Αποζημίωση για τα θύματα της Σεβάστειας

Σε μια απόφαση που αναμένεται να προκαλέσει πολιτικές και κοινωνικές αναταράξεις στην Τουρκία, το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας έκρινε ότι οι οικογένειες των 33 ανθρώπων, κυρίως διανοούμενων και καλλιτεχνών της αλεβιτικής κοινότητας, που έχασαν τη ζωή τους το 1993 στη Σεβάστεια, δικαιούνται αποζημίωση. Η τραγωδία σημειώθηκε όταν εξτρεμιστές ισλαμιστές πυρπόλησαν το ξενοδοχείο Madimak, όπου οι θύματα είχαν συγκεντρωθεί για ένα πολιτιστικό φεστιβάλ. Η απόφαση του δικαστηρίου ανοίγει τον δρόμο για την επανεκδίκαση της υπόθεσης, σύμφωνα με τους δικηγόρους τριών εκ των εναγόντων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι δράστες πρέπει να οδηγηθούν εκ νέου ενώπιον της δικαιοσύνης.

Ο Γκιουνάλ Κουρσούν, δικηγόρος τριών απογόνων θυμάτων, δήλωσε ότι το δικαστήριο αναγνώρισε παραβίαση του δικαιώματος στη ζωή σε διαδικαστικό επίπεδο, καθώς το κράτος δεν τήρησε την υποχρέωσή του για διεξαγωγή αποτελεσματικής έρευνας. Η παραβίαση αυτή, όπως εξήγησε, δικαιολογεί την επανεκδίκαση της υπόθεσης. Παράλληλα, ο δικηγόρος τόνισε ότι η αποζημίωση, το ύψος της οποίας δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί, δεν συνιστά από μόνη της πλήρη αποκατάσταση για τις οικογένειες. Για να υπάρξει πραγματική δικαίωση, απαιτείται η παραπομπή όλων των υπευθύνων, συμπεριλαμβανομένων υψηλόβαθμων κρατικών λειτουργών και πολιτικών, στη δικαιοσύνη, καθώς το κράτος παρέλειψε το καθήκον του να ασκήσει διώξεις εναντίον τους.

Το τραγικό γεγονός της 2ας Ιουλίου 1993 παραμένει μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες στη σύγχρονη ιστορία της Τουρκίας. Τριάντα τρεις διανοούμενοι, στην πλειονότητά τους Αλεβίτες, έχασαν τη ζωή τους στο ξενοδοχείο Madimak, όταν ένα πλήθος εξτρεμιστών ισλαμιστών έβαλε φωτιά. Μεταξύ των θυμάτων ήταν και ο συγγραφέας Αζίζ Νεσίν, ο οποίος επέζησε από την πυρκαγιά αλλά πέθανε δύο χρόνια αργότερα από καρδιακή ανακοπή. Η παρουσία του Νεσίν, ο οποίος είχε μεταφράσει στα τουρκικά τους "Σατανικούς στίχους" του Σαλμάν Ρούσντι, αποτέλεσε την αφορμή για την κινητοποίηση των ισλαμιστικών κινημάτων της εποχής.

Το συμβάν άφησε βαθύ τραύμα στην κοινότητα των Αλεβιτών, η οποία αποτελεί τη μεγαλύτερη θρησκευτική μειονότητα της Τουρκίας. Παρά το γεγονός ότι 33 άνθρωποι καταδικάστηκαν σε ισόβια κάθειρξη για τη σφαγή, οργανώσεις προάσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων καταγγέλλουν ότι ορισμένοι υπεύθυνοι δεν δικάστηκαν ποτέ, επωφελούμενοι από την παραγραφή των αδικημάτων. Επιπλέον, ο πρόεδρος της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, έδωσε χάρη σε δύο από τους ισοβίτες το 2020 και το 2023, γεγονός που προκάλεσε έντονες αντιδράσεις.