Βενεζουέλα: Υποσιτισμός 80% στα δημόσια σχολεία

Η βαθιά οικονομική κρίση που μαστίζει τη Βενεζουέλα έχει προκαλέσει ανυπολόγιστες συνέπειες στον τομέα της παιδείας, με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η μη κυβερνητική οργάνωση FundaRedes να αποτυπώνουν μια δραματική εικόνα. Σύμφωνα με την έκθεση που παρουσιάστηκε χθες Τρίτη, τα προβλήματα εκτείνονται από τον εκτεταμένο υποσιτισμό των μαθητών έως τις τάσεις αυτοκτονίας μεταξύ των ανηλίκων, ενώ η έλλειψη εκπαιδευτικού προσωπικού λόγω των εξευτελιστικών αμοιβών οδηγεί το σύστημα σε πλήρη απαξίωση.

Η κατάρρευση του εκπαιδευτικού συστήματος συνδέεται άρρηκτα με την οικονομική ύφεση που έπληξε τη χώρα μεταξύ 2014 και 2022. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν συρρικνώθηκε κατά σχεδόν 80%, με κύρια αιτία τη δραματική μείωση της παραγωγής πετρελαίου. Παρότι ορισμένοι οικονομικοί δείκτες έχουν παρουσιάσει βελτίωση τα τελευταία χρόνια, οι κοινωνικοοικονομικές μελέτες εξακολουθούν να καταδεικνύουν ότι σχεδόν το 70% των νοικοκυριών στη χώρα της Λατινικής Αμερικής ζει υπό καθεστώς φτώχειας.

Η έρευνα της FundaRedes, η οποία διενεργήθηκε κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους, αποκαλύπτει ότι το επίπεδο υποσιτισμού μεταξύ των παιδιών που φοιτούν σε δημόσια σχολεία αγγίζει το 80%. Ο πρόεδρος της ΜΚΟ, Χαβιέρ Ταρασόνα, παρουσιάζοντας την έκθεση στο τέλος της σχολικής χρονιάς, ήταν ιδιαίτερα επικριτικός, τονίζοντας χαρακτηριστικά ότι «το σχολικό σύστημα σίτισης δεν λειτουργεί». Η παρουσίαση πραγματοποιήθηκε στην πολιτεία Τάτσιρα, η οποία συνορεύει με την Κολομβία και όπου οι δημόσιες υπηρεσίες κρίνονται ως ιδιαίτερα ανεπαρκείς.

Ο κ. Ταρασόνα, ο οποίος αποτελεί ενεργό μέλος της κοινωνίας των πολιτών και επανήλθε στη δράση έπειτα από πέντε χρόνια φυλάκισης, έριξε φως σε μια ακόμη πιο ανησυχητική διάσταση της κρίσης. Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, το 56% των παιδιών δηλώνει ότι σκέφτεται να αυτοκτονήσει, ένα ποσοστό που αναδεικνύει τη βαθιά ψυχολογική επιβάρυνση των ανηλίκων. Ο ίδιος άσκησε δριμεία κριτική στις αρχές, υποστηρίζοντας ότι «δεν προσέχουν τι προκαλούν».

Η κατάσταση επιδεινώνεται περαιτέρω από την τεράστια έλλειψη εκπαιδευτικού προσωπικού. Το 74% των οργανικών θέσεων στα δημόσια σχολεία παραμένει κενό, εξαιτίας των «εξευτελιστικών μισθών» που λαμβάνουν οι δάσκαλοι και οι καθηγητές. Η απελπισία των γονέων έχει οδηγήσει σε πρωτοβουλίες οργάνωσης εράνων, προκειμένου να συγκεντρωθούν χρήματα για να βελτιωθούν οι απολαβές των εκπαιδευτικών και να πειστούν να προσέρχονται στις σχολικές δομές με μεγαλύτερη συχνότητα κατά τη διάρκεια της εβδομάδας.

Το οικονομικό αδιέξοδο των εκπαιδευτικών αποτυπώνεται και στα επίσημα στατιστικά στοιχεία. Το μέσο εισόδημα των εργαζομένων στον δημόσιο τομέα ανέρχεται σε περίπου 240 δολάρια τον μήνα, ένα ποσό που, σύμφωνα με εκτιμήσεις, δεν καλύπτει παρά μόλις το ένα τρίτο του κόστους των βασικών τροφίμων. Αυτό το χάσμα μεταξύ εισοδημάτων και κόστους ζωής καθιστά αδύνατη την επιβίωση των εκπαιδευτικών και λειτουργεί ως αποτρεπτικός παράγοντας για την άσκηση του επαγγέλματός τους.

Πέρα από τα οικονομικά προβλήματα, οι υποδομές της χώρας βρίσκονται σε κατάσταση γενικής επιδείνωσης. Με εξαίρεση την πρωτεύουσα Καράκας, οι περισσότερες πολιτείες της Βενεζουέλας αντιμετωπίζουν συνεχείς διακοπές ρεύματος, οι οποίες συχνά διαρκούν πολλές ώρες την ημέρα. Παράλληλα, υπάρχουν σοβαρά προβλήματα ως προς την πρόσβαση σε πόσιμο νερό, ενώ η κατάσταση των υποδομών γενικότερα χαρακτηρίζεται από συνεχή υποβάθμιση.

Ο Χαβιέρ Ταρασόνα επικεντρώθηκε ιδιαίτερα στην κατάσταση των σχολικών κτιρίων, επισημαίνοντας ότι το 60% των εκπαιδευτικών δομών στην πολιτεία Τάτσιρα υφίσταται «χρόνια επιδείνωση». Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι «δεν υπάρχει πρόσβαση σε πόσιμο νερό στο 80% των σχολείων», ένα στοιχείο που καθιστά τις συνθήκες διδασκαλίας εξαιρετικά δυσχερείς και ανθυγιεινές.

Με αυτό το ζοφερό σκηνικό ως υπόβαθρο, ο πρόεδρος της FundaRedes προχώρησε σε μια άμεση πολιτική αξίωση, ζητώντας την παραίτηση του υπουργού Παιδείας, Έκτορ Ροδρίγκες. Ο κ. Ταρασόνα υποστήριξε ότι το «ελάχιστο που μπορεί να κάνει είναι να παραιτηθεί», μαζί με «την ομάδα των ανίκανων και διεφθαρμένων» που κυβερνά τον τομέα, καθώς, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «δεν ανταποκρίθηκαν στις απαιτήσεις αυτής της χώρας». Η έκκληση αυτή έρχεται να προστεθεί στη γενικότερη κοινωνική δυσαρέσκεια και να αναδείξει το βαθύ χάσμα μεταξύ της πολιτικής ηγεσίας και των πραγματικών αναγκών των πολιτών.