεκριμένη ημερομηνία για τη συζήτηση της υπόθεσης.

Παράλληλα, τη Δευτέρα η Κνεσέτ ενέκρινε έναν ακόμη νόμο, ο οποίος αναγάγει τη μελέτη των εβραϊκών θρησκευτικών κειμένων σε "θεμελιώδη αξία" του κράτους. Το μέτρο αυτό εκλαμβάνεται ως μια προσπάθεια ενίσχυσης των επιχειρημάτων των υπερορθόδοξων κομμάτων για τη διατήρηση της εξαίρεσής τους από τη στράτευση. Η προώθηση αυτών των νομοθετικών ρυθμίσεων συνδέεται άμεσα με την πολιτική στρατηγική του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος επιδιώκει να εξασφαλίσει τη στήριξη των δύο υπερορθόδοξων κομμάτων, "ΣΑΣ" και "Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά", ενόψει των βουλευτικών εκλογών που έχουν προγραμματιστεί για τις 27 Οκτωβρίου.