Βαρέα και ανθυγιεινά: Ποιοι νοσηλευτές και διασώστες βγαίνουν στη σύνταξη στα 62

Σε εφαρμογή τίθεται η νέα ασφαλιστική ρύθμιση για την ένταξη νοσηλευτών και διασωστών στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΒΑΕ), με δυνατότητα συνταξιοδότησης στα 62 έτη, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η σχετική εγκύκλιος του υπουργείου Εργασίας καθορίζει τη διαδικασία υπαγωγής, τις πρόσθετες ασφαλιστικές εισφορές και τους όρους αναγνώρισης προηγούμενου χρόνου εργασίας.

Η ρύθμιση προβλέπεται στο άρθρο 40 του νόμου 5316/2026, ο οποίος τέθηκε σε ισχύ στις 6 Ιουλίου 2026. Αφορά εργαζομένους σε νοσοκομεία και Κέντρα Υγείας του ΕΣΥ, καθώς και στο ΕΚΑΒ, που υπάγονται στο συνταξιοδοτικό καθεστώς του Δημοσίου και απασχολούνται αποκλειστικά στις ειδικότητες νοσηλευτών, βοηθών νοσηλευτών, οδηγών και βοηθών ασθενοφόρων-διασωστών.

Με τη συγκεκριμένη παρέμβαση εναρμονίζονται οι συνταξιοδοτικές προϋποθέσεις των παραπάνω εργαζομένων με εκείνες που εφαρμόζονται ήδη για αντίστοιχες ειδικότητες υπαγόμενες στο ασφαλιστικό καθεστώς του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.

Σύνταξη στα 62 και προθεσμία αιτήσεων έως τις 6 Ιανουαρίου 2027

Για τη χορήγηση πλήρους κύριας σύνταξης στο 62ο έτος απαιτούνται τουλάχιστον 15 χρόνια συντάξιμου χρόνου. Από αυτά, τα 12 πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί αποκλειστικά στις ειδικότητες που καλύπτει η ρύθμιση. Επιπλέον, είναι απαραίτητο τουλάχιστον τρία χρόνια αντίστοιχης απασχόλησης να έχουν συμπληρωθεί μέσα στην τελευταία 17ετία πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή την κατάθεση της αίτησης συνταξιοδότησης.

Η ένταξη στα ΒΑΕ ως προς την κύρια ασφάλιση πραγματοποιείται προαιρετικά, ύστερα από αίτηση του ενδιαφερομένου. Εφόσον επιλεγεί η υπαγωγή στην κύρια ασφάλιση, η αντίστοιχη ένταξη στην επικουρική καθίσταται υποχρεωτική.

Οι εργαζόμενοι πρέπει να καταθέσουν κοινή αίτηση για τους δύο ασφαλιστικούς κλάδους στην αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα τους.

Καταληκτική ημερομηνία υποβολής είναι η 6η Ιανουαρίου 2027, καθώς προβλέπεται αποκλειστική εξάμηνη προθεσμία από την έναρξη ισχύος του νόμου. Εκπρόθεσμες αιτήσεις δεν γίνονται αποδεκτές.

Η ασφαλιστική υπαγωγή αρχίζει την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα από την υποβολή της αίτησης. Συνεπώς, η ημερομηνία κατάθεσης επηρεάζει άμεσα και την έναρξη καταβολής των πρόσθετων εισφορών.

Πρόσθετες εισφορές και εξαγορά προηγούμενων ετών

Η ένταξη στο ειδικό ασφαλιστικό καθεστώς συνεπάγεται πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση για εργαζομένους και εργοδότες.

Στον κλάδο κύριας σύνταξης η ειδική εισφορά ΒΑΕ διαμορφώνεται στο 3,60%, από το οποίο 2,20% καταβάλλει ο εργαζόμενος και 1,40% ο εργοδότης.

Για την επικουρική ασφάλιση προβλέπεται πρόσθετη εισφορά 2%, με συμμετοχή 1,25% του ασφαλισμένου και 0,75% του εργοδότη. Συνολικά, η πρόσθετη επιβάρυνση ανέρχεται σε 3,45% για τον εργαζόμενο και 2,15% για τον εργοδότη.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η δυνατότητα εξαγοράς προηγούμενων ετών πραγματικής απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες. Με τον τρόπο αυτό, όσοι επιθυμούν μπορούν να αναγνωρίσουν ασφαλιστικό χρόνο για να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης.

Η αναγνώριση καλύπτει υποχρεωτικά το ίδιο χρονικό διάστημα στην κύρια και την επικουρική ασφάλιση. Το κόστος επιβαρύνει εξ ολοκλήρου τον ασφαλισμένο, ο οποίος καταβάλλει τόσο το μέρος της πρόσθετης εισφοράς που αντιστοιχεί στον εργαζόμενο όσο και εκείνο του εργοδότη.

Ο υπολογισμός πραγματοποιείται με βάση τα ισχύοντα ποσοστά εισφορών και τις συντάξιμες αποδοχές κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης εξαγοράς.

Η εξόφληση μπορεί να γίνει εφάπαξ ή σε δόσεις, ο αριθμός των οποίων αντιστοιχεί στους μήνες απασχόλησης που αναγνωρίζονται. Μετά την ολοκλήρωση της πληρωμής εκδίδεται σχετική βεβαίωση από την αρμόδια υπηρεσία, η οποία καταχωρίζεται στον υπηρεσιακό φάκελο του εργαζομένου.

Για τη θεμελίωση δικαιώματος επικουρικής σύνταξης απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης και συνταξιοδότηση για την ίδια αιτία από τον κλάδο κύριας ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ.

Η εγκύκλιος προβλέπει επίσης ότι εργαζόμενοι οι οποίοι έχουν καταβάλει την πρόσθετη εισφορά ΒΑΕ, χωρίς τελικά να συνταξιοδοτηθούν με τις ειδικές προϋποθέσεις της νέας διάταξης, δικαιούνται την προβλεπόμενη προσαύξηση στο ανταποδοτικό μέρος της σύνταξής τους.

Η εφαρμογή του μέτρου ανοίγει πλέον συγκεκριμένο ασφαλιστικό δρόμο για κατηγορίες εργαζομένων του δημόσιου συστήματος υγείας και του ΕΚΑΒ, με καθορισμένα ηλικιακά όρια, πρόσθετες εισφορές και δυνατότητα αξιοποίησης προηγούμενης υπηρεσίας.