Απειλές, υπαναχωρήσεις και ειρωνεία: Η Ευρώπη απέναντι στον Τραμπ

Διπλωμάτες και ανώτεροι αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες παρακολούθησαν το απόγευμα της Τετάρτης, καθηλωμένοι σε φορητούς υπολογιστές και τηλεοπτικές οθόνες, την τοποθέτηση του Ντόναλντ Τραμπ για την Ευρώπη και, κυρίως, για τη Γροιλανδία. Όταν όμως ολοκληρώθηκε η ομιλία του, διάρκειας άνω της μίας ώρας, αρκετοί παραδέχονταν ότι έφευγαν πιο μπερδεμένοι ως προς τις πραγματικές του προθέσεις απ’ ό,τι όταν ξεκίνησε.

.
Σύμφωνα με το Politico, η παρέμβαση του Αμερικανού προέδρου στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός έγινε σε μια συγκυρία πρωτοφανών διατλαντικών εντάσεων.

Υποχώρηση στους δασμούς, όχι στην επιδίωξη

Αργά το βράδυ της Τετάρτης 21/1, ο Ντόναλντ Τραμπ έκανε ένα βήμα πίσω στο ζήτημα των δασμών προς χώρες που διαφωνούν μαζί του για τη Γροιλανδία.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποστήριξε ότι ο ίδιος και ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, «διαμόρφωσαν το πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας για τη Γροιλανδία» και ότι, στο πλαίσιο αυτής της συνεννόησης, δεν θα προχωρήσει στην επιβολή τιμωρητικών δασμών σε σειρά ευρωπαϊκών κρατών, μέτρο που επρόκειτο να τεθεί σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου.

«Καμία χώρα ή συμμαχία χωρών δεν μπορεί να εγγυηθεί τη Γροιλανδία πέρα από τις Ηνωμένες Πολιτείες», τόνισε νωρίτερα ο Τραμπ, για να προσθέσει ωστόσο: «Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσω βία, δεν θέλω να χρησιμοποιήσω βία, δεν θα χρησιμοποιήσω βία».

Παρότι ήταν η πρώτη φορά που απέκλεισε ρητά το ενδεχόμενο στρατιωτικής επέμβασης, οι δηλώσεις του δεν λειτούργησαν καθησυχαστικά για όλους.

Ευρωπαϊκές ανησυχίες και ειρωνικά σχόλια

«Ο καθένας βγάζει τα συμπεράσματά του», σχολίασε διπλωμάτης της ΕΕ, ζητώντας ανωνυμία για να μιλήσει ελεύθερα — όπως και άλλοι στο ρεπορτάζ — επισημαίνοντας ότι ο Τραμπ εξακολουθεί να δείχνει αποφασισμένος να αποκτήσει τη Γροιλανδία. «Το ζήτημα είναι πόση εμπιστοσύνη μπορείς να δείξεις σε αυτή τη διαβεβαίωση. Λίγοι θα άκουγαν αυτή την ομιλία και θα απέκλειαν οποιοδήποτε ενδεχόμενο».

Όσοι ζητούν μια πιο σθεναρή ευρωπαϊκή απάντηση στις απειλές Τραμπ παρέμειναν αμετακίνητοι, υπογραμμίζοντας ότι η συνάντηση των ηγετών της ΕΕ την Πέμπτη είναι απολύτως αναγκαία. «Είναι πάντα χρήσιμο να βρίσκονται οι ηγέτες μαζί, ειδικά μετά από αυτό το Σαββατοκύριακο», ανέφερε δεύτερος διπλωμάτης.

Μέχρι τη στιγμή που γραφόταν το κείμενο, κανένας από τους επικεφαλής των βασικών ευρωπαϊκών θεσμών δεν είχε απαντήσει δημόσια στην ομιλία του Τραμπ.

Η Αναλένα Μπέρμποκ, πρώην υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας, έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατά τη διάρκεια της ομιλίας ότι «αν αρχίσουμε ξανά να αμφισβητούμε σύνορα και να επιχειρούμε να τα αλλάξουμε με τη βία, με απειλές ή με εξαναγκασμό, επιστρέφουμε σε σκοτεινές εποχές».

Περιγράφοντας τη Γροιλανδία ως «ένα μεγάλο, όμορφο κομμάτι πάγου — δύσκολα μπορείς να το πεις γη — είναι απλώς πάγος», ο Τραμπ μπέρδεψε ακόμη και το ευρωπαϊκό έδαφος που φέρεται να επιθυμεί να ελέγξει, αναφερόμενος στην «Ισλανδία» τουλάχιστον τέσσερις φορές.

«Λοιπόν, τώρα θέλει την Ισλανδία αντί για τη Γροιλανδία, άρα είμαστε εντάξει», αστειεύτηκε τρίτος αξιωματούχος της ΕΕ. Η Ισλανδία, περίπου 350 μίλια ανατολικά της Γροιλανδίας, έχει μπει στο στόχαστρο ανήσυχων σχολίων, μετά και το αστείο του υποψήφιου πρέσβη του Τραμπ, Μπίλι Λονγκ, ότι θα μπορούσε να γίνει η 52η πολιτεία των ΗΠΑ με τον ίδιο κυβερνήτη.

Ένα ακόμη σημείο που προκάλεσε νευρικά χαμόγελα ήταν η αναφορά του Τραμπ στον Εμανουέλ Μακρόν. «Ωραία γυαλιά ηλίου», είπε, βλέποντας τον Γάλλο πρόεδρο με aviator σε κλειστό χώρο, «αλλά τι στο καλό συνέβη;». Γάλλοι αξιωματούχοι εξήγησαν ότι ο Μακρόν έχει σπασμένο αιμοφόρο αγγείο στο μάτι.

Ένας αξιωματούχος της ΕΕ συμφώνησε σκωπτικά: «Όλοι το σκεφτήκαμε αυτό, DJT».