Ατροπίνη: Κίνδυνοι και επιπτώσεις στον οργανισμό

Η ατροπίνη, μια ουσία που βρέθηκε στο επίκεντρο πρόσφατης υπόθεσης στο Περιστέρι, όπου μια γυναίκα συνελήφθη με την κατηγορία ότι την προσέθετε στο φαγητό του συζύγου της, αποτελεί αντικείμενο ενδελεχούς ανάλυσης από την επιστημονική κοινότητα. Πρόκειται για ένα φυσικό αλκαλοειδές που, ενώ έχει θεραπευτικές εφαρμογές, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στον ανθρώπινο οργανισμό όταν χορηγείται σε υψηλές δόσεις ή για παρατεταμένο χρονικό διάστημα. Ο αναπληρωτής καθηγητής Χημείας του ΕΚΠΑ, Νίκος Θωμαΐδης, μίλησε στο ΕΡΤnews και εξήγησε τις επιπτώσεις της ουσίας στην καρδιακή λειτουργία και στο νευρικό σύστημα, εφιστώντας την προσοχή στους κινδύνους που ελλοχεύουν από την αλόγιστη χρήση της.

Τι είναι η ατροπίνη και πότε χρησιμοποιείται

Σύμφωνα με τον κ. Θωμαΐδη, η ατροπίνη είναι ένα φυσικό αλκαλοειδές που απαντάται σε φυτά της οικογένειας των Solanaceae, όπως το στραμώνιο και το μπελαντόνα. Ως φαρμακευτική ουσία, χρησιμοποιείται σε συγκεκριμένες ιατρικές περιπτώσεις, κυρίως για την αντιμετώπιση της βραδυκαρδίας, δηλαδή του χαμηλού καρδιακού ρυθμού. «Η ατροπίνη είναι ένα φυσικό αλκαλοειδές, το οποίο χορηγείται σε περιπτώσεις βραδυκαρδίας», ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής, διευκρινίζοντας ότι η χορήγησή της γίνεται πάντα υπό ιατρική επίβλεψη και σε ελεγχόμενες δόσεις. Η ουσία δρα αναστέλλοντας τη δράση του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, με αποτέλεσμα την αύξηση του καρδιακού ρυθμού και τη μείωση των εκκρίσεων.

Τα συμπτώματα από την τοξική δράση

Ο καθηγητής προειδοποίησε ότι τα αλκαλοειδή, όταν λαμβάνονται σε υψηλές δόσεις, μπορούν να μετατραπούν σε ισχυρά δηλητήρια, προκαλώντας σοβαρές διαταραχές στη λειτουργία του οργανισμού. «Όταν είναι σε υψηλές δόσεις και για παρατεταμένο διάστημα, είναι δηλητήρια», τόνισε ο κ. Θωμαΐδης. Μεταξύ των επιπτώσεων που μπορεί να προκαλέσει η τοξική έκθεση στην ατροπίνη είναι η έντονη ταχυκαρδία, η διέγερση του κεντρικού νευρικού συστήματος, η εφίδρωση, η ξηροστομία, η μυδρίαση (διαστολή της κόρης), η σύγχυση, ακόμη και παραισθήσεις. Η σοβαρότητα των συμπτωμάτων εξαρτάται από την ποσότητα και τη διάρκεια της έκθεσης, καθώς και από την ευαισθησία του ατόμου. Σε ακραίες περιπτώσεις, η τοξικότητα από ατροπίνη μπορεί να οδηγήσει σε κώμα ή θάνατο.

Η πρόσβαση στην ουσία και η χρήση της

Αναφερόμενος στη διαθεσιμότητα της ατροπίνης, ο κ. Θωμαΐδης διευκρίνισε ότι πρόκειται για φαρμακευτική ουσία με συγκεκριμένες ιατρικές χρήσεις, η οποία δεν προορίζεται για ανεξέλεγκτη χρήση. Η χορήγησή της απαιτεί ιατρική αξιολόγηση και συνταγογράφηση, καθώς η λανθασμένη χρήση μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την υγεία. Η ατροπίνη διατίθεται σε ενέσιμη μορφή και σε οφθαλμικές σταγόνες, ενώ σε ορισμένες χώρες κυκλοφορεί και σε από του στόματος μορφή. Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτήν χωρίς ιατρική συνταγή είναι περιορισμένη, γεγονός που καθιστά την παράνομη χρήση της ακόμη πιο επικίνδυνη.

Η υπόθεση στο Περιστέρι επαναφέρει στο προσκήνιο τους κινδύνους που μπορεί να κρύβει η έκθεση σε τοξικές ουσίες, ιδιαίτερα όταν αυτή γίνεται χωρίς τη γνώση του ατόμου που τις λαμβάνει. Οι αρχές διερευνούν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες η γυναίκα φέρεται να χορηγούσε ατροπίνη στον σύζυγό της, ενώ οι επιστήμονες τονίζουν την ανάγκη για ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους των τοξικών ουσιών. Η περίπτωση αυτή αναδεικνύει τη σημασία της ιατρικής επίβλεψης και της ορθής ενημέρωσης για τη χρήση φαρμακευτικών ουσιών, καθώς και την ανάγκη για αυστηρότερους ελέγχους στη διακίνησή τους.