Βενεζουέλα: Διατηρούμε την κυριαρχία στο πετρέλαιο

Η υπηρεσιακή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκεζ, προχώρησε σε μια ισχυρή υπεράσπιση της πρόσφατης συμφωνίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτηρίζοντάς την ως ιστορικής σημασίας. Σε μια προσπάθεια να κατευνάσει τις ανησυχίες και να απαντήσει στις επικρίσεις, διαβεβαίωσε ότι η χώρα της διατηρεί πλήρως την ιδιοκτησία και την κυριαρχία επί των πετρελαϊκών της πόρων, παρά την ανάθεση της εκμετάλλευσής τους σε αμερικανικές εταιρείες.

Η συμφωνία, η οποία ανακοινώθηκε την Παρασκευή, έρχεται εννέα μήνες μετά τη σύλληψη του προκατόχου της, Νικολάς Μαδούρο, από τον αμερικανικό στρατό. Το βασικό της αντικείμενο είναι η εκμετάλλευση ενός τεράστιου μέρους των αποθεμάτων αργού πετρελαίου της χώρας από τις ΗΠΑ, με αντάλλαγμα την πραγματοποίηση επενδύσεων. Η είδηση έχει προκαλέσει ένα ευρύ φάσμα αντιδράσεων, από έντονη κριτική και καχυποψία έως και αισιοδοξία για μια πιθανή οικονομική ανάκαμψη.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε παρουσιάσει τη συμφωνία ως τη μεγαλύτερη πετρελαϊκή στην ιστορία, τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ αποκτούν τον έλεγχο 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών από τα αποθέματα της λατινοαμερικανικής χώρας. Ωστόσο, η έλλειψη συγκεκριμένων λεπτομερειών έχει πυροδοτήσει έντονες φημολογίες, με πολλούς να κάνουν λόγο για μια συμφωνία που ευνοεί σαφώς την Ουάσιγκτον εις βάρος του Καράκας.

Απέναντι σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας, η πρόεδρος Ροντρίγκεζ θέλησε να στείλει ένα ξεκάθαρο μήνυμα. "Ένα πράγμα πρέπει να είναι απόλυτα σαφές: η Βενεζουέλα διατηρεί την ιδιοκτησία και την κυριαρχία των πόρων της", δήλωσε χαρακτηριστικά, σε ομιλία της που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση. Υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα φέρει "κεφάλαιο, τεχνολογία και επιχειρησιακή δυνατότητα" για την ανάκαμψη μιας στρατηγικής βιομηχανίας που επλήγη σοβαρά από τις κυρώσεις, με απώτερο όφελος για ολόκληρο τον πληθυσμό.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς της κυβέρνησης, τα συνολικά έσοδα για τη χώρα από αυτή τη συμφωνία, η οποία θα διαρκέσει 25 χρόνια, αναμένεται να φτάσουν τα 209 δισεκατομμύρια δολάρια. Η πρόεδρος διευκρίνισε ότι, μέσω φόρων και αδειών, το δημόσιο ταμείο θα εισπράττει σχεδόν 19 δολάρια για κάθε βαρέλι που θα πωλείται.

Ανησυχίες και Προοπτικές για τον Πετρελαϊκό Τομέα

Η συμφωνία έχει προκαλέσει έντονο προβληματισμό στους υποστηρικτές της κυβέρνησης και του λεγόμενου τσαβισμού, ιδιαίτερα όσον αφορά την ολοένα και πιο καθοριστική επιρροή των ΗΠΑ στη λήψη αποφάσεων για τις εσωτερικές υποθέσεις της χώρας. Ενδεικτική είναι η δήλωση του Χεσούς Σαλασάρ, ενός 68χρονου εργαζόμενου σε ιδιωτική εταιρεία ασφαλείας, ο οποίος εξέφρασε τις αμφιβολίες του στο Γαλλικό Πρακτορείο: "Δεν ξέρουμε ποιος θα ωφεληθεί, η Βενεζουέλα ή αυτοί. Έχω τις αμφιβολίες μου, αλλά πρέπει να περιμένουμε να δούμε".

Υπό την καθοδήγηση της Ουάσιγκτον, η κυβέρνηση Ροντρίγκεζ έχει ήδη προωθήσει μια σειρά μεταρρυθμίσεων τους τελευταίους μήνες, ανοίγοντας στο ιδιωτικό κεφάλαιο, τόσο εγχώριο όσο και ξένο, τους τομείς του πετρελαίου, του φυσικού αερίου και των ορυχείων. Αυτοί οι τομείς παρέμεναν για δεκαετίες υπό αυστηρό κρατικό έλεγχο. Παράλληλα, οι ΗΠΑ έχουν προχωρήσει σε χαλάρωση των κυρώσεων που είχαν επιβληθεί στον πετρελαϊκό τομέα της Βενεζουέλας την εποχή του Μαδούρο.

Τα πρώτα δείγματα γραφής είναι ενθαρρυντικά, καθώς η παραγωγή πετρελαίου αυξήθηκε κατά 30% μεταξύ Ιανουαρίου και Ιουλίου, φτάνοντας σχεδόν τα 1,2 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Ωστόσο, το νούμερο αυτό παραμένει πολύ μακριά από τα 3 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως που παρήγαγε η χώρα στις αρχές του αιώνα, πριν ξεκινήσει η παρατεταμένη πτώση λόγω έλλειψης συντήρησης, διαφθοράς, κακοδιαχείρισης και των διεθνών κυρώσεων.

Η επιτυχία αυτής της συμφωνίας θεωρείται από πολλούς ως κρίσιμος παράγοντας για την επιτάχυνση της οικονομικής ανάκαμψης της Βενεζουέλας. Η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται σε βαθιά κρίση, η οποία κορυφώθηκε την περίοδο 2014-2021 και οδήγησε εκατομμύρια πολίτες στη φτώχεια. Πολλοί είναι αυτοί που επιβιώνουν με έναν εξαιρετικά χαμηλό μηνιαίο μισθό, ισοδύναμο με λίγα λεπτά του δολαρίου, και επιδόματα που φτάνουν τα 240 δολάρια το μήνα, ποσό που υπολείπεται σημαντικά των 730 δολαρίων που υπολογίζεται ότι χρειάζονται για το βασικό καλάθι τροφίμων. Η ελπίδα για μια καλύτερη προοπτική, λοιπόν, είναι διάχυτη, αλλά η αβεβαιότητα για το τελικό όφελος παραμένει το κυρίαρχο συναίσθημα.