Απομάκρυνση Φεντόροφ: Διαδηλώσεις στο Κίεβο

Η απόφαση του προέδρου της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, να απομακρύνει αιφνιδιαστικά τον υπουργό Άμυνας, Μιχαΐλο Φεντόροφ, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τόσο στο εσωτερικό της χώρας όσο και στη διεθνή κοινότητα. Χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους του Κιέβου και άλλων πόλεων, εκφράζοντας την οργή και την απογοήτευσή τους για την εξέλιξη αυτή, η οποία έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή του πολέμου με τη Ρωσία.

Οι λόγοι πίσω από την πολιτική κρίση

Σύμφωνα με δηλώσεις του ίδιου του Φεντόροφ, η ρήξη με τον πρόεδρο Ζελένσκι προήλθε από την άρνηση του τελευταίου να απομακρύνει τον αρχηγό του γενικού επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων, Ολεξάντρ Σίρσκι. Ο Φεντόροφ υποστήριξε ότι η παραμονή του Σίρσκι αποτελούσε τροχοπέδη για τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις στον στρατό, οδηγώντας τελικά στην αποπομπή του. Ο ίδιος ανέφερε χαρακτηριστικά ότι απέρριψε πρόταση να παραμείνει στην κυβέρνηση ως σύμβουλος, ενώ ο Ζελένσκι δεν έδωσε καμία επίσημη εξήγηση για την απόφασή του. Ο Φεντόροφ άσκησε δριμεία κριτική στη στρατιωτική ηγεσία, δηλώνοντας πως "ο Σίρσκι δεν είναι έτοιμος να μιλήσει ανοιχτά, πρόσωπο με πρόσωπο, για τα προβλήματα", και τόνισε ότι αντί να αναζητηθεί μια στρατηγική "ασύμμετρης ήττας της Ρωσίας", δημιουργήθηκε μια κατάσταση που "διχάζει τη χώρα".

Η ένταση κορυφώθηκε την Πέμπτη, όταν χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν κοντά σε θέατρο στο κέντρο του Κιέβου, ανταποκρινόμενοι σε καλέσματα μέσω κοινωνικών δικτύων. Ο Φεντόροφ, ο νεότερος υπουργός της ουκρανικής κυβέρνησης, είχε αναλάβει το χαρτοφυλάκιο της Άμυνας μόλις έξι μήνες νωρίτερα και είχε κερδίσει την εκτίμηση πολιτών και στρατιωτικών για την έμφαση που έδωσε στην ενίσχυση της παραγωγής και της χρήσης drones, καθώς και για τις προσπάθειές του να βελτιώσει τη συνολική αποτελεσματικότητα των Ενόπλων Δυνάμεων. "Βλέπουμε πόσο καλύτερα είναι τα όπλα μας και πόσο καλύτερα είναι τα drones μας με τον Φεντόροφ σε σχέση με πριν", δήλωσε χαρακτηριστικά η επιμελήτρια βιβλίων Γελιζαβέτα Ριαμπένκο, η οποία συμμετείχε στη διαμαρτυρία κρατώντας πλακάτ που ανέφερε: "Βολικοί άνθρωποι αντί για αποτελεσματικοί άνθρωποι σημαίνει ήττα".

Ανησυχία στους κόλπους των συμμάχων

Η απομάκρυνση του Φεντόροφ έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό και μεταξύ Ευρωπαίων αξιωματούχων και διπλωματών, οι οποίοι θεωρούν ότι η απόφαση αυτή ενδέχεται να πλήξει την εικόνα της Ουκρανίας σε μια εξαιρετικά κρίσιμη περίοδο. Ο επίτροπος Άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Άντριους Κουμπίλιους, χαρακτήρισε την είδηση "μεγάλη έκπληξη", σημειώνοντας ότι, αν και οι κυβερνητικές αλλαγές είναι ενίοτε αναγκαίες, "η προσωπική μου άποψη είναι ότι πολλά έχουν επιτευχθεί κατά τη θητεία του Φεντόροφ ως υπουργού Άμυνας".

Ο Φεντόροφ είχε πιστωθεί σημαντικό ρόλο στις πρόσφατες στρατιωτικές επιτυχίες του Κιέβου, κυρίως μέσω της εντατικοποίησης των επιθέσεων με drones βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος. Αυτές οι επιχειρήσεις είχαν ως αποτέλεσμα να πληγούν σοβαρά οι ενεργειακές υποδομές και οι εφοδιαστικές αλυσίδες της Ρωσίας, αποτελώντας ένα από τα πιο αποτελεσματικά όπλα της Ουκρανίας στον πόλεμο.

Το παρασκήνιο των μεταρρυθμίσεων

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι προσπάθειες του Φεντόροφ να αναδιαμορφώσει ριζικά τον στρατό θεωρήθηκαν υπερβολικά εκτεταμένες από την Προεδρία. Είχε προχωρήσει στην απομάκρυνση όλων των υφυπουργών που είχαν παραμείνει από την προηγούμενη ηγεσία, συμπεριλαμβανομένων δύο έμπειρων στρατηγών, γεγονός που δημιούργησε τριβές. Η σχέση του με τον Σίρσκι, ο οποίος εκπροσωπεί μια πιο παραδοσιακή στρατιωτική σχολή, ήταν τεταμένη. "Θα έπρεπε να είχαμε προχωρήσει ακόμη πιο αποφασιστικά στην απομάκρυνση όσων εμπόδιζαν τις μεταρρυθμίσεις", έγραψε ο Φεντόροφ σε ανάρτησή του στο Facebook μετά την αποπομπή του.

Η απόφαση του Ζελένσκι αναμένεται να ενισχύσει τις συζητήσεις για τον τρόπο λήψης αποφάσεων στην ουκρανική ηγεσία, σε μια περίοδο κατά την οποία το Κίεβο επιδιώκει αυξημένη στρατιωτική υποστήριξη από τους συμμάχους του, ιδιαίτερα στον τομέα της αεράμυνας ενόψει του χειμώνα. Ο Φεντόροφ, ο οποίος είχε προηγουμένως διατελέσει αντιπρόεδρος της κυβέρνησης αρμόδιος για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, είχε δώσει έμφαση στην αύξηση της παραγωγής μαχητικών drones, στην αναμόρφωση των γραφείων στρατολόγησης και στην ενίσχυση των αποδοχών των στρατιωτών, με στόχο την προσέλκυση περισσότερων εθελοντών. "Μόλις τώρα είχαμε την αίσθηση ότι βλέπαμε κάποια μορφή νίκης. Μόλις άρχισε να γεννιέται η ελπίδα και τον απομάκρυναν", δήλωσε η δημοσιογράφος και ερευνήτρια Λιούμποβ Βελίτσκο, η οποία συμμετείχε στη συγκέντρωση υπέρ του Φεντόροφ.