Με ιδιαίτερα αυξημένο ρυθμό συνεχίζεται από τις αρχές του 2026 η έξοδος εργαζομένων προς τη σύνταξη, με τα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ να καταγράφουν μία από τις πιο επιβαρυμένες χρονιές των τελευταίων ετών για το ασφαλιστικό σύστημα. Η έντονη κινητικότητα αποδίδεται στη μαζική ωρίμανση συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, στην ανησυχία για ενδεχόμενες μελλοντικές αλλαγές στα όρια ηλικίας και στη δυνατότητα εργασίας μετά τη συνταξιοδότηση.
Τα διαθέσιμα δεδομένα του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ» δείχνουν ότι μόνο στο πρώτο τρίμηνο του έτους, από τον Ιανουάριο έως και τον Μάρτιο, υποβλήθηκαν συνολικά 58.213 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης. Πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση πρώτου τριμήνου από το 2017, όταν ξεκίνησε η λειτουργία του ενιαίου ασφαλιστικού φορέα.
Ιδιαίτερα έντονη ήταν η αύξηση τον Μάρτιο, μήνα κατά τον οποίο κατατέθηκαν 21.214 νέες αιτήσεις, αριθμός που αποτελεί τη μεγαλύτερη μηνιαία επίδοση μέχρι στιγμής για το 2026. Σε σχέση με τον Φεβρουάριο, οι αιτήσεις αυξήθηκαν κατά 2.851, ενώ συγκριτικά με τον Μάρτιο του 2025 η άνοδος φτάνει τις 5.405 αιτήσεις.
Κύμα φυγής προς τη σύνταξη
Η συνολική εικόνα αποτυπώνει καθαρή επιτάχυνση των αποχωρήσεων από την αγορά εργασίας. Σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο του 2025, οι νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης είναι αυξημένες κατά 10.172. Αν ο ίδιος ρυθμός διατηρηθεί και τους επόμενους μήνες, ειδικοί εκτιμούν ότι το σύνολο των αιτήσεων για το 2026 μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τις 230.000.
Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα οδηγούσε σε υπέρβαση του προηγούμενου ιστορικού υψηλού, το οποίο είχε καταγραφεί το 2021 με 212.151 αιτήσεις. Η προοπτική αυτή προκαλεί αυξημένη προσοχή στον e-ΕΦΚΑ, καθώς η μαζική έξοδος ασφαλισμένων δημιουργεί πρόσθετη πίεση στις υπηρεσίες απονομής συντάξεων και συνολικά στη λειτουργία του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, σχεδόν οι μισές αιτήσεις αφορούν συντάξεις γήρατος. Το ποσοστό τους φτάνει το 46%, δηλαδή 9.733 περιπτώσεις, και αφορά ασφαλισμένους που αποχωρούν έχοντας συμπληρώσει τα αναγκαία όρια ηλικίας και τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης.
Ακολουθούν οι αιτήσεις για σύνταξη λόγω θανάτου συνταξιούχου και οι αιτήσεις για αναπηρικές συντάξεις, με ποσοστό 19% για κάθε κατηγορία. Περίπου 13% αφορά αιτήσεις για παραπληγικό επίδομα, ενώ μικρότερη συμμετοχή καταγράφουν οι αιτήσεις που σχετίζονται με θάνατο ασφαλισμένου.
Οι λόγοι της αυξημένης εξόδου
Παράγοντες της κοινωνικής ασφάλισης συνδέουν τη μεγάλη αύξηση των αιτήσεων με τη σταδιακή θεμελίωση δικαιωμάτων από ασφαλισμένους που γεννήθηκαν κυρίως τη δεκαετία 1955-1965. Πρόκειται για εργαζόμενους που, σε μεγάλο βαθμό, φτάνουν πλέον στο ηλικιακό και ασφαλιστικό όριο που τους επιτρέπει να αποχωρήσουν.
Καθοριστικό ρόλο φαίνεται να διαδραματίζει και το νέο πλαίσιο απασχόλησης των συνταξιούχων, καθώς πολλοί ασφαλισμένοι μπορούν πλέον να συνεχίσουν να εργάζονται μετά την απονομή της σύνταξης, χωρίς τις παλαιότερες μεγάλες περικοπές στο εισόδημά τους. Η δυνατότητα αυτή καθιστά την αποχώρηση πιο ελκυστική για εργαζόμενους που θέλουν να εξασφαλίσουν σύνταξη και ταυτόχρονα να διατηρήσουν πρόσθετες αποδοχές.
Σημαντική παράμετρος είναι και η ανησυχία για πιθανές αλλαγές στα όρια ηλικίας ή στις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης τα επόμενα χρόνια. Πολλοί ασφαλισμένοι επιλέγουν να επισπεύσουν την αίτησή τους, ώστε να κατοχυρώσουν τα σημερινά δεδομένα και να αποφύγουν τον κίνδυνο δυσμενέστερων όρων στο μέλλον.
Ποιοι μπορούν να βγουν σήμερα σε πλήρη σύνταξη
Οι εκτιμήσεις ειδικών της αγοράς εργασίας συγκλίνουν ότι η ανοδική τάση στις συνταξιοδοτήσεις μπορεί να συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια, καθώς μεγάλος αριθμός εργαζομένων εισέρχεται σταδιακά στη ζώνη θεμελίωσης συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Σήμερα, πλήρη σύνταξη μπορούν να λάβουν όσοι ασφαλισμένοι έχουν συμπληρώσει 40 έτη ασφάλισης και το 62ο έτος της ηλικίας τους, καθώς και όσοι φτάνουν στο 67ο έτος, ανεξάρτητα από τον συνολικό χρόνο ασφάλισης, με βάση τις ισχύουσες προϋποθέσεις.
Το ποσό της σύνταξης διαμορφώνεται από το άθροισμα της εθνικής και της ανταποδοτικής σύνταξης. Για την πλήρη εθνική σύνταξη απαιτούνται τουλάχιστον 20 έτη ασφάλισης, ενώ όσοι έχουν συμπληρώσει τουλάχιστον 15 έτη λαμβάνουν μειωμένο ποσό.
Η ανταποδοτική σύνταξη υπολογίζεται με βάση τα συνολικά έτη ασφάλισης, τα ποσοστά αναπλήρωσης και τον μέσο όρο των αποδοχών από το 2002 έως την ημερομηνία εξόδου από την εργασία. Τα στοιχεία αυτά καθορίζουν τελικά το ύψος των αποδοχών που θα λάβει ο ασφαλισμένος μετά την αποχώρησή του.
