Βέλγιο: 2.935 θάνατοι από καύσωνα το φετινό καλοκαίρι

Η Ευρώπη βίωσε ένα από τα πιο θανατηφόρα καλοκαίρια της τελευταίας δεκαετίας, με τα επίσημα στοιχεία από το Βέλγιο και τη Γερμανία να αποτυπώνουν με τον πλέον χαρακτηριστικό τρόπο τις συνέπειες των παρατεταμένων κυμάτων καύσωνα. Σύμφωνα με την έκθεση της βελγικής υπηρεσίας δημόσιας υγείας Sciensano, η οποία δόθηκε στη δημοσιότητα σήμερα, η περίοδος από τις 18 Ιουνίου έως τις 16 Αυγούστου αποδείχθηκε ιδιαίτερα επιβαρυντική για τον πληθυσμό της χώρας.

Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων αποκαλύπτει ότι κατά τη διάρκεια αυτού του διαστήματος καταγράφηκαν 2.935 πλεονάζοντες θάνατοι, ένας αριθμός που μεταφράζεται σε ποσοστό υπερβάλλουσας θνησιμότητας της τάξεως του 22,6%. Το πρώτο και πιο έντονο κύμα καύσωνα, που εκδηλώθηκε μεταξύ 18 Ιουνίου και 3 Ιουλίου, ήταν και το πιο θανατηφόρο. Σε αυτό το διάστημα των μόλις δύο εβδομάδων, η χώρα κατέγραψε 2.035 επιπλέον θανάτους, ποσοστό που αντιστοιχεί σε αύξηση 48,7% σε σχέση με τα αναμενόμενα επίπεδα για την εποχή. Αυτό το ποσοστό αποτελεί το υψηλότερο που έχει καταγραφεί ποτέ σε περίοδο καύσωνα από την έναρξη των σχετικών μετρήσεων από την Sciensano το έτος 2000.

Οι κλιματικές συνθήκες εκείνης της περιόδου ήταν εξαιρετικά αντίξοες, καθώς για δέκα συναπτές ημέρες η μέγιστη θερμοκρασία παρέμεινε σταθερά κοντά στους 30 βαθμούς Κελσίου. Το θερμόμετρο, ωστόσο, δεν σταμάτησε εκεί, αφού για τρεις ημέρες οι υδράργυρος εκτοξεύτηκε κοντά στους 35 βαθμούς Κελσίου, ενώ οι νυχτερινές ώρες δεν πρόσφεραν καμία ανακούφιση, καθώς οι θερμοκρασίες παρέμειναν εξαιρετικά υψηλές, επιβαρύνοντας περαιτέρω τον οργανισμό των πολιτών.

Η συνέχεια του καλοκαιριού, αν και λιγότερο θανατηφόρα, δεν ήταν λιγότερο ανησυχητική. Κατά τη δεύτερη περίοδο καύσωνα, από τις 4 έως τις 17 Ιουλίου, η υπερβάλλουσα θνησιμότητα ανήλθε σε 535 θανάτους, ποσοστό 14,8% πάνω από το φυσιολογικό. Αντίστοιχα, το τρίτο κύμα, που έπληξε τη χώρα από τις 28 Ιουλίου έως τις 16 Αυγούστου, είχε ως αποτέλεσμα 365 πλεονάζοντες θανάτους, με το ποσοστό να διαμορφώνεται στο 7%. Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ η πλειονότητα των θυμάτων ανήκει στις ευπαθείς ομάδες, κυρίως άτομα άνω των 65 ετών, η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει με έμφαση ότι οι επιπτώσεις της ακραίας ζέστης δεν περιορίζονται μόνο στους ηλικιωμένους. Η καταγραφή σημαντικού αριθμού θανάτων και σε νεαρότερες ηλικιακές ομάδες υπογραμμίζει την επικινδυνότητα των καιρικών αυτών φαινομένων για το σύνολο του πληθυσμού.

Η κατάσταση στη Γερμανία και το θλιβερό ρεκόρ θνησιμότητας

Στη γειτονική Γερμανία, η εικόνα είναι εξίσου αποκαρδιωτική, με τα επικαιροποιημένα στοιχεία του Ινστιτούτου Robert Koch (RKI) να καταγράφουν ένα θλιβερό ρεκόρ. Σύμφωνα με τα δεδομένα που δημοσιεύθηκαν σήμερα και καλύπτουν την περίοδο έως τις 23 Αυγούστου, εκτιμάται ότι περίπου 16.300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας των υψηλών θερμοκρασιών. Ο αριθμός αυτός ξεπερνά κατά πολύ το προηγούμενο ρεκόρ των 15.800 θανάτων που είχε ανακοινωθεί μόλις την προηγούμενη εβδομάδα, το οποίο βασιζόταν σε στοιχεία που συλλέχθηκαν έως τις 16 Αυγούστου.

Η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών αφορά άτομα ηλικίας 75 ετών και άνω, όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην εβδομαδιαία έκθεση του ινστιτούτου. Η πιο θανατηφόρα περίοδος εντοπίζεται μεταξύ 22 και 28 Ιουνίου, όταν η Γερμανία βίωσε ένα από τα πιο ακραία κύματα καύσωνα στην ιστορία της, με τον υδράργυρο να ξεπερνά τους 41 βαθμούς Κελσίου σε ορισμένες περιοχές της επικράτειας. Υπολογίζεται ότι μόνο κατά τη διάρκεια αυτής της εβδομάδας σημειώθηκαν περίπου 9.600 από τους συνολικά 16.300 θανάτους.

Οι επιστήμονες δεν έχουν καμία αμφιβολία ότι τα φαινόμενα αυτά, τα οποία έπληξαν ολόκληρη την Ευρώπη, συνδέονται άμεσα με την ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, η οποία καθιστά τα κύματα καύσωνα όλο και πιο συχνά, έντονα και παρατεταμένα. Είναι ενδεικτικό ότι πριν από αυτό το ιδιαίτερα θανατηφόρο καλοκαίρι, το προηγούμενο ρεκόρ θανάτων που σχετίζονταν με τη ζέστη στη Γερμανία είχε καταγραφεί το 2018, με 8.900 απώλειες. Η σύγκριση των δύο αυτών αριθμών αναδεικνύει τη ραγδαία επιδείνωση της κατάστασης στη χώρα των 82 εκατομμυρίων κατοίκων, η οποία αποτελεί και την πιο πυκνοκατοικημένη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.