Αποκατάσταση δικαιωμάτων Συρίας στον ΟΑΧΟ

Σε μια εξέλιξη που σηματοδοτεί μια σημαντική στροφή στη διεθνή σκηνή, ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟΑΧΟ) ανακοίνωσε την αποκατάσταση των δικαιωμάτων της Συρίας, συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος ψήφου. Η απόφαση αυτή έρχεται ως αποτέλεσμα της "σημαντικής αλλαγής συνθηκών" που επήλθε μετά την πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ το 2024 και των συγκεκριμένων δεσμεύσεων που ανέλαβε η νέα κυβέρνηση της Δαμασκού.

Υπενθυμίζεται ότι το 2021, ο ΟΑΧΟ είχε λάβει την πρωτοφανή απόφαση να αφαιρέσει από τη Συρία το δικαίωμα ψήφου, έπειτα από την τεκμηριωμένη διαπίστωση ότι η πολεμική αεροπορία του καθεστώτος είχε χρησιμοποιήσει τον νευροτοξικό παράγοντα σαρίν και αέριο χλωρίου εναντίον του άμαχου πληθυσμού κατά τη διάρκεια του πολυετούς εμφυλίου πολέμου. Η απόφαση αυτή αποτελούσε μια από τις πιο αυστηρές κυρώσεις που είχαν επιβληθεί ποτέ σε κράτος-μέλος του οργανισμού.

Μετά την ανατροπή του Άσαντ, οι νέες αρχές της Συρίας δεσμεύτηκαν άμεσα να συνεργαστούν πλήρως με τον ΟΑΧΟ, με στόχο την ολοκληρωτική καταστροφή του οπλοστασίου χημικών όπλων που είχε απομείνει. Ο πρώην πρόεδρος είχε κατηγορηθεί επανειλημμένα για χρήση αυτών των όπλων κατά τη διάρκεια των δεκατριών ετών του εμφυλίου πολέμου, γεγονός που είχε οδηγήσει σε διεθνή κατακραυγή και απομόνωση της χώρας.

Στην επίσημη ανακοίνωσή του, ο ΟΑΧΟ ανέφερε: "Η νέα συριακή κυβέρνηση δεσμεύτηκε να τηρήσει τις υποχρεώσεις της χώρας βάσει της Σύμβασης για τα χημικά όπλα και από τότε έλαβε συγκεκριμένα μέτρα για την υλοποίηση αυτού του στόχου". Ο γενικός διευθυντής του οργανισμού, Φερνάντο Αρίας, χαρακτήρισε την απόφαση ως "ένα νέο σημαντικό βήμα στις προσπάθειες για την πλήρη και διαπιστωμένη εξάλειψη όλων των χημικών όπλων που είχαν απομείνει και συνδέονταν με την πρώην κυβέρνηση" στη Συρία.

Η Συρία είχε ενταχθεί στον ΟΑΧΟ το 2013, υπό την πίεση των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας, προκειμένου να αποφύγει αεροπορικά πλήγματα. Τότε, είχε συμφωνήσει να αποκαλύψει και να παραδώσει τα αποθέματα τοξικών προϊόντων που διέθετε. Η κίνηση αυτή είχε γίνει έπειτα από μια φονική επίθεση με χημικά στην ανατολική Γούτα, προάστιο της Δαμασκού, η οποία, σύμφωνα με αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, είχε στοιχίσει τη ζωή σε περισσότερους από 1.000 ανθρώπους. Η επίθεση είχε αποδοθεί στη συριακή κυβέρνηση, η οποία αρνήθηκε οποιαδήποτε εμπλοκή και κατηγόρησε τους αντάρτες.

Παρά την ένταξή του, το καθεστώς Άσαντ δεν δήλωσε ποτέ το σύνολο του αποθέματος χημικών όπλων που διέθετε, ενώ προσπάθησε συστηματικά να παραπλανήσει τους επιθεωρητές του ΟΑΧΟ. Η νέα κυβέρνηση, σε μια προσπάθεια να αποδείξει την καλή της πίστη, έχει ήδη δώσει άδεια στους επιθεωρητές να έχουν μόνιμη παρουσία στη χώρα. Στόχος είναι να τεκμηριωθούν στοιχεία για ύποπτες εγκαταστάσεις και να ληφθούν μαρτυρίες για επιθέσεις που έγιναν στο παρελθόν, ανοίγοντας τον δρόμο για μια νέα σελίδα στις σχέσεις της χώρας με τη διεθνή κοινότητα.