Τα νέα δεδομένα που διαμορφώνονται στη γεωπολιτική σκηνή παρακολουθεί στενά η Αθήνα, με βασικό στόχο να γίνουν κινήσεις προσεκτικές και μετρημένες. Την ανάγκη οι ευρωατλαντικές σχέσεις να παραμείνουν σε ένα «λειτουργικό» επίπεδο υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, αμέσως μετά την ολοκλήρωση του έκτακτου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στις Βρυξέλλες.
Σε δηλώσεις του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι «τα πράγματα είναι ελαφρώς καλύτερα», καθώς ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να επιβάλει πρόσθετους δασμούς στις χώρες που στήριξαν ανοιχτά τη Γροιλανδία και ότι δεν σκοπεύει να κάνει χρήση στρατιωτικής ισχύος για την κατάληψη εδάφους που ανήκει στο Βασίλειο της Δανίας. Όπως σημείωσε, «οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους», τονίζοντας ότι απαιτείται ένα σαφές πλαίσιο συνεννόησης, ώστε όλοι να γνωρίζουν ποιες μπορεί να είναι οι συνέπειες όταν παραβιάζονται τα όρια.
Ελλάδα, ΗΠΑ και ευρωπαϊκή αυτοκριτική
Από κυβερνητικής πλευράς επισημαίνεται ότι η Ελλάδα είναι κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρώντας ταυτόχρονα στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Υπό αυτό το πρίσμα, έχει κάθε λόγο να επιδιώκει οι αναταράξεις – που δεν ήταν λίγες – να έχουν προσωρινό χαρακτήρα και να αναζητηθούν λύσεις που θα εξυπηρετούν το κοινό συμφέρον.
Μέσα σε ένα σύνθετο και μεταβαλλόμενο περιβάλλον, από την Αθήνα επαναλαμβάνεται ότι πάγια ελληνική θέση αποτελεί η απόλυτη προσήλωση στους κανόνες της διεθνούς πολυμέρειας και του Διεθνούς Δικαίου. Κυβερνητικές πηγές τονίζουν πως η έντονη αναταραχή, που συνοδεύει αυτή τη βίαιη προσαρμογή στο διεθνές σύστημα, αναδεικνύει εγγενείς αδυναμίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά και αμφίσημες στάσεις που κατά καιρούς υιοθετήθηκαν. Προσθέτουν ότι πρόκειται για μια κρίσιμη στιγμή, κατά την οποία η Ευρώπη οφείλει να προβεί σε ουσιαστική αυτοκριτική, αλλά και να προχωρήσει σε γενναία βήματα τόσο προς τη στρατηγική της αυτονομία όσο και προς μια πιο καθαρή κατανόηση του γεωπολιτικού της ρόλου.
Ο πρωθυπουργός επανέλαβε ότι μόνο η Γροιλανδία και το Βασίλειο της Δανίας έχουν την αρμοδιότητα να αποφασίσουν για το μέλλον της Γροιλανδίας. Υπογράμμισε ακόμη πως, αν το ζητούμενο είναι η προστασία της Αρκτικής, οι ανησυχίες των Ηνωμένων Πολιτειών είναι δικαιολογημένες, καθώς πρόκειται για ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας. Όπως σημείωσε, υπάρχουν τρόποι – τόσο μέσω του ΝΑΤΟ όσο και στο πλαίσιο της υφιστάμενης διμερούς συμφωνίας ΗΠΑ–Δανίας του 1951 – να αντιμετωπιστεί το ζήτημα, με απόλυτο σεβασμό όμως στην ανεξαρτησία και την εδαφική ακεραιότητα της Δανίας και της Γροιλανδίας.
Η ελληνική πρόταση για το Συμβούλιο Ειρήνης
Στην πρόταση που κατέθεσε η Αθήνα αναφέρθηκε ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσερχόμενος στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, διευκρινίζοντας ότι οι 13 χώρες που έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης θα μπορούσαν να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους αποκλειστικά για το ζήτημα που αφορά την επόμενη φάση της ειρηνευτικής διαδικασίας στη Γάζα και μόνο για όσο χρονικό διάστημα απαιτείται.
Μετά το πέρας της συνεδρίασης, επισήμανε ότι τόσο η Κάγια Κάλας όσο και αρκετά ακόμη κράτη-μέλη βρήκαν ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνηθεί, αν όχι η άμεση και πλήρης συμμετοχή – κάτι που ενδέχεται να είναι νομικά σύνθετο – τουλάχιστον η ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, ώστε το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του σκοπό.
Υπενθυμίζεται ότι η πρόταση του Ντόναλντ Τραμπ για τη δημιουργία «Συμβουλίου Ειρήνης» δεν περιορίζεται μόνο στη Γάζα, αλλά αφορά συνολικά τις διεθνείς διενέξεις και έχει μόνιμα χαρακτηριστικά. Κατά συνέπεια, υφίσταται σαφής απόσταση ανάμεσα στο υφιστάμενο ψήφισμα και στο προτεινόμενο Συμβούλιο, γεγονός που τροφοδοτεί έντονο προβληματισμό σχεδόν στο σύνολο των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Για το θέμα αυτό, κυβερνητικά στελέχη είχαν εξαρχής καταστήσει σαφές ότι η Ελλάδα, χωρίς να αγνοεί τη διαμορφούμενη πραγματικότητα, θα τηρήσει στάση αρχών, θα συνταχθεί με τους Ευρωπαίους εταίρους και θα προβάλλει θέση πλήρως συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο και τη διεθνή πολυμέρεια, με ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.
