Αρχεία Μάλτας: Ελληνική κινητικότητα στη Μεσόγειο

Το Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο (ΙΠΑ) του Μορφωτικού Ιδρύματος Εθνικής Τραπέζης (ΜΙΕΤ) συνεχίζει την αδιάλειπτη προσφορά του στην επιστημονική κοινότητα, διοργανώνοντας για τέταρτη συνεχή χρονιά το Ερευνητικό Εργαστήριο «Λίνος Πολίτης». Η φετινή διοργάνωση, η οποία τελεί υπό την επιστημονική επιμέλεια του Γιάννη Στογιαννίδη, Αναπληρωτή Καθηγητή του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής, φέρει τον χαρακτηριστικό τίτλο «Αρχεία της Μάλτας και Μεσογειακά Δίκτυα: Ελληνική κινητικότητα, θαλάσσιες ανταλλαγές και διαπεριφερειακές διασυνδέσεις (16ος–19ος αιώνες)». Βασικός άξονας του εργαστηρίου είναι η ανάδειξη των πρωτογενών ιστορικών πηγών ως απαραίτητου εργαλείου για την εμβάθυνση στην κατανόηση της μεσογειακής ιστορίας.

Τα αρχεία της Μάλτας ως πεδίο έρευνας

Το φετινό εργαστήριο εστιάζει στα εξαιρετικά πλούσια αρχεία της Μάλτας, τα οποία προσφέρουν ένα προνομιακό πεδίο για τη μελέτη της ιστορίας της ευρύτερης περιοχής. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να εξερευνήσουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από την περίοδο των Ιωαννιτών Ιπποτών και τα κουρσάρικα δικαστήρια, έως τα πολύπλοκα εμπορικά δίκτυα που άκμασαν κατά την εποχή των επαναστάσεων. Μέσα από τον συνδυασμό αρχειακών και ιστορικών προσεγγίσεων, οι εισηγητές θα αναλύσουν ζητήματα που αφορούν την κινητικότητα πληθυσμών, τη ναυτική δραστηριότητα, τις νομικές πρακτικές και τις εμπορικές ανταλλαγές, καλύπτοντας μια μακρά χρονική περίοδο από τον 16ο έως τις αρχές του 19ου αιώνα.

Η Μάλτα, λόγω της στρατηγικής της θέσης ως σταυροδρόμι μεταξύ κεντρικής και ανατολικής Μεσογείου, παρήγαγε και διατήρησε ένα σημαντικό σώμα τεκμηρίων. Αυτό περιλαμβάνει διοικητικά αρχεία, δικαστικές υποθέσεις, διπλωματική αλληλογραφία και ιδιωτικά εμπορικά έγγραφα. Το εργαστήριο προωθεί την αναγκαιότητα μιας «πολυαρχειακής προσέγγισης», η οποία επιτρέπει την ανασύνθεση ενός σύνθετου διακρατικού δικτύου σχέσεων. Μέσα από τη μελέτη αυτών των πηγών, οι συμμετέχοντες θα αναδείξουν πώς οι διαδικασίες κυκλοφορίας και ανταλλαγής διαμόρφωσαν τον μεσογειακό κόσμο, προβάλλοντας μια εικόνα της Μεσογείου που χαρακτηριζόταν από συνεχή κινητικότητα και αλληλεξάρτηση, πέρα από στενές εθνικές αφηγήσεις.

Διακεκριμένοι ομιλητές και θεματικές

Μετά τον χαιρετισμό του Σταύρου Γριμάνη, Προϊσταμένου του ΙΠΑ-ΜΙΕΤ, το λόγο θα λάβουν διακεκριμένοι ακαδημαϊκοί. Συγκεκριμένα, θα μιλήσουν ο Δρ Γιάννης Στογιαννίδης, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, η Δρ Valeria Vanesio, Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο της Μάλτας, ο Καθηγητής Charles J. Farrugia, Γενικός Αρχειονόμος της Μάλτας, και η Δρ Δέσποινα Βλάμη, Διευθύντρια Ερευνών στο Κέντρο Ερεύνης Μεσαιωνικού και Νεωτέρου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών. Οι παρουσιάσεις τους θα καλύψουν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως οι ελληνομαλτέζικες σχέσεις υπό το Τάγμα του Αγίου Ιωάννη, η ελληνική παρουσία στα αρχεία του Tribunal Armamentorum, καθώς και τα μαλτέζικα εμπορικά δίκτυα των αδελφών Μπουδούρη κατά την εποχή των επαναστάσεων.

Το Εργαστήριο «Λίνος Πολίτης» είναι αφιερωμένο στη μνήμη του ιδρυτή του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του ΜΙΕΤ και στοχεύει στην προώθηση της έρευνας στα χειρόγραφα και τις πρωτογενείς πηγές. Η συμμετοχή διακεκριμένων ομιλητών από τη Μάλτα και την Ελλάδα προσδίδει στη συνάντηση έναν έντονα διεθνή χαρακτήρα. Οι ανακοινώσεις αυτές δεν προσφέρουν απλώς νέα ιστορικά στοιχεία, αλλά ενθαρρύνουν τον διάλογο γύρω από τις σύγχρονες αρχειακές μεθοδολογίες και τη διαχείριση της κοινής πολιτιστικής κληρονομιάς.

Πρόκειται για μια σημαντική ευκαιρία για ερευνητές, φοιτητές και το ευρύτερο κοινό να έρθουν σε επαφή με τον κόσμο των αρχείων, ανακαλύπτοντας πτυχές της ναυτιλιακής και εμπορικής ιστορίας που διαμόρφωσαν το παρελθόν της Μεσογείου. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 30 Ιουνίου στις 18.00, στο Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο ΜΙΕΤ (Π. Σκουζέ 3 – Πλατεία Αγίας Ειρήνης, Αθήνα). Η είσοδος είναι ελεύθερη.