Ένα κλίμα πολεμικής νεύρωσης απλώνεται στη Βόρεια Ευρώπη, με τη Βαλτική Θάλασσα να δείχνει ολοένα και περισσότερο σαν πυριτιδαποθήκη έτοιμη να εκραγεί. Στο πρωτοχρονιάτικο μήνυμά του, ο πρωθυπουργός της Πολωνίας, Ντόναλντ Τασκ, χρησιμοποίησε εκφράσεις που προκάλεσαν αίσθηση, μιλώντας για «χρονιά ταχείας κατάκτησης της Βαλτικής» και περιγράφοντας το 2026 ως περίοδο επιτάχυνσης μεγάλων υποδομών και στρατιωτικής ενίσχυσης.
Η ρητορική αυτή «κουμπώνει» με το αφήγημα που καλλιεργείται στη Βαρσοβία τους τελευταίους μήνες. Τον Νοέμβριο, ο υπουργός Εξωτερικών Ράντοσλαβ Σικόρσκι είχε χαρακτηρίσει τη Βαλτική ως «εσωτερική θάλασσα» του ΝΑΤΟ, συνδέοντας την εικόνα αυτή με τη διεύρυνση της Συμμαχίας μετά την ένταξη Φινλανδίας και Σουηδίας. Παράλληλα, στο επίπεδο των μέτρων, το πολωνικό υπουργείο Άμυνας προχωρά σε πρόγραμμα ενίσχυσης της επιτήρησης με 18 παράκτιους σταθμούς ραντάρ, που –σύμφωνα με τις ανακοινώσεις– θα καλύπτουν τη θαλάσσια δραστηριότητα και χαμηλά ιπτάμενους στόχους κοντά στις πολωνικές ακτές και σε ευαίσθητες ζώνες, με το βλέμμα και προς το Καλίνινγκραντ.
Στη ρωσική πλευρά, η Μόσχα έχει ήδη κινηθεί θεσμικά, υιοθετώντας νέες θαλάσσιες «γραμμές βάσης» στη Βαλτική, μια αλλαγή που ερμηνεύεται ως προσπάθεια επαναχάραξης των ορίων από τα οποία μετριέται η αιγιαλίτιδα ζώνη και τα συναφή θαλάσσια δικαιώματα. Στο διπλωματικό πεδίο, ο υφυπουργός Εξωτερικών Αλεξάντερ Γκρούσκο έχει προειδοποιήσει ότι η Βαλτική μετατρέπεται σε ζώνη «έντονης στρατιωτικής αντιπαλότητας» και ότι η Ρωσία λαμβάνει «όλα τα απαραίτητα μέτρα» για την ασφάλειά της.
Μέσα σε αυτό το ήδη φορτισμένο σκηνικό, ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι κάλεσε για πιο σκληρή στάση απέναντι στη Ρωσία στη Βαλτική, επικαλούμενος τον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» και ζητώντας ουσιαστικά αποκλεισμό ρωσικών δεξαμενόπλοιων, σε μια παρέμβαση που αναζωπύρωσε τη συζήτηση περί κινδύνου κλιμάκωσης. Ωστόσο, η Βαρσοβία εμφανίστηκε πιο επιφυλακτική: Ο Πολωνός πρόεδρος Κάρολ Ναβρότσκι, σύμφωνα με δημοσιευμένες δηλώσεις, ξεκαθάρισε ότι μια τέτοια κίνηση δεν μπορεί να αποφασιστεί «με λόγια», προειδοποιώντας για βαριές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες και παραπέμποντας σε διαδικασίες διαβούλευσης.
Την ίδια ώρα, η Πολωνία τρέχει σε ρυθμούς εξοπλιστικής και αμυντικής κινητοποίησης, με αμυντικές δαπάνες που έχουν φτάσει –κατά κυβερνητικές αναφορές και δημοσιεύματα– σε επίπεδα έως και 4,7% του ΑΕΠ, ενώ ο Ντόναλντ Τασκ έχει μιλήσει για ανάγκη διαμόρφωσης δύναμης «500.000» στρατιωτών, συμπεριλαμβανομένων εφέδρων. Στο ευρύτερο ευρωπαϊκό κάδρο, η ασφάλεια σκληραίνει επίσης: Βρετανία και Γερμανία υπέγραψαν στις 17 Ιουλίου 2025 συνθήκη που περιλαμβάνει ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής σε περίπτωση «στρατηγικής απειλής», σηματοδοτώντας την ενίσχυση της ευρωπαϊκής αποτροπής.
Το αποτέλεσμα είναι μια Βαλτική όπου οι διακηρύξεις περί «εσωτερικής θάλασσας», τα νέα ραντάρ, οι αναθεωρήσεις θαλάσσιων ορίων, οι πιέσεις για αποκλεισμούς και τα νέα αμυντικά σύμφωνα διαμορφώνουν ένα περιβάλλον υψηλής τριβής, με την ένταση να μετατρέπεται σε καθημερινό δεδομένο και τα περιθώρια λάθους να στενεύουν επικίνδυνα.
